14-1-2014 18:18

Viñales

In the dark the bus finally arrived in Viñales. It was immediately obvious
that we had arrived in a town where tourism was a major industry. The houses
were all brightly lit and clearly very well painted in a great variety of
colours. They all had lovely porches with swinging chairs and virtually each
and every house we could see had the sign that they were a Casa Particular,
signifying that they have rooms to let. The bus finally stopped at what
turned out to be the village square, but it was nigh on impossible to get
off the bus for the horde of people blocking the exit in an attempt to lure
the few passengers that did not have a reservation for the night in one of
the Casas Particulares. It is a cut throat business to be in. I elbowed my
way through the very pushy lot mumbling that I already had a reservation and
Hanneke followed right on my heels. This reservation was made by Rubens from
La Havana and he had made it with a lady called Dary, whom we had kept
appraised both of our delay and of our expected time of arrival. So we were
not a little surprised as a guy pushed his way towards us with a piece of
paper with ‘Hanneke and Pim’ written on it. He made himself known as
Roberto. Roberto was not very tall, probably about 5 feet, but had a very
lively presence. He started talking to us in very rapid Spanish, and that is
saying some in Cuba. I wondered whether ‘despacio’ was no longer the word
for ‘slow’ as it seemed to have no effect on him at all. Our reservation
with Dary was for an address on the Avenida Principal, but Roberto took us
of the main street onto a rather less well paved road past some unlit
houses, so for a bit we were slightly worried whether this was going to be
alright. But, as so often has happened in Cuba, when you allow yourself to
be guided by the locals things seem to turn out alright. We arrived at a
brightly lit house carrying the name ‘Roberto “El Macho”‘, in clear humour
of his diminutive appearance but nonetheless clear presence. He showed us
our very clean room with a nice double bed and our private bathroom with hot
and cold running (well…. trickling) water. We had already agreed with him
that he was going to cook for us and as we sat down on the porch with a nice
cold beer he set about cooking what turned out to be a fine meal for us.
As we sat there reflecting on the events of the day, a girl walked by with a
guitar strapped to her back. We asked where she would be performing that
evening and she told us to turn right at the end of the street and then to
walk down about half a block ( un media quadra; a word that I had just
learned the previous day). This turned out to be a very fortuitous chance
meeting, because if we had not met the girl we most certainly would have
turned left going into town after dinner. Now I don’t like to judge what
could have happened if I had followed a different direction, but we couldn’t
imagine afterwards how it possibly could have turned out any better than the
evening we were about to experience.
During dinner Roberto, still with great contempt for the word ‘despacio’ and
therefore having to repeat each and every phrase at least two times – which
he did with great enthusiasm and at unabated speed – had been telling us
what we should do the following day and then we told him what we wanted to
do. We wanted to go riding; like on the back of a horse. Something that
comes fairly natural to Hanneke but always remains a great challenge to me.
Riding is however absolutely the best way to see the valley, much better
than hiking, because you can see over things. It gives you a constant
horizon rather than the limited vision the hollow roads and the foliage
allow you when going on foot. So riding it was to be; this to the great
enthusiasm of Roberto, who immediately volunteered to call someone who would
take us riding. Of course we had prepared ourselves and we came armed with
our own addresses, but we decided to follow Roberto’s lead and he called and
not much later introduced us to Pupi (pronounced Poopy). Pupi spoke
excellent English and we agreed upon a two hour riding tour the following
morning at 8 o’clock in an attempt to beat the heat. We finished dinner and
got ready to hit the town.
We did turn right and found the cafe after about half a block, but there was
no live music at that moment. Instead there was a couple dancing on pre
recorded music, and I mean they were dancing. The place was crammed so we
squeezed in to watch it all with our backs against the wall, but a nice
couple on a table invited us to draw up chairs from outside to their table.
We ordered the somewhat obligatory Mojito and sat in awe of the dancing
couple that was dancing a Rumba as the couple at our table told us. They
followed that by a Salsa in great flowing and exciting style. It resembled a
great mating ritual with extroverted wide dancing moves by the Sammy Davis
Jr. look alike, Borsalino hat and all, and the far more subtle but very
erotic moves of the attractive lady. We would love to learn to salsa.
The couple left the dance floor and the band took its place on stage and it
turned out that the girl that had got us here was the leader of a fine band
that played traditional Cuban music. They were good musicians with lovely
vocals that brought three couples to the dance floor, that continued where
the professionals had left off. They were obviously locals, out on their
Saturday night off to go dancing, and they had been doing this for years and
were good. There was no way Hanneke and I were going to hit the floor
ourselves that night. Not because we would be disgracing the floor with our
clumsy moves, but because we enjoyed spectating far too much.
I was getting a bit restless in the meantime, because the guys at the table
next to us were smoking cigars and I didn’t have any, nor did they have any
at the bar. We had introduced ourselves to Leonardo and Dyaned at our table
and I asked where I could get a cigar. His eyes lit up and he told me to
wait. He came back with a very fine cigar without any brand or
identification on it. It turned out that Leonardo was a planter and in
charge or the owner of a tobacco plantation. He invited us to come and see
him the following day. At precisely that point who entered the bar but Pupi.
He waved to us and came to embrace Leonardo and Dyanet. It was quickly
agreed, that we would ride to Leonardo’s plantation the following morning.
From then on Pupi had very little time for us as he was totally occupied in
fine style on the dance floor with a very attractive French lady, who
obviously had taken a lot of salsa lessons in France before coming here on
holiday.
Around midnight all the locals left and as we had finished our second mojito
and because we had an early start the following morning we took Pupi’s
advise and also called it a night, an excellent night.

Viñales

Het was donker, toen de bus eindelijk aankwam in Viñales. Het was meteen
duidelijk, dat we waren aangekomen in de Cubaanse versie van Valkenburg, met
toerisme als heel belangrijke bron van inkomsten. De huizen waren allemaal
fel verlicht en zaten strak in de verf met een grote variëteit kleuren. Alle
huizen hadden een veranda met schommelstoelen en op vrijwel ieder huis
konden we het teken zien dat het een ‘Casa Particular’ was, het Cubaanse
equivalent van ‘Zimmer Frei’ in Zandvoort. De bus kwam eindelijk tot
stilstand op het dorpsplein, maar het was vrijwel onmogelijk om uit te
stappen vanwege de hordes huiseigenaren, die de uitgang blokkeerden in een
poging de laatste passagiers te snaaien, die voor die nacht nog geen
reservering hadden in een van de Casas Particulares. Het is een keiharde
business. Ik baande met behulp van mijn ellebogen een weg door de
opdringerige massa, mompelend dat ik al een reservering had, met Hanneke op mijn hielen.
De reservering was geregeld door Rubens vanuit La Havana. Hij had
gereserveerd bij een dame die Dary heette, en die wij gedurende de reis over
onze vertraging en uiteindelijk over onze verwachte aankomsttijd op de
hoogte hadden gehouden. We waren dan ook enigszins verbaasd toen een klein
mannetje zich een weg naar ons toe baande met een bord waarop ‘Hanneke y
Pim” geschreven stond. Hij introduceerde zichzelf als Roberto. Roberto was
niet erg groot, waarschijnlijk nog geen een meter vijftig, maar compenseerde
dat door een zeer levendige aanwezigheid. Hij begon in hoog tempo in het
Spaans tegen ons te praten en dat wil nogal wat zeggen in Cuba. Ik vroeg me
af of ‘despacio’ in deze streek niet de betekenis ‘langzaam’ had, want het
woord leek geen enkel effect op Roberto te hebben.
Onze reservering bij Dary was op een adres aan de Avenida Principal, maar
Roberto nam ons mee in zijstraat in, die duidelijk minder deugdelijk was
geasfalteerd. Hij voerde ons langs een aantal onverlichte huizen, zodat we
ons toch nog even afvroegen of dit allemaal wel goed zou komen. Maar, zoals
wel vaker in Cuba, als je bereid bent om de lokale bevolking te volgen komt
het toch allemaal prima voor elkaar. We kwamen aan bij een helder verlicht
huis met op een bord de naam ‘Villa Roberto “El Macho”‘, met duidelijke
zelfspot ten aanzien van zijn gestalte en desalniettemin duidelijke
aanwezigheid. Hij liet ons vol trots een schone kamer zien met een lekker
dubbel bed en onze eigen badkamer met warm en koud stromend (nou ja…
druipend) water. We hadden al met Roberto afgesproken dat hij voor ons zou
gaan koken en hij ging dan ook aan het werk, nadat hij ons met een lekker
koud biertje op de veranda had geïnstalleerd.
Terwijl we de gebeurtenissen van de dag nog even de revue lieten passeren,
kwam er een meisje voorbij met een gitaar op haar rug. We vroegen haar waar
ze die avond zou optreden; waarop ze antwoordde dat we aan het einde van de
straat rechtsaf moesten slaan en dan nog een half blok door moesten lopen
(un media quadra; een woord dat ik net de dag ervoor had geleerd). Dit bleek
een uitermate fortuinlijk toeval, want als we dat meisje niet hadden
aangesproken, dan zouden we na het eten zeker links af, terug de stad in,
zijn gegaan. ik houd er niet van om de dingen, die we niet hebben gedaan van
een oordeel te voorzien, maar we konden ons achteraf niet voorstellen hoe
het op enige manier nog leuker had kunnen verlopen dan de avond die we
zouden gaan beleven.
Terwijl we zaten te genieten van zijn voortreffelijke maal vertelde
Roberto – nog steeds met de grootste minachting voor het woord ‘despacio’
waardoor hij iedere zin minstens twee keer moest herhalen, wat hij deed met
groot enthousiasme en zonder ook maar iets van zijn snelheid terug te
nemen – wat wij de volgende dag zouden moeten gaan doen en daarna vertelden
wij hem wat wij wilden gaan doen. We wilden gaan paardrijden. Dat is iets
redelijk vanzelfsprekends voor Hanneke, maar het blijft voor mij altijd een
uitdaging, die ik alleen aan durf te gaan in het volste vertrouwen dat men
voor mij een lief en vooral ook aardig paard weet te vinden. Het verkennen
van dat terrein gaat echt het beste te paard, omdat je dan over allerlei
dingen heen kunt kijken. Het zorgt, dat je voortdurend de horizon kunt zien,
omdat je zicht niet wordt beperkt door de holle wegen, die door het oude
landschap lopen en het vele blad van de rijke begroeiing, zoals het geval is
wanneer je te voet zou gaan.
Het zou dus paardrijden worden, dit tot groot enthousiasme van Roberto, die
meteen voorstelde om een kennis te bellen, die met ons zou kunnen gaan
rijden. Nou hadden we ons goed voorbereid en we kwamen eigenlijk al gewapend
met onze eigen adresjes, maar we besloten toch om Roberto’s voorstellen te
volgen. Hij telefoneerde en niet veel later stelde hij ons voor aan Pupi
(zeg ‘Poepie’). Pupi sprak uitstekend Engels en we spraken met hem af, dat
we de volgende ochtend om acht uur, om de warmte voor te blijven, zouden
gaan rijden. We sloten het diner af met een smakelijk toetje en maakten ons
klaar om de stad in te gaan.
We gingen inderdaad rechtsaf aan het einde van de straat en kwamen na een
half blok bij een café, waar op dat ogenblik geen live muziek speelde, maar
waar een paar aan het dansen was op opgenomen muziek. En dan bedoel ik
dansen. Het café was stampvol, dus wij wurmden ons naar binnen, zodat wij het
allemaal goed konden zien, terwijl we met onze rug tegen de muur leunden. Een
aardig stel nodigde ons uit om een paar stoelen van buiten naar binnen te
slepen en bij hen aan tafel te komen zitten. We bestelden een wat obligate
Mojito en vergaapten ons aan het dansende paar, dat een Rumba aan het dansen
was, zoals het paar bij ons aan tafel ons vertelde. Die dans werd gevolgd
door een Salsa in een hele vloeiende en opwindende stijl. Het leek op een
totale paringsdans met grote extroverte danspassen door the Sammy Davis Jr.
kloon, compleet met borsalino en puntschoenen rondom de veel subtielere maar
daardoor niet minder erotische van de aantrekkelijke vrouw. We zouden het
prachtig vinden om de salsa te leren dansen.
Het danspaar verliet de vloer en de band nam zijn plaats op het podium in.
Het orkestje werd aangevoerd door het meisje, dat ons de weg hier naartoe had
gewezen. Ze speelden goede traditionele Cubaanse muziek. Het waren goede
muzikanten met voortreffelijke stemmen en zij lokten daarmee al snel drie
dansparen op de dansvloer, die doorgingen waar de professionals waren
opgehouden. Het waren duidelijk lokale mensen die op hun vrije zaterdag
avond graag gingen dansen en dat al jaren deden. Ze waren zonder
uitzondering goed. Er was geen sprake van, dat Hanneke en ik die avond ons
op de dansvloer zouden gaan vertonen. Niet zozeer niet omdat we ons
belachelijk zouden maken met ons gestuntel, maar omdat we genoten van het
schouwspel. Ik werd wel een beetje onrustig ondertussen, want aan de tafel
naast ons zaten wat mannen sigaren te roken en ik had er geen meer. Ook aan
de bar hadden ze alleen maar sigaretten. We hadden inmiddels kennis gemaakt
met Leonardo en Dyaned aan onze tafel en ik vroeg hen, waar ik een sigaar zou
kunnen kopen. Leonardo begon te glunderen en vroeg me om even te wachten.
Hij verdween en kwam even later terug met een voortreffelijke sigaar zonder
enig merk of andere identificatie. Het bleek dat Leonardo een tabaksboer
was, de eigenaar of de manager van een tabaksplantage. Hij nodigde ons uit
om hem daar de volgende dag te komen bezoeken. Voordat we ons konden
afvragen, hoe we bij hem zouden kunnen komen, kwam ineens Pupi de kroeg in.
Hij zwaaide naar ons en kwam Leonardo en Dyaned omhelzen. Het werd snel
geregeld, dat we de volgende dag te paard naar Leonardo’s plantage zouden
gaan. Verder had Pupi weinig aandacht meer voor ons, want hij ging totaal op
in het dansen met een hele mooie Franse vrouw, die duidelijk veel Salsa
lessen had genomen in Frankrijk, alvorens hier in haar vakantie naartoe te
komen.
Tegen middernacht vertrok de lokale bevolking en omdat wij onze tweede
Mojito ook net op hadden en we de volgende dag vroeg in het zadel moesten
volgden we het advies van Pupi op en maakten een einde aan deze avond, een
waarlijk prachtige avond.

13-1-2014 18:38

Like regular tourists

I write this guided by the pictures we took of our great weekend. We dearly
wanted to see some more of Cuba than just La Havana and the marina and it
proved justly so. We took a trip to Viñales, to the west and pretty much
landlocked, so that we could never get there by boat when eventually we
start sailing around Cuba. My Spanish lessons seem to be paying off and they
did help us a lot to find our way, although I’m still a long way from
striking up any form of discussion with a Spanish speaking native. It helps
however, that I can ask them to repeat themselves and to please slow down.
These Cubans do speak a mile a minute.
We were guided to the bus by Hanneke’s new found friend Rubens, an art
history professor, who is in the process of setting up his own tourist
business with his sister, on our way from La Havana Vieja to the bus station
which is conveniently (not) located in the newer parts of Havana. We really
hope, we will shortly be able to upload some of our photos, because even a
relatively short and purposeful trip takes you past great sights. The sense
of decay remains very overpowering and it is weird to realise, that we
admire the remains of a city that was built over the backs of slaves,
hundreds of thousands of them. The foundations of Cuba for its place in
western history may have been its place on the trade route of the stolen
goods from America Latina, the forts still stand witness to this, but the
city as it stands today owes more to plantations of tobacco for fine but not
very healthy cigars, sugar cane for sugar and rum and its rather depraved
version of tourism in the first half of the nineteenth century. You build
something on slavery then it will fall apart when slavery disappears. Cuba
was the last by more than 30 years to abolish slavery in 1886 and never
quite managed to recover from there. The chasm between the rich and the poor
was unhealthy and unsustainable and lead to the Revolution that culminated
in the formation of the current socialist, Marxist or communist – take your
pick – state in 1959. That state in itself has gone through formidable ups
and downs as things in the country and on the global stage changed, but that
inequality has disappeared. Everybody is basically poor – but not hungry,
they are well dressed and have a roof over their heads – and with a sense of
solidarity in the community that allows people to have a good time. We are
not sure we will find the same later on in our travels in Jamaica and the
Dominican Republic and we will bypass Haiti as it is deemed too dangerous to
go to. All these islands come from a different background and have developed
depending on exports of goods that are no longer needed by our western
world.
All things considered, from what we have seen, La Havana has coped
admirably, but that’s the city, the capital. What would things look like in
the country? Don’t get up your expectations. We went to Viñales, which
probably doesn’t even begin to resemble the real Cuba in a socio-economic
sense, but it owes that to its beautiful nature. However we did have some
adventures before we got there.

Rubens took us through the narrow streets of Habana Vieja, past the
Capitolio where the finest examples of restored American Ford Fairlane 500’s
and a Thunderbird, Chevy Impala’s and many more cars from the fifties are
waiting to drive tourists around. If you pay $2 you are allowed to sit in
them and have your picture taken. The real ride costs a lot more. From there
we entered Central Havana where we took a taxi collectivo, that took us
close to the Zoo (don’t get me started on that one, but it is a nice garden)
from where we had to walk about a mile to get to the bus station.
Fortunately we were travelling light, with only a small backpack. At the bus
station we joined the confusion to see if we could get on the bus. Basically
you have to make reservations a couple of days ahead, but since this idea
came up only a couple of days ago, we had to try our luck and with success.
The bus departed right on time and we settled back for the three hour
journey to Viñales, but not for long. We had barely joined the highway
(three lanes in each direction) when an old American car in front of us had
to brake, to avoid a power cable that was lying over the road and our bus
thumped into the back of him. It was not really a heavy thump, but having
accidents in Cuba is not a good idea. First you have to wait for the police.
They showed after about 15 minutes on two Yamaha Viragos for the underlings
and a bigger engined Moto Guzzi for the lead investigator. In the meantime
the Chinese built bus showed more damage than it should have had from the
light collision and started leaking water from its air-conditioning system
from both front corners. It was obvious we would have to change busses. The
driver kept the engine and the a/c running as it slowly ran out of water. It
was starting to make frightening sounds by the time the replacement bus
finally showed after two and a half hours.
The accident probably came out worst for the blameless driver of the
American classic that really had looked pristine from the outside before the
incident, but now obviously had been bent considerably as the right rear
door had been forced open by the collision. As an old car it is not
illegible for any insurance money and – as the driver managed to explain to
me while he showed me the Russian Volga four cylinder engine that was
mounted in place of the original straight 6 or V-8 engine of the Dodge – it
would cost him about 500-600 Pesos National to get it all fixed again. That
is about $25; an unbelievable amount for such a repair, but nonetheless a
month’ wages for him.
To cut a long story short for today, we arrived in Viñales almost 3 hours
late. That was unfortunately after dark so we did miss the scenery of the
last part of the trip, but that would be corrected on the way home. I will
continue this account tomorrow.

Als echte toeristen

Ik schrijf dit verhaal aan de hand van de foto’s, die we van dit heerlijke
weekend hebben gemaakt. We wilden erg graag iets meer van Cuba zien dan
alleen maar La Havana Vieja en de marina en dat bleek een uitstekend idee.
We hebben een trip gemaakt naar Viñales. Dat ligt ten westen van de marina
en midden in het land, zodat we er vanaf de boot nooit zouden komen als we
rondom Cuba gaan zeilen. Mijn lessen Spaans beginnen vruchten af te werpen
en bleken heel nuttig om te komen waar we wilden zijn, hoewel het nog
behoorlijk wat inspanning zal kosten, voordat ik een beetje een normaal
gesprek in het Spaans zal kunnen voeren. Het helpt al een heleboel, dat ik
de Cubanen kan vragen of ze iets willen herhalen en of ze langzamer kunnen
spreken. Donders, wat spreken die Cubanen snel.
We werden op weg naar de bus door La Havana geleid door Ruben, een nieuwe
vriend die Hanneke ergens heeft opgeduikeld. Hij is een leraar
kunsthistorie, die samen met zijn zus bezig is om een eigen bedrijf voor het
begeleiden van toeristen op te zetten. Het bus station is heel handig ver
buiten het centrum in een van de nieuwere delen van La Havana, zodat het
voor toeristen niet al te makkelijk is om er te komen zonder gebruik te
maken van een van de dure taxi’s voor buitenlanders. Met Rubens erbij was
dat niet nodig en ik hoop echt, dat we een dezer dagen een mogelijkheid hebben om
foto’s op de site te zetten, want zelfs deze korte en rechtstreekse trip
voert langs allerlei mooie plaatjes. Het gevoel van verval blijft
overweldigend aanwezig en het is eigenlijk bizar als je er over nadenkt, dat
we de resten van een stad bewonderen die is gebouwd over de rug van slaven,
honderdduizenden slaven. De grondvesten van de plaats van Cuba in de
westerse geschiedenis was natuurlijk de rol die het speelde in de
handelsroute van gestolen goederen uit Latijns Amerika, de forten die
daarvan getuigen staan er nog steeds, maar de stad zoals we die vandaag zien
is veel meer het resultaat van de tabaksplantages en de productie van
heerlijke maar niet erg gezonde sigaren, van het suikerriet voor de
productie van suiker en rum en de decadente en perverse versie van het
toerisme in de eerste helft van de negentiende eeuw. Als je iets bouwt over
de rug van slavernij, dan stort dat in elkaar als de slavernij verdwijnt.
Cuba was het laatste land, dat – dertig jaar na de andere landen – de
slavernij afschafte en dat nooit helemaal daarvan herstelde. De kloof tussen
arm en rijk was ongezond en niet duurzaam en leidde tot de Revolutie die
uitmondde in het uitroepen van de huidige socialistische, marxistische of
communistische – kies zelf maar uit – staat in 1959. Die staat zelf heeft
een wilde rit in de achtbaan achter de rug als gevolg van interne
veranderingen en gebeurtenissen elders in de wereld, maar de grote
ongelijkheid is verdwenen. Iedereen is in principe behoorlijk arm – men
leidt geen honger, mensen gaan goed gekleed en zij hebben een dak boven het
hoofd – en ze leven met een gevoel voor solidariteit in een gemeenschap
waarin mensen het goed naar hun zin hebben. We weten niet wat we hetzelfde
later op onze reis zullen tegenkomen in Jamaica en de Dominicaanse
Republiek. Haïti zullen we zelfs links laten liggen. Dat is echt te
gevaarlijk om te bezoeken. Al deze eilanden hebben een gemeenschappelijke
achtergrond, waarbij ze afhankelijk waren van de export van producten die
niet langer gewenst worden door onze westerse wereld.
Als je dat allemaal in aanmerking neemt, dan heeft La Havana zich
opmerkelijk staande weten te houden, maar dat is de stad; de hoofdstad. Hoe
ziet het er uit in de rest van het land. Ik zeg het maar meteen. Wij zijn
naar Viñales gegaan. Viñales is een beetje als Valkenburg; niet te
vergelijken met het sociaal-economische landleven in Cuba. Het dankt die
positie aan de prachtige natuur. We hadden echter een avontuurlijke reis
voordat we daar aankwamen.

Rubens voerde ons door de smalle straten van La Havana Vieja, langs het
Capitolio. Voor dat gebouw staan prachtige goed gerestaureerde exemplaren
van Amerikaanse Ford Fairlanes, een Thunderbird, Chevy Impalas en meer van
dat fraais geparkeerd, wachtend op toeristen die er in rond gereden willen
worden. Als je $2 betaald mag je er even in zitten om je te laten
fotograferen. Een rit in zo’n auto kost behoorlijk veel meer.
Daarvandaan liepen we naar Central Havana, waar we een taxi collectivo namen
tot vlak bij de dierentuin (daar ga ik het gewoon niet over hebben, maar de
tuin is mooi). We gingen te voet verder en kwamen na een anderhalve
kilometer bij het busstation. Gelukkig hadden we alleen een kleine rugzak
als bagage. Bij het busstation werden we een onderdeel van de totale daar
heersende verwarring te midden van allerlei andere mensen die een plaatsje
in de bus naar een of andere bestemming wilden hebben. Eigenlijk moet je een
paar dagen van te voren reserveren, maar omdat dit idee pas een paar dagen
geleden bij ons was opgekomen vertrouwden we gewoon op een beetje mazzel en
met goed gevolg. De bus vertrok exact op tijd en we installeerden ons
comfortabel voor de drie uur durende reis naar Viñales. Dat viel tegen. We
zaten nog maar net op de grote weg (drie banen in beide richtingen) toen een
Amerikaanse classic, een Dodge, voor ons moest remmen voor een
hoogspanningskabel die over de weg lag. De bus botste tegen hem aan. Het was
geen harde klap, maar het is geen goed idee om in Cuba ongelukken te hebben.
Het begint met wachten op de politie. Die kwam na 15 minuten. Twee
ondergeschikten op hun Yamaha Viragos en de man met de strepen op een ruim
zwaardere Moto Guzzi. ondertussen bleek, dat de Chinese bus meer had geleden
van de klap dan je zou verwachten, maar hij begon voor op beide hoeken water
te lekken uit het airconditioning systeem. Het was duidelijk dat er een
vervangende bus zou moeten komen. De chauffeur liet volkomen onbegrijpelijk,
maar prettig voor de passagiers, de motor draaien, zodat de a/c bleef
koelen, terwijl daar langzaam alle vloeistof uit stroomde. Hij begon
angstaanjagende geluiden te maken toen de vervangende bus na twee en een
half uur eindelijk verscheen.
Het ongeluk zal waarschijnlijk het slechtste aflopen voor de totaal
onschuldige chauffeur van de Dodge. Van buiten een perfect gerestaureerde
auto, maar nu duidelijk niet meer helemaal recht. Het portier rechts achter
was open gewrongen door de klap. Oude auto’s in Cuba krijgen geen geld van
de verzekering bij aanrijdingen – zo wist de chauffeur mij uit te leggen,
terwijl hij mij liet zien hoe de Russische Volga vier cilinder was
geïnstalleerd om de oorspronkelijke 6 cilinder lijnmotor of V-8 te
vervangen – en hij verwachtte dat de reparatie ongeveer 500-600 Pesos
Nacional zou gaan kosten. Dat is ongeveer €20; een ongeloofwaardig bedrag
voor zo’n reparatie, maar toch het inkomen van een maand voor de man.
Om dit verhaal voor vandaag af te sluiten; we arriveerden drie uur te laat
in Viñales. Dat was helaas in het donker, waardoor we het vermoedelijk
spectaculaire uitzicht van het laatste deel van onze rit misten, maar dat
komt op de terugweg wel weer goed. Ik verhaal morgen wel weer verder.

11 januari 2014 17.00

We’ll be off the grid this weekend as we will be travelling to Viñales. Full report on Monday.

Wij zijn even uit de lucht, omdat we dit weekend naar Viñales gaan. Maandag rapporteren we hierover.

8 januari 2014 17:00

Stereotypical

Even to my American friends it won’t come as a surprise, that the stereotype
of the American abroad is not necessarily one they would want – and for that
matter need – to identify with. In fact almost all of the Americans I know
or have met on this last trip don’t really begin to resemble this stereotype
of loud, ignorant and rude behaviour. Exceptions may be some (!) of the
uniformed government personnel as we found in Key West within the CBP and
the guy who was sailing alongside us on our way to Oriental and wanted to
bear away and loudly berated us on the VHF that we were idiots for not
giving him the right of way, while we were hard to windward just laying the
next mark. He went as far as to suggest that the American have different
rules when it comes to a windward sailing vessel staying clear of the
leeward boat. At moments like that even we would exclaim – unjustly so –
‘typical American, often wrong, but never in doubt’. Most people we met were
hospitable, friendly and very welcoming to us as passers-by. Like basically
in any country, there are always some jerks, but by and large we met very
nice individual people; far removed from any stereotype.
It is nice however, when Americans tell stories that seem to substantiate
the stereotype image of the American. As we were sitting together with some
American cruisers and an also cruising English couple we were exchanging
stories and they very often revolve around a well defined set of issues.
Problems with heads (blocked toilets) are a regularly recurring theme,
fridges or other systems going on the blink and of course near misses are
also popular topics. Another item that always gets a lot of attention is
anchoring. This may be about particularly beautiful spots, difficult
currents and the need for more anchors, the type of anchor, being on rode or
chain; plenty of stuff to tell or argue about. Anchoring is part of the
individual sailor’s religion and he or she swears by the choice for a
particular setup, a choice usually made a long time ago, only to follow up
the story about the best possible choice by the one story where it almost
all went wrong. This story by the American lady however topped them all.
She was in a West Marine shop (also a favourite theme of derision when
cruising in the States) during the high season in Marathon, when the totally
agitated manager of the local boat charter company came rushing in and
turned to his friend who ran the West Marine store and said in a loud voice:
‘I need four frigging anchors. Can you believe it I need FOUR frigging
anchors!’ Said friend responded with a questioning look on his face: ‘What
on earth would you need four anchors for? You’ve never bought four anchors
at once. What happened?’ ‘I’ll tell you exactly what happened’ said the guy
from the charter company. ‘You won’t believe it, but I will tell you
regardless. This morning I get a phone call from the idiot who chartered my
43′ Catamaran and he asks me where I store the anchors on board. Now that
question in itself surprised me a bit because they are basically in full
view on each bow and on the stern. So I told him where the anchors should
be. Then he tells me, that he has seen those, but wants to know where the
other anchors are. When I tell him that there are no other anchors on board
he gets really angry. He shouts that he has rented the boat for seven days,
so he needs more anchors. The bloody fool has used, dropped, left FOUR
anchors at sea in his first four nights sailing and now wants another three
for the rest of the trip.’ And then he sighed: ‘Man, the idiots I have to
put up with in this business.’

Stereotypisch

Zelfs mijn Amerikaanse vrienden zullen niet verbaasd zijn over het
stereotype, waarmee de Amerikaan in het buitenland wordt afgeschilderd. Zij
zullen – en hoeven – zich daarmee niet te vergelijken. Eigenlijk past dat
stereotype niet bij mijn Amerikaanse vrienden en bekenden of bij de
Amerikanen die we op onze reis zijn tegengekomen. Ze lijken niet op dat
stereotype met het luidruchtige, onwetende en botte gedrag. Er zijn
misschien enkele (!) uitzonderingen, zoals het geüniformeerde personeel van
de Customs and Boarder Patrol in Key West en de hufter die naast ons zeilde
op weg naar Oriental en die af wilde vallen en ons op de marifoon luid ter
verantwoording riep, omdat we niet voor hem opzij gingen, terwijl wij aan de
wind voeren en het volgende baken maar net konden bezeilen. Hij ging zover,
dat hij zelfs beweerde, dat in de Amerikaanse wateren andere regels gelden
voor ten aanzien van het vrij blijven door een schip dat aan loef van het
lijwaartse schip vaart. Op dat soort momenten verzuchten ook wij wel eens
tegen elkaar: “Typisch een Amerikaan. Hij zit er vaak naast, maar twijfelt
nooit”. De meeste mensen die we hebben ontmoet waren warm, vriendelijk en
gastvrij ten opzichte van ons als passanten. Eigenlijk net zoals in ieder
land. Sommige mensen zijn hufters, maar meestal heb je te maken met
vriendelijke individuele mensen, die helemaal niet passen bij een of ander
stereotype. Het blijft echter wel leuk, als Amerikanen verhalen vertellen
over hun landgenoten, die dat stereotype geheel lijken te bevestigen.
Zelfspot geeft de humor extra charme.
We zaten met wat Amerikaanse en Engelse cruisers bij elkaar om verhalen uit
te
wisselen. Dat soort bijeenkomsten hebben een aantal vaste thema’s die
doorgenomen moeten worden. Problemen met gasten en verstopte WC’s worden
regelmatig uitgediept. IJskasten of andere systemen die de geest geven en
dingen die bijna helemaal verkeerd gingen, zijn ook populaire
gespreksonderwerpen. Een ander thema, dat vrijwel altijd veel aandacht
krijgt,
is ankeren. Dat kan gaan over prachtige plekjes waar je kunt ankeren, maar
ook over plaatsen met veel stroom, waar je een extra anker moet zetten. Het
gaat over het soort anker en of je met ketting of lijn werkt (Amerikanen
hebben vaak een korte voorloop met ketting en zetten dan tot wel 100 meter
lijn) en zo is er voldoende om over te vertellen of over te discussiëren.
Het soort anker dat je gebruikt is onderdeel van de religie van de
individuele zeiler en hij of zij zweert zonder uitzondering bij de ooit
gemaakte keuze, om meteen daarna een verhaal te vertellen over die ene keer
dat het bijna helemaal mis ging, omdat het anker toch begon te krabben. Dit
verhaal van deze Amerikaanse mevrouw sloeg echter alle verhalen.
Zij was midden in het hoogseizoen in een West Marine filiaal (ook een
favoriet thema om over te klagen onder zeilers in de States) in Marathon Fl.
toen een totaal opgewonden manager van het lokale bootverhuurbedrijf binnen
kwam stormen en recht op zijn vriend de filiaalmanager afstapte. Vanaf een
afstand zei hij al met luide stem: “Ik heb vier fucking ankers nodig! Hoor
je me? Kun je het geloven? Ik heb VIER fucking ankers nodig!” Met totale
verbazing op zijn gezicht antwoordde de filiaalmanager: “Waar heb je in
hemelsnaam vier ankers voor nodig? Je hebt nog nooit vier ankers in een keer
gekocht. Wat is er gebeurd?” “Ik zal je precies vertellen wat er gebeurd is”
zei de man van het verhuurbedrijf. “Je zult me niet willen geloven, maar ik
vertel het toch. Ik kreeg vanochtend een telefoontje van de idioot die mijn
43 voet Catamaran gehuurd heeft en die vraagt me waar de ankers aan boord
opgeborgen zijn. Nou verbaasde die vraag mij behoorlijk, want die zitten
eigenlijk direct in het zicht op de boegen van de boot en op de reling
achter. Ik vertelde hem dus waar die ankers horen te zitten. Zegt die gast
mij, dat hij die wel heeft gezien, maar dat hij nu wil weten waar de andere
ankers zijn. Ik vertel hem dat er helemaal geen andere ankers zijn en de man
wordt razend. Hij schreeuwt in de telefoon, dat hij de boot heeft gecharterd
voor een week, een week heeft zeven dagen en dus wil hij meer ankers hebben!
De dwaas heeft vier ankers VERBRUIKT, laten vallen en laten liggen tijdens
zijn eerste vier nachten onderweg en nu wil hij nog drie ankers voor de rest
van zijn trip.”
Daarna verzuchtte hij moedeloos: “Man, je hebt geen idee met wat voor dwazen
ik allemaal te maken krijg in dit vak.”

7 januari 2014 15:29

Feyenoord in Cuba

Bij toeval hoorden wij, dat er een clinic van Feyenoord gegeven zou worden,
onder andere door Ulrich van Gobbel (Uli!!! Gobbeluuuhhh) en Robin Nelissen,
die na zijn actieve voetbal carrière weer bij Feyenoord is teruggekeerd. De
clinic was gepland in het Stadium Pedro Marrero, een voetbal stadium met een
volledig maar wat verlopen atletiek accommodatie er omheen.
We kwamen binnen en er zaten ongeveer 50 jonge voetballers, begeleid door
wat moeders en trainers, opgewonden te wachten op de dingen die zouden
komen. De Nederlandse vlag hing naast de Cubaanse om het internationale
karakter te onderstrepen en er hingen ook een aantal spandoeken van een
aantal sponsoren, die dit evenement mogelijk hadden gemaakt. Het was
heerlijk om de nationale driekleur weer een keer te zien wapperen zonder dat
de letters ‘OPEN’ in de witte baan waren gedrukt.
De jonge spelers kregen allemaal een eenvoudig rood shirt met het Feyenoord
logo erop en een officiële club pet uitgereikt en alleen daardoor kon hun
middag al niet meer kapot. Feyenoord had nog drie andere Nederlanders mee
afgevaardigd, die door fanatiekere Feyenoord supporters ongetwijfeld herkend
zouden worden. De spelertjes werden verdeeld in een aantal groepen over het
hele veld en het was al snel duidelijk, dat het zorgvuldig geselecteerde
mannetjes waren, want er kon heel serieus mee gewerkt worden. Ontzettend
leuk om te zien. Ik hoop toch een dezer dagen een keer een gelegenheid te
hebben om wat foto’s te plaatsen, want die enthousiaste gezichten zijn de
moeite waard.
Deze clinic viel samen met een handelsmissie van de Nederlandse ambassade,
die het hele circus ook kwamen bekijken. Ook leuk en leerzaam om met een
aantal van hen te kunnen praten over hun visie op Cuba. Een beetje een
confrontatie van onze romantische kijk op Cuba en de zakelijke realiteit.

naschrift webmaster: andere spelers waren in ieder geval ook Dane Brard en Gido Vader. Handelsmissie stond onder leiding van minister van buitenlandse zaken Frans Timmermans.

Feyenoord, my favourite soccer team, in Cuba

We were lucky to hear that Feyenoord would be hosting a clinic for young soccer talent in Cuba. Soccer is an important sport in Cuba, probably only surpassed in popularity by baseball. Feyenoord had dispatched a team to run the clinic that included at least one of the greats of the team Ulrich van Gobbel and another guy who only played for Feyenoord for one year and was successful with other teams before returning to his roots in Rotterdam and work with the youth program there. The clinic was held in a real life size football stadium, the Stadium Pedro Marrero, that also has a full, but slightly run down, athletics accommodation around the field.
As we entered there were already about 50 young hopefuls, the youngest probably about 8 years old, the oldest maybe already 15 or 16, accompanied by a few ambitious mothers, but mainly by their trainers. They were extremely excited and eagerly waiting for the things that were about to happen.The Dutch flag was raised next to the Cuban flag and it was nice to see it flying freely in the wind without the letters ‘OPEN’ printed in the white stripe. There were also banners of the sponsors of this obviously serious event.
The young players all received a simple red shirt with a Feyenoord logo and an official club cap and that by itself already made this into un unforgettable event for them. The total Feyenoord training staff consisted of five people and the players were divided between them all over the field. It was immediately obvious that all of them were selected on merit for this special event, because they immediately got into some very serious and involved training activity. It was really exciting to watch the total commitment both from kids and training staff. I do hope, that we will be able to put some photos on the blog one of these days, because the radiant faces spoke for themselves.
The clinic took place in the same period as a Dutch trade mission visiting Cuba. they also managed to fit the clinic into their program. It was both nice and educational to be able to talk to some of the participants about their views of Cuba. A bit of a confrontation between our romantic views of the Cuban society and todays perspective from a business reality.

4 januari 2014 22.22

Normal things

We’re currently living life at a rather moderate pace, in tune with Cuba,
that sees this period as a holiday.
We met Genevieve, a charming lady from the Netherlands, who runs her own
company hear to assist foreign companies who want to invest in or trade with
Cuba. She had been living here for over 16 years now and obviously knows het
way around here really well. It was very nice and very educational to speak
with her. She will be very busy in the coming week with a Dutch trade
mission coming over and – in my eyes at least as important – Feyenoord, the
famous Dutch socker team, coming over here to run a clinic for local socker
talent.
Yesterday Hanneke and I tried to see if it would be possible to get a local
prepaid phone, like we have done in virtually all the countries where we
have been up to now. We took the bus to the office centre Miramar, where
many foreign companies have an office and where there are a couple of
offices of Cubacel, the phone company. This is also where the office of Air
France/KLM is located. Usually we arrange our travels back to the motherland
through the internet, but here we decided to actually visit the airline’s
office. That was highly disappointing, because such official channels lead
to very official prices; way over budget. We’ll have to find some decent
internet somewhere.
But back to the attempts to secure a local SIM card for our phone. Genevieve
had already warned us, people don’t wait here in the shops, but form a queue
outside. You walk up to the people gathered outside and call out ‘ultimo?’
and then the person who was latest in line sticks up his hand. That is the
only person now that you have to keep an eye on. When the next person comes
to join the queue and calls out ‘ultimo?’ it is your turn to stick up your
hand. Now you are all set to wait for your turn. The Cubans are really great
at queuing. Of course we joined the queue for the wrong shop first, so we
had to repeat the same process again at the proper shop. It is funny to see
the smiles on the Cuban faces when they see that you know the rules and
don’t try to jump ahead, which could be accepted – we bring in foreign
currency – but would never be appreciated.
Anyway, the whole mission was in vain, because the cost would be horrendous.
We would have to hire a line (a number) for $3 per day and on top of that we
would have to purchase the SIM Card ($30) and pay for each call. We are
better off using the Satphone, however impractical lugging that thing around
might be.

Today we went to the weekly farmer’s market in the village near the marina
and bought our fruits and vegetables for the week. The products here taste
absolutely great. They may look like they have actually been grown in nature
and not like they have been manufactured on an assembly line, but boy do
they have taste. Bananas, pineapple, guava, tomatoes, peppers, cucumbers,
carrots, onions, potatoes – both sweet and normal – you have to queue to get
them, but they taste great and are very very cheap. We spent less than $4 on
a weeks supply of lovely stuff and that included our lunch (hamburger with
guava juice). That is because we did all this shopping in National Money and
not the convertible Peso.
A Cuban earns, according to the book from 2007 about Cuba, about 400 pesos
per month. That is equivalent to US$16!. The Cubans get very heavily
subsidised food. Their basic monthly ration of rice, beans, meat (almost
never available) vegetables, eggs and other food items like sugar and milk
costs them about 17 pesos per month. The rest of the money is available to
buy things at such a farmer’s market as we just visited, for cheap transport
and other items someone might need. However other necessities like
toothpaste, soap and many other things we are used to are hardly available
in Pesos. However, this is the standard of living for Cubans. Can you
imagine what happens if tourists walk in and spend $16 dollar in a day or
even in an hour, without even thinking about it. It introduces things in
this society that doesn’t help to bring out the best in all people. It
suggests a wealth abroad that is most certainly not available to all.

Gewone dingen

We doen het even rustig aan, passend bij Cuba, waar de Nieuwjaars tijd een vakantie periode is tot 6 januari. Dan begint het leven weer volop.
We hebben eergisteren Geneviève ontmoet; een Nederlandse vrouw, die hier haar eigen bedrijf runt. Dat bedrijf assisteert buitenlandse bedrijven bij het ondernemen of opereren in Cuba. Ze woont hier inmiddels al 16 jaar en weet hier dan ook verdomd goed de weg. Het was erg gezellig en leerzaam om met haar te praten. Ze heeft een drukke week voor de boeg met een handelsmissie vanuit Nederland en – volgens mij minstens even belangrijk – een bezoek van Feyenoord, dat hier een clinic geeft voor de lokale voetbal talenten.
Gisteren zijn Hanneke en ik in de weer geweest in een poging om een lokale SIM kaart voor onze GSM te pakken te krijgen, zoals we dat tot nu toe in vrijwel alle landen, die we hebben bezocht, hebben kunnen doen. We namen de bus naar het commerciële centrum Miramar waar veel buitenlandse bedrijven een kantoor hebben en waar ook een paar kantoren van Cubacel zijn. Ook KLM/Air France heeft hier een kantoor. Normaal gesproken regelen wij onze reizen naar het vaderland per internet, maar hier werden we min of meer gedwongen om het kantoor van de luchtvaartmaatschappij te bezoeken. Dat was uitermate teleurstellend, want dat soort officiële kanalen leiden tot de officiële prijzen; ruim boven het budget. We dachten dat we dan maar op zoek moesten gaan naar fatsoenlijk internet, maar uiteindelijk hebben we met de satphone via mijn zusje bij Arke reizen voor een redelijk tarief vanaf Varadero een vlucht naar Amsterdam kunnen boeken. We komen op 13 februari in Nederland aan en vertrekken weer op 12 maart naar Cuba. De boot blijft in die periode gewoon in de marina Hemingway.

Terug naar onze pogingen om een lokale SIM kaart te pakken te krijgen. Geneviève had ons al gewaarschuwd, mensen wachten hier niet in, maar in de rij voor de winkel. Je wandelt naar de verzamelde mensen voor de deur en vraagt de groep ‘ultimo?’ en dan steekt de persoon, die als laatste in de rij is gaan, staan de hand op. Dat is nu verder de enige persoon die je in de gaten hoeft te houden. Als er weer iemand komt, die aan wil sluiten in de rij en uitroept ‘ultimo?’ moet je zelf even de hand opsteken en oogcontact maken. Nu ben je helemaal klaar om rustig je beurt af te wachten. De Cubanen zijn fantastisch in de rij. Natuurlijk stonden we eerst in de rij bij de verkeerde Cubacel winkel, zodat we het proces nog een keer konden oefenen bij de volgende winkel. Het is geestig om de lachende gezichten van de Cubanen te zien, als ze merken dat je de regels kent en respecteert en niet voor probeert te dringen. Dat zou worden geaccepteerd – wij brengen deviezen het land in -, maar nooit worden gewaardeerd.
Dat alles terzijde, want de hele missie was vergeefs, want de kosten zouden buiten proporties zijn. We zouden een lijn (een nummer) moeten huren voor $3 per dag en daarbovenop zouden we voor $30 een SIM kaart moeten kopen. Daarna begint de meter per gesprek te tikken. We zijn dan ruim goedkoper uit met onze satelliet telefoon; hoe onpraktisch het ook moge zijn om dat apparaat mee te slepen.

Vandaag zijn we naar de wekelijkse boeren markt in het dorp bij de marina geweest, waar we groenten en fruit voor een week hebben ingekocht. Die producten smaken hier werkelijk helemaal fantastisch. Ze zien er dan misschien wel uit alsof ze gewoon buiten in de natuur gegroeid zijn, en niet alsof ze geproduceerd zijn op een of andere productie band, maar wat hebben ze een smaak. Ze hebben alleen niet altijd alles. We wilden graag van die hele lekkere banaantjes hebben,maar die waren er nou net niet. Er was wel ananas, guava, tomaat, paprika, komkommer, wortels, uien, aardappelen – zowel zoet als normaal – en je moet er voor in de rij om er aan te komen, maar dan heb je iets wat lekker smaakt en bovendien onvoorstelbaar goedkoop is. We hebben vanochtend minder dan €3 uitgegeven voor groente en fruit voor een hele week en voor de lunch (een hamburger en een glas guava sap). Dat is mogelijk, omdat op de boerenmarkt betaald wordt in nationaal geld en niet in de converteerbare Peso.
Een Cubaan verdient, volgens een gids over Cuba uit 2007, ongeveer 400 Pesos Nacional per maand. Dat is het equivalent van €12! Daarmee kunnen ze het gesubsidieerde maandelijkse basis rantsoen rijst, bonen, vlees of vis (meestal niet beschikbaar), groente, eieren en andere zaken zoals suiker en melk kopen. Dat rantsoen kost ongeveer 17 pesos per maand en je kunt er in principe op overleven. De rest van het geld is dan beschikbaar voor aanvullende voedselaankopen op de boerenmarkt, voor het goedkope openbaar vervoer en andere zaken die je nodig zou kunnen hebben. Andere benodigdheden zoals tandpasta, zeep en vele andere zaken zijn echter nauwelijks verkrijgbaar in pesos nacional. Die nationale munt bepaalt echter de standaard van leven voor de meeste Cubanen. Kun je je voorstellen wat er gebeurt als er een toerist binnenkomt en €12 in een dag of soms zelfs in een uur uitgeeft, zonder daar zelfs maar over na te denken. Dat introduceert dingen in deze samenleving, die niet uit alle mensen het beste naar boven haalt. Het suggereert bovendien een welvaart in de grote buitenwereld, die ook daar zeker niet voor iedereen beschikbaar is.

1 januari 2014 21.56

Simple pleasures

Greg and Bev dropped by and asked if we would like to join them for a simple
diner at a private house, a casa particular. It would mean a short ride in a
Cuban cab and the total cost of a dinner for two including a beer or two and
the cab ride there and back was expected to be less than 200 pesos nacional,
the equivalent of US$8,-. As it is not easy for us to buy chicken or meat
here, that sounded very tempting indeed. We met Bev and Greg at 5.30 pm and
were joinmed by Michel from Canada, who was the expert on the restaurant and
getting us there, and Sally in the Galley, who was given the night off from
her cooking duties.
We positioned ourselves along the road and waited for one of the old
American cars that function as taxis along the main road. They work on a
sector system, for each sector you pay ten pesos nacional. In principle
tourists are not allowed to ride these taxis. We have to ride in the far
more expensive taxis that have to be paid in CUCs, because the hard currency
is needed. However, if there is a free space, the drivers hate to let that
go to waste and most will pick you up. However it is important to keep a low
profile and not to give the driver an opportunity to discuss a tariff with
you, because then you will without fail end up paying too much or the driver
will take off. You have to let them know you know the system and that you’re
not just another tourist waiting to overspend.
The taxis are filled or rather packed to capacity. You sometimes see more
than five people in the back and at least three, including the driver, in
the front. It was therefore obvious, that we would not make it as a group
and that we would have to split up. Hanneke, Sally and I were newcomers to
this form of transport, so we split ourselves in two groups. Hanneke would
go with Bev and Greg and Sally and I would ride under the supremely
confident guidance of Quebecois Michel. The first taxi to stop had enough
space to squeeze Hanneke and her party in there. As soon as Hanneke sat
down, someone placed a box with a cake of some sort in her lap and they took
off. We waved our goodbyes and hoped to see each other again within the near
future.
It took quite a while for another taxi to stop for us , but then I finally
had my first experience of riding in one of these Cuban taxis. It is a far
cry from the ride we are used to get from modern cars, but it got us in the
right direction until we were stopped by the police. This is potentially
worrying, especially for the driver, as we have no right to be in the car.
He got out immediately, but since his deliberations were taking place behind
the vehicle – we didn’t want to turn around and show our tourist faces any
more clearly than strictly necessary; especially not my blond curly hair
which is a bit of a rarity here in Cuba – I can’t give an accurate account
of what went on, but after a few minutes the driver came back and continued
the journey. We got to the place where we wanted to get off and were happily
reunited with the others.
A short walk into a side street brought us to a gate, where we pushed a
doorbell. It was immediately obvious from the body language of the guy that
opened it, that we were not going to have dinner there. Whether there was a
private function going on or that they were just closed because of the
New-year celebrations that go on here for the whole week, we don’t know, but
it wasn’t going to happen. Michel was not going to be denied and using a
unique blend of Canadian French and English decorated with the odd word of
Spanish, the guy at the door came up with an alternative. It would not be a
Peso Nacional restaurant, but a CUC place, where he could organise a dinner
for us for $2.50 (a CUC is written as $) per plate. Beers would be $1.50.
He made a phone call to the restaurant and made sure we would be welcome. By
now it was dark, but we found our way back to the main road in search of a
taxi. A local old men with a dog wanted to help us and tried to make us wait
for a WaWa. That is a bus that costs virtually nothing to ride, but that is
usually filled to capacity. We will have to wait for that experience for
another time because a empty taxi stopped for us. Four of us jumped in the
back, Hanneke on my lap, and two in the front. Thanks to the instructions of
the helpful old guy we stopped after another short ride in front of the
restaurant, where we were met by Alexander, who was already expecting us.
Not quite clear about where we were we almost entered the private house of
the family living on the grounds, but eventually we were seated on an
terrace built in the water a few metres from the shore. It turned out we
could see the Marina Hemingway from where we were seated. We enjoyed our few
beers and had an excellent meal before we walked back to the Marina.

Eenvoudige geneugten

Greg en Bev kwamen langs en vroegen of we zin hadden om hun te vergezellen
naar een etentje in een privé woning, een Casa Particulár. We zouden een
korte rit in een Cubaanse taxi moeten maken en de totale kosten voor een
diner voor twee inclusief een biertje of twee en de taxirit heen en terug
zou naar verwachting minder dan 200 Pesos Nacionál bedragen; dat is minder
dan €6,-. Omdat het voor ons hier niet makkelijk is om vlees of kip te
kopen, en zeker niet voor minder geld dan die €6,-, was dit een erg
verleidelijk idee. Om 17.30 verzamelden we bij de ingang van de marina. Bev
en Greg en Michel uit Canada, hij is de expert die het restaurant kende en
wist hoe we daar met de taxi moesten komen, en ook Sally in de Galley. Zij
had een avond vrij gekregen van haar kookplichten op de Japanse catamaran.
We gingen aan de hoofdweg staan en wachtten daar op een van de oude
Amerikaanse auto’s die hier als taxi worden ingezet. De taxi’s hanteren
tarieven op basis van een sector systeem. Voor iedere sector, die je geheel
of gedeeltelijk aflegt, betaal je tien peso’s nacionál. Van hier naar het
centrum van de oude stad kom je kennelijk door een stuk of vijf sectoren,
zodat zo’n rit je vijftig peso’s nacionál zou kosten. In principe is het
deze taxi’s niet toegestaan om toeristen te vervoeren. Wij horen ons te
verplaatsen in de veel duurdere taxi’s, die in CUC’s betaald moeten worden,
omdat de regering echt heel hard deviezen nodig heeft. Als er echter nog een
vrij plaatsje is, dan vinden de chauffeurs het zonde om een nog onbezette
plaats vrij te laten en de meesten zullen je toch meenemen. Het is dan wel
belangrijk om onopvallend te blijven en de chauffeur geen gelegenheid te
geven om over de prijs te gaan praten, want dan betaal je zonder mankeren
uiteindelijk teveel of de chauffeur laat je staan. Je moet in je
lichaamstaal duidelijk maken dat je het systeem kent en dat je niet zomaar
een toerist bent die bereid is om teveel te betalen.
De taxi’s zijn vol, of liever volgepropt, totdat er echt niets of niemand
meer bij kan. Je ziet soms meer dan vijf mensen achterin en minstens drie
mensen, inclusief de chauffeur, voorin. we konden er dan ook van uit gaan,
dat we niet met zijn zessen in een enkele taxi zouden belanden en we moesten
ons dan ook opsplitsen in twee groepen. Hanneke, Sally en ik waren
nieuwelingen in dit soort reizen en wij werden dan ook opgesplitst. Hanneke
ging met Bev en Greg mee en Sally en ik zouden reizen onder leiding van de
uitermate zelfzekere leiding van Quebecois Michel. De eerste taxi die
stopte, had net genoeg plaats voor de ploeg van Hanneke. Zij zat nog niet in
de auto of ze kreeg al een grote taartdoos op haar schoot geplaatst, en de
taxi vertrok. We zwaaiden nog een keer en hoopten elkaar in de nabije
toekomst weer te zien.
Het duurde inderdaad een tijdje, voordat er weer een taxi langs kwam waar
wij met zijn drieën in konden, maar eindelijk had ik mijn eerste ervaring
met een rit in een van deze Cubaanse taxi’s. Het is een heel groot verschil
met de een rit in het soort moderne auto’s die wij inmiddels eigenlijk
vanzelfsprekend vinden, maar het ging in de goede richting, totdat we door
de politie werden aangehouden. Dat was in principe vooral voor de chauffeur
een zorgelijke ontwikkeling, omdat wij, zoals gezegd, eigenlijk niet in deze
auto’s mogen meerijden. De chauffeur stapte meteen uit maar omdat het
gesprek met de overheidsdienaar achter de auto plaatsvond de auto en wij
onze toeristen hoofden niet overduidelijk wilden presenteren door ze om te
draaien – vooral mijn blonde krullen zijn best wel een beetje zeldzaam hier
in Cuba -, kan ik geen accuraat verslag geven van wat er zich afspeelde. Na
een paar minuten stapte de chauffeur weer in en vervolgde, zonder verder
iets te zeggen, zijn weg. We kwamen bij de afgesproken plaats en werden
gelukkig weer verenigd met de anderen.
We liepen een klein stukje een zijstraat in en kwamen bij een ijzeren deur
van een ommuurde tuin, waar we aanbelden. Het gezicht van de man die ons
opende verried ons meteen, dat we hier niet zouden gaan eten. Of er nou een
privé feestje aan de gang was of dat ze gewoon gesloten waren vanwege de
nieuwjaarsviering die hier de hele week duurt was niet duidelijk, maar het
ging niet gebeuren. Michel gaf niet zomaar toe en met een unieke mix van
Canadees Frans en Engels, opgeleukt met een enkel Spaans woord slaagde hij
erin de man aan de deur zover te krijgen dat hij met een alternatief
voorstel kwam. Het zou geen Peso Nacionál restaurant zijn, maar een $(CUC)
restaurant, waar hij voor ons een diner kon organiseren voor $2,50 per
couvert. Bier zou $1,50 kosten. Hij telefoneerde met het restaurant om zich
ervan te overtuigen dat we ook terecht konden.
Het was inmiddels pikkedonker geworden, maar we vonden de hoofdweg weer
zonder problemen, in de hoop daar weer een taxi te kunnen bemachtigen. Een
lokale oude man met een hond wilde ons bereidwillig helpen en probeerde ons
ervan te overtuigen, dat we moesten wachten op een WaWa. Dat is een bus
waarmee je vrijwel voor niets kunt reizen, maar die daarom ook altijd
absoluut stampvol is. We zullen tot een andere keer moeten wachten om ook
dat een keer mee te maken, want er stopte een lege taxi voor ons. We
sprongen met zijn vieren achterin, Hanneke bij mij op schoot en twee man
voorin. Dankzij de instructies van de oude man stopten we na een korte rit
voor een restaurant, waar we verwelkomt werden door Alexander, die ons al
verwachtte. Het was ons niet helemaal duidelijk waar we waren en we liepen
bijna de privé woning binnen van de familie die op dat terrein woonde, maar
we werden door de tuin geleid naar een terras boven het water, een paar
meter van de vaste wal. We konden vanaf het terras de Marina Hemingway zien.
We dronken een paar biertjes en kregen een uitstekend maal voorgeschoteld,
zodat we uiteindelijk geheel voldaan terug wandelden naar onze Nelly Rose.

29 december 2013 17:12

Off the beaten track.

We’re off the beaten track again and that means we’re surrounded again by other cruisers. It is immediately a different world, but of course with its own variations. We’re here with Americans who show scant disregard for the stupid blockade – more about that later – that the American Government has imposed on them. These blockade runners all have their own ways of getting here. Some keep their boat in the marina, others actually sail in and out of here risking a run in with the USCG. There are Australians, Canadians, Frenchmen, Germans, Italians, Japanese and, of course, we, the Dutch. There is also a boat in the harbour flying the Chinese flag, but that boat belongs to a Chinese man married to a Cuban lady and working for a Chinese tourist office in town. The Chinese influence in Cuba, as everywhere else in the Caribbean, is growing rapidly; we have been told.
We met all the cruisers during the Cruisers Christmas dinner at the Chinese restaurant here in the marina. Greg and Bev are from Fremantle, our age and they are on their second circumnavigation. They spent a long time in Turkey, where they took a cat on board. Unfortunately the cat ran off a couple of days ago and hasn’t been seen since; sad. They have borrowed our daughters book about her circumnavigation with her family and, although it is in Dutch, they love it. There is one boat with young people from Canada and Australia, 4 guys and a girl. They have all taken a year off work, bought the boat in the USA and are now sailing it to Australia, where they will sell it as there is a ready market for well built boats. The Japanese are on board of the first Japanese Catamaran to make a circumnavigation. They have the luxury of having a cook on board, American Sally in the Galley (www.sallyinthegalley.net), who is cooking her way around the world. It is a multicultural experience for all of them, as Japanese is of course the main language on board and Sally’s cooking is not specifically Japanese.
When we were in Old Havana we met Taira San and Sally as they sat waiting for the bus to return to the marina. The band at the cafe had a lovely trick of asking someone’s name and incorporating that in a song. They started with Hanneke, who goes by Joanna here, and that was easy. But then they got more ambitious and asked and got Taira San’s name. The band almost wet themselves laughing as they did find something that fit (that may have been the cause of their laughter). Taira was very much the excited yet restrained Japanese guy who put it all on camera.

In a group as varied as this, inevitably the discussions turned to Cuba and its politics. All of them had heard about Raul Castro and Barak Obama shaking hands at Nelson Mandela’s funeral and all read more into it than the chance meeting that it probably was or was made out to be. It brought the discussion to the stupidity of the embargo and the inability of politicians in general and the American in particular (sic) to own up to mistakes being made in the past, at the expense of the poor Cuban people. Now it turns out there may be a catch to this, a very Cuban angle. There appears to be a very wealthy and strong Cuban lobby in the USA, that has influence on any decision regarding the embargo. They want the embargo lifted, but under the specific proviso, that their possessions in Cuba, as they belonged to them before the Revolution, are returned to them. Now that would be restoring the situation, that actually caused the revolution in the first place. The first people to flee Cuba were the very wealthy; the gangsters and the landowners and the extremely corrupt rulers of Battista’s pre-revolution Cuba. The Cuban people may have a tough life as it is, but most certainly not that tough that they would want to see that type of capitalism restored to their country.
Imagine the legal wrangles that will come up once that door is opened. The lawyers are going to love it and the Cubans living in their Floridian mansions can support a legal fight longer than would be healthy for Cuba. An interesting conundrum for the Powers that Be.

Van de gebaande weg

We hebben in ons gevoel de geëffende paden weer verlaten en dat betekent, dat we weer omringd zijn door cuisers. Het is meteen een heel verschillende wereld, maar natuurlijk met al zijn eigen variaties. We zijn hier met Amerikanen, die met een verfrissende minachting de stupide blokkade – meer daarover verderop – die hen door de Amerikaanse regering is opgelegd negeren. Deze ‘blokkade runners’ hebben allemaal hun eigen recept om hier te komen. Enkelen laten hun boot hier liggen als zij via Mexico of Canada naar huis vliegen. Anderen zeilen gewoon brutaal op en neer en riskeren een ontmoeting met de USCG. Verder zijn er Australiërs, Canadezen, Duitsers, Fransen, Italianen, Japanners en natuurlijk wij, de Nederlanders. Er ligt ook een boot in de haven met een Chinese vlag, maar die boot is van een Chinees die gehuwd is met een Cubaanse en die werkt voor het Chinese toeristen kantoor in de stad. De Chinese invloed hier in Cuba neemt, net als overal elders in de Caribbean, hand over hand toe; heeft men ons verteld.
We hebben al deze cruisers ontmoet tijdens het Kerstdiner voor Cruisers in het Chinese restaurant hier in de marina. Greg en Bev uit Fremantle zijn van onze leeftijd en bezig met hun tweede circumnavigatie. Ze hebben een lange tijd doorgebracht in Turkije, waar ze een kat aan boord hebben genomen. Helaas is die kat een paar dagen geleden weggelopen en niemand heeft hem sindsdien nog gezien; triest. Zij hebben het boek van onze dochter Leonie over haar circumnavigatie met haar gezin geleend en, hoewel het boek in het Nederlands is, genieten ze er van. Er is ook een boot met jonge mensen uit Canada en Australië; vier jongens en een meisje. Zij hebben allemaal hun baan voor een jaar opgezegd, hebben in de VS een boot gekocht en zeilen dat schip nu naar Australië, waar ze het weer willen verkopen in de kennelijk nog steeds goede markt voor goede schepen. De Japanners zijn de eersten, die vanuit dat land met een catamaran een circumnavigatie doen. Zij hebben heel luxueus een kok aan boord, de Amerikaanse Sally in de Galley (www.sallyinthegalley.net) die kokend rond de wereld wil zeilen. Het is voor allemaal aan boord een multiculturele ervaring. Japans is de voertaal aan boord en Sally’s koken is allesbehalve Japans.
Toen we op de terugweg uit Oud Havana waren, ontmoetten we Taira San en Sally terwijl we bij een kroegje zaten te wachten op de bus. De band die op het terras speelde had een aardig kunstje. Ze vroegen de naam van een van de mensen op het terras en verwerkten dat in een lied. Bij Hanneke, die hier als Joanna door het leven gaat, hadden ze het makkelijk (Joanna, Joanna, Joanna, tarata ta tata tara; vul zelf maar in). Daarna werd de band regelrecht ambitieus en vroegen ze Taira om zijn naam. De band benatte zichzelf bijna toen ze iets vonden en zongen wat leek te passen, maar mogelijk volstrekt ongepast was. Taira vond het allemaal prachtig en legde het als ingetogen opgetogen Japanner allemaal vast op zijn camera.

In de heterogene groep die wij hier vormen kwam het gesprek tijdens het diner onvermijdelijk uiteindelijk op Cuba en de politiek. Iedereen had gehoord over de vluchtige ontmoeting tussen Raúl Castro en Barack Obama rondom de begrafenis van Nelson Mandela en iedereen zag die ontmoeting als meer betekenisvol dan de toevallige ontmoeting die het waarschijnlijk was of werd gezegd dat die het was. Het bracht het gesprek op de stupiditeit van het embargo en het onvermogen van politici in het algemeen en de Amerikanen in het bijzonder (sic) om fouten uit het verleden toe te geven, ten koste van het arme Cubaanse volk. Nou lijkt hem daar de kneep te zitten, een venijnig Cubaans probleem. Het schijnt dat er een zeer actieve, rijke en sterke Cubaanse lobby zijn invloed doet gelden in de VS daar waar het gaat om het embargo. Deze lobby wil ook, dat het embargo wordt opgeheven, maar onder de uitdrukkelijke voorwaarde, dat hun bezittingen in Cuba, zoals die hen voor de revolutie toebehoorden, aan hen worden teruggegeven. Dat zou dan juist die situatie weer in ere herstellen, die geleid heeft tot de revolutie.
De eerste mensen die Cuba ontvluchten waren de puissant rijke uitzuigers; de gangsters, de landeigenaren en de extreem corrupte machthebbers van het Cuba van Battista van voor de revolutie. Het Cubaanse volk heeft nu dan misschien wel een moeilijk leven, maar zeker niet zo zwaar, dat ze dat type kapitalisme zouden willen zien terugkeren in hun land.
Stel je de juridische doos van Pandora voor, die hier kan worden geopend. De advocaten wrijven zich reeds in de handen bij de gedachte daaraan en de Cubanen kunnen vanuit hun paleizen in Florida een juridisch gevecht in alle nationale en internationale rechtbanken langer volhouden dan gezond zou zijn voor Cuba. Een interessante Gordiaanse knoop voor de betrokken machthebbers.

27 december 2013 22.46

Someone once told me that if you embark on a rather substantial venture, you should compare it to eating an elephant; it goes bite after bite. That is wat discovering Cuba is going to be like. With the risk of mixing my metaphores, we decided to ride the elephant first, like any other tourist would do.
Cuba as a country is comparable in size to England and it has about 12 million inhabitants. Those people speak their own brand of Spanish and by and large little English. They have their very own culture formed by their history, a history that dates from the days of the Spanish Conquistadors, as they more or less wiped out the indigenous population of Indians. That history was greatly shaped by the events from the 20th century, that first saw right wing dictators abusing the country. That resulted in the revolution 1959 lead by Fidel Castro, his brother Raul and Che Guevara amongst others. Their government and the USA fell out, leading to an almost total embarge on relations that still continues today. At first the Russians were an important trading partner and source of subsidies, but all that came to a halt when the USSR collapsed in 1990. The country opened up to tourists, now one of the most important sources of badly needed foreign currency. This leads to a dual, or better triple economy. The local pesos based economy, the international CUC (convertible peso) based economy and a sizeable inofficial economy.This complex economic picture all by itself makes it already very difficult to find our way in this country.
When we arrive on any Caribbean Island it is a lot smaller and on most of them the population spoke French or English. It made life a lot easier. When we were in the States both culture and language were entirely familiar so that was really easy as well. We realised what we were up against coming to Cuba, so we decided to take it really easy and get to know the country step by step. We have all the time in the world, so we don’t have to get everything done in 2 weeks. First we will want to find a teacher, who will help us with our rather too basic understanding of the language and will teach us a bit more about Cuba and life here.
However we didn’t want to postpone a visit to Old Havana, a city that – thanks to the lack of investment – is probably the most pure colonial historic monument in existence. It is incredibly run down, sometimes only the building fronts are left standing, but it is astonishing in its attractiveness. Together with the people – the tourists, locals and hustlers alike – it creates an unbelievable atmosphere, that we completely fell for. We rode the elephant and those rides are expensive. We managed to beat off the first dozens of hustlers (they are called promotores) but finally fell for José and Juana. As the day progressed, we saw that they all operate along the same lines, some of the Josés forming a couple with more women. José stole our naive hearts by saying a few very Dutch things and exclaiming hiow mucch he loved our country. We allowed to be dragged into a bar which he said was basically only for Cubans. At that point you still want to believe that. I was given a really nice Romeo and Juliet cigar at 11 o’clock in the morning and they ordered drinks for us. José wrote down all sorts of things we would have to see, where we should go for good food and good music and then wanted to sell us cigars. They took us to a private house, where an entire collection of Cohiba’s, Romeo and Juliets and Rey del Mundo cigars in various sizes and quantities were presented to us for really reasonable prices. We weren’t planning to buy anything yet, but hey, who can resist a bargain. Then it was Juana’s turn. She showed us pictures of her and her baby daughter and asked if we would be prepared to buy milk in the tourist shop for her. Milk is a rare product here and although it should be available with the food rations here, it rarely is. We bought probably a year’s supply for the little one, which may help Juana to stay of the streets for a bit, but we still hadn’t learned our lesson. We needed a fresh supply of CUCs, so we took a bicycle taxi for a crazy amount to find a bank for us, where the CUCs came out of the wall, just like they do at home. Armed with the fresh cash we went to the restaurant that José had recommended. After that we were really done with his suggestions.
It was however a funny experience. Our bicycle cab driver rang a bell of what looked like a private house and we had to get up three flights of stairs that took us to a – I must say – really nice roof terrace, where we had lunch for a price that we would have scorned in the USA. It was eatable, but boy, don’t think about value for money here. We noticed that all other tourists that were brought up were ushered in by their respective promotores.
We hope, that eventually we will find a way to get pictures of all this on the site, because the last rip-off-of-the-day was a meeting with one of the last relics of the Buena Vista Social Club scene: Amaránto Fernandez. At the ripe old age of 86 now, he had been a band leader of a real big band in the Batista days of the 1950’s and was part of the European tour of the BVSC at the keyboard. He is a feisty old character and although his skills on the keyboard certainly haven’t improved with age, we did enjoy this trip down memory lane nonetheless. However, after we picked up the extravagant tab for this tourist trap, we decided we were done with riding the elephant and we came down to earth. We went off the beaten track and were drawn in to a little soccer bar, where a six (!) people band squeezed themselves in a corner and played great music around an excellent musician on an alto sax. Although it will surely be possible to find a cheaper beer here somewhere, the prices were no longer over the top and we enjoyed the band. Much closer to the Cuba we’ll be looking for, but not quite there yet. That will come as we eat our way through this challenge: bite after bite.

Iemand vertelde me ooit, dat als je aan een groot project begint, je dat kunt vergelijken met het eten van een olifant; je moet dat gewoon hap voor hap doen. Het ontdekken van Cuba is zo’n groot project. Met het risico, dat ik mijn beeldspraken door elkaar haal: we besloten eerst maar een ritje op de olifant te gaan maken, zoals iedere andere toerist dat zou doen.
Cuba is een land, dat qua afmetingen vergelijkbaar is aan Engeland en het heeft ongeveer 12 miljoen inwoners. Die inwoners spreken hun eigen versie van het Spaans, en dat doen ze zonder uitzondering heel snel. Een enkeling spreekt ook wat Engels, maar wat we tot nu toe hebben meegemaakt, was wat dat betreft nogal beperkt. De Cubanen hebben hun hele eigen cultuur, die gevormd is door hun typische historie, die niet echt verder terug gaat dan de Spaanse Conquistadores, omdat zij de oorspronkelijk Indiaanse bevolking min of meer hebben uitgeroeid. Die historie wordt zwaar beïnvloed door de gebeurtenissen in de twintigste eeuw, toen eerst een aantal extreem rechtse dictators het land misbruikten voor hun eigen gewin. Dat leidde vervolgens tot de revolutie in 1959 geleid door Fidel Castro, zijn broer Raúl en Che Guevara en wat geestverwanten. Hun regering en de VS leefden op een dusdanig gespannen voet, dat de VS een vrijwel totaal embargo oplegden op alle relaties tussen de landen. Dat embargo duurt voort tot op de dag van vandaag en ook Obama zal er waarschijnlijk niets meer aan kunnen of willen veranderen. In het begin was dat geen probleem, want de USSR ontwikkelde zich tot een belangrijke handelspartner en bron van subsidie. Dat kwam echter abrupt tot een einde toen de USSR in 1990 in elkaar stortte. In een poging toch aan broodnodige deviezen te komen, opende Cuba de deuren voor toerisme, nu een van de belangrijkste bronnen van inkomsten. Dit leidde tot een duale of beter gezegde drievoudige economie. De lokale op peso’s gebaseerde economie, de internationale op de CUC (converteerbare peso) gebaseerde economie en een niet onaanzienlijke onofficiële economie daaromheen. Alleen al de complexe situatie op zich, maakt het ons moeilijk onze weg te vinden in dit land.
Als we arriveren op andere Caribische eilanden, zijn die meestal een stuk kleiner en overzichtelijker (we zijn nog niet in de Dominicaanse republiek, Haïti of Jamaica geweest) en op de meesten is de voertaal of op zijn minst de tweede voertaal Engels of Frans. Dat maakt het allemaal een stuk makkelijker. In de VS waren we van meet af aan vertrouwd met de taal en de cultuur, dus dat was ook heel toegankelijk. We realiseerden ons vanaf het begin wat ons in Cuba te wachten stond en we hadden dan ook besloten om op ons gemak stap voor stap kennis te maken met het land en onze grenzen geleidelijk te verleggen. We hebben alle tijd van de wereld en het hoeft allemaal niet in twee weken vakantie. Eerst willen we op zoek naar een leraar, die ons kan helpen onze veel te beperkte kennis van het Spaans op een hoger plan te brengen. Ook later op onze reis hopen we daar nog veel plezier van te hebben. Bovendien kan zo’n leraar ons meer leren over Cuba en het leven hier.
Dit alles gezegd hebbende, wilden we onze kennismaking met Oud-Havana niet uitstellen. Oud-Havana is een stad, die dankzij het gebrek aan investeringen, het meest puur overgeleverde historische monument van het koloniale verleden is. Het is enorm onderhevig aan verval, soms staan alleen de historische gevels nog overeind en is het daarachter een regelrechte puinhoop, maar het is ongelooflijk mooi en boeiend om het te zien. Samen met de mensen die de straten bevolken, de toeristen, de lokale bevolking en hun ‘hustlers’, heerst er een ongelooflijke sfeer, die ons meteen en volledig in zijn ban had. We bereden de olifant en dat soort ritjes zijn kostbaar. We slaagden er in om ons de eerste paar dozijn ‘hustlers’ – ze worden hier ‘promotores’ genoemd – van het lijf te houden, maar we werden uiteindelijk toch geschaakt door José en Juana. Naarmate de dag vorderde zagen we, dat al deze promotores op min of meer dezelfde manier werken, waarbij sommige ‘José’s’ met afwisselende vrouwen een paar waren. José stal ons naïeve hart met een paar welgeplaatste aan Nederland refererende opmerking, zoals de simpele kreet “Ah Olanda, Radio Veronica!” OK, je moet ergens voor vallen. We lieten ons gewillig een bar binnen sleuren waarvan hij zei dat die eigenlijk vooral voor Cubanen was. Op dat moment wil je dat nog graag geloven. Ik kreeg meteen – het was nog geen 11 uur – een lekkere Romeo en Juliet sigaar in de mond geschoven en er werd een drankje voor ons allen besteld.
José schreef allerlei dingen voor ons op een papiertje, zoals een goed restaurant voor de lunch, een café met goede muziek, maar hij wilde ons vooral goede sigaren verkopen. We werden meegesleept naar een privé woning, waar een collectie Cohiba’s, Romeo en Julietta’s en Reuy de Mundo sigaren van verschillende afmetingen en in verschillende hoeveelheden verpakt in fabrieksdozen voor ons werd uitgestald. We waren eigenlijk nog niet van plan al sigaren te kopen, maar hé, wie kan er een koopje aan zich voorbij laten gaan. Daarna was het Juana’s beurt. Ze toonde ons foto’s van zichzelf met haar twee jaar oude baby (of met een of ander geleend kind, zoals cynische denkers ongetwijfeld zouden kunnen zeggen) en vroeg ons of we , na deze geweldige meevaller met de sigaren voor haar misschien wat melkpoeder zouden kunnen kopen in de toeristen winkel. Melk is een schaars product hier en hoewel het in de voedsel rantsoenen voor kinderen beschikbaar zou moeten zijn, is het dat meestal niet. We kochten waarschijnlijk voldoende melkpoeder voor een jaar voor de kleine, en we hoopten, dat dit Juana voor een tijdje van de straat af zou kunnen houden. We hadden ons lesje echter nog niet geleerd. Daarvoor moesten we eerst naar een muurbank toe om een verse voorraad CUC’s te halen. We namen een fietstaxi, voor een prijs waarvoor we nu een Chevy cabrio uit 1955 zouden huren, die ons naar een flappentap bracht waar het geld net als thuis uit de muur kwam. Gewapend met het verse geld , de nummers op sommige biljetten waren opeenvolgend, bracht de fietstaxi ons naar het restaurant, dat José ons had aangeraden. Daarna waren we echt helemaal klaar met zijn adviezen.
Toch was het wel een leuke ervaring. Onze fietstaxi chauffeur belde aan bij een – zo te zien – gewoon woonhuis. we moesten drie trappen op en kwamen toen op een, dat moet gezegd, een fraai dakterras. Daar kregen we een lunch voorgezet voor een prijs, die in de VS niet zou misstaan. Het was goed eetbaar, maar de prijs-kwaliteit verhouding was totaal zoek. we merkten dat alle andere bezoekers door promotores naar boven gevoerd werden.
Ik hoop, dat we op een gegeven ogenblik erachter komen hoe we foto’s op ons blog kunnen krijgen, want de laatste ‘rip-off-of-the-day’ was een kennismaking met een van de laatste overblijvende leden van de Buena Vista Social Club beweging: Amaránto Fernandez. Hij is een nog redelijk kwieke 86-jarige, die in de dagen van Batista in de vijftiger jaren een big band leidde en als toetsenist onderdeel was van de Europese tournee van de BVSC. Hoewel zijn vaardigheden op het keyboard er met de jaren zeker niet beter op zijn geworden was het toch een nostalgische reis door het muzikale verleden. Toen we echter de extravagante rekening gepresenteerd kregen voor deze toeristische trekpleister, besloten we dat we klaar waren met onze rit op de olifant en zetten we onze voetjes weer stevig op de aarde. We gingen van de gangbare weg af en we vonden al snel een of andere voetbalkroeg, waar in een hoekje een zes man sterke band ingeklemd stond, die heerlijke muziek maakten rondom een uitstekende musicus op een alt sax. Hoewel we ongetwijfeld nog wel ergens goedkoper bier zullen kunnen vinden, waren de kosten hier niet meer buitensporig en genoten we van de band. Dat kwam al veel dichter in de buurt van het Cuba, waar we naar op zoek zijn, maar we zijn er zeker nog niet helemaal. Dat komt naarmate wij onze olifant opeten: hap voor hap.

25-12-2013 18.35

Na ruim een half jaar in de Verenigde Staten zijn we nu in Cuba. Dat zal een beetje van het ene uiterste in het andere blijken of lijken te zijn. Wat betreft de bureaucratie zullen de verschillen minder groot zijn. Wat kunnen Amerikaanse overheidsdienaars onaangenaam zijn. Volgens onze informatie moeten niet commerciële vaartuigen die de intentie hebben om binnen de 12-mijls zone van Cuba te gaan varen een ‘Acknowledgement of Security Zone and Permit to Depart During a National Emergency’ hebben. Die zou te krijgen zijn bij de US Coast Guard. Als je niet aan deze voorwaarde zou voldoen hangt inbeslagname van je schip, $10.000 boete en tot 10 jaar gevangenisstraf boven het hoofd. Er is behoorlijk intensieve USCG controle en ze gaan regelmatig ook aan boord bij jachten zoals het onze, dus werd ons wel degelijk aangeraden deze formaliteiten serieus te nemen.
Dat was het begin van een eindeloze reis van het kastje naar de muur, die Hanneke met bewonderenswaardig geduld aflegde. Het gevolg van de nodige ervaring inmiddels met dit soort instanties in de States. De toon die sommige overheidsdienaren daarbij aan durven te slaan is ongelooflijk. Hanneke werd toegesnauwd omdat ze volgens een official zou schreeuwen. Daar was geen sprake van, maar de halve stemverheffing die gepaard gaat met het woord ‘wàt’ in de vraag ‘wat zegt u’ was voldoende om van deze vermoedelijk zwaar overwichtige, gedrogeerde en aan PMS lijdende mevrouw in een kantoor zonder ramen en zonder air conditioner een ware duivelin te maken. Zij schreeuwde: “MADAM DON’T RAISE YOUR VOICE TO ME!!!!” en haar spuug kwam bijna met de GSM verbinding mee. Ik zat tegenover Hanneke, en had eigenlijk de telefoon uit haar handen willen nemen om die mevrouw haar vet te geven, maar ja, je hebt zo’n papiertje nodig. Deze mevrouw was niet het juiste contact en Hanneke slaagde erin haar voldoende te kalmeren om een ander telefoonnummer aan haar te ontlokken. Dat was een nummer in Miami waar een man Hanneke omstandig begon uit te leggen,dat het dom zou zijn om naar Cuba te gaan. We zouden ons grote zorgen moeten maken over onszelf en ons schip. Ook niet de goede man. Daarna kwam er weer een mevrouw, die het ook onverstandig vond om naar Cuba te gaan en die Hanneke probeerde te laten zeggen dat we dan maar niet zouden gaan. Vervolgens draaide Hanneke per ongeluk hetzelfde nr. nog een keer, waarop het mens haar durfde toevoegen: “Madam, you are disgusting. Don’t you ever, and I mean EVER dare to call here again”. Uiteindelijk kregen we dan toch een vriendelijke mevrouw aan de telefoon, die ons uitlegde dat wij als boot onder een buitenlandse vlag en zonder Amerikanen aan boord dit papier niet langer nodig hadden. Gezien onze ervaringen met de andere instanties of andere afdelingen van dezelfde instantie, vroegen wij de mevrouw of ze ons dat per email kon bevestigen. Binnen de vijf minuten hadden we de gevraagde email binnen.
Het zijn niet allemaal hufters en kennelijk zijn ze dat alleen, als ze niet weten waar het over gaat, want het hele circus had een tweede aflevering toen we maandag gingen uitklaren bij de CBP, de Customs and Border Patrol. We hadden vrijdag daarvoor een afspraak gemaakt bij het ‘town office’van de CBP in Key West, maar daar aangekomen was er niemand. De gespannen vriendelijkheid die je dan moet volhouden om de wel aanwezige mensen ertoe te brengen om uit te vinden, waar we dan wel moesten zijn, leidde uiteindelijk tot een taxi rit naar het vliegveld, waar we afgezet werden voor het kantoor van de CBP. Dat is een ‘secure facility’ en daar kun je alleen naar binnen als je de mensen binnen belt om de deur te openen. Daar sta je dan als buitenlander zonder telefoon. Het is kennelijk een burgerplicht geworden in het 21e eeuwse Amerika om een telefoon te hebben. We gingen bij het kantoor van de Sheriff daarnaast naar binnen en die was zo vriendelijk om voor ons te bellen. We moesten maar even wachten. Er zou zo iemand komen.
We stonden daar vijf minuten te bakken in de zon, toen iemand de deur kwam opendoen. Hier begon het hele theater weer van voor af aan. We mochten niet naar Cuba. De mevrouw van de Coast Guard wist niet waar ze het over had gehad. Als we zouden gaan zouden we onze cruising license kwijt raken en wisten ze niet of we er ooit nog een voor de VS zouden kunnen krijgen. Voor onze ogen werd onze Cruising License doormidden gescheurd. Na dit gehele theater werden onze paspoorten ingenomen en voelde ik me slechter dan ik me waar ook ter wereld, zoals bijvoorbeeld in Rusland, ooit gevoeld heb. We moesten wachten in een ruimte achter een glazen pui, waar de zon volop stond te schijnen en waar de A/C uitgeschakeld was. In een orchideeën kwekerij in het Westland zouden ze trots zijn op de temperatuur en het vochtgehalte dat hier bereikt werd. Na een klein half uur kwam er eindelijk een mijnheer met een half ingevuld formulier, waar de bestemming nog op ingevuld moest worden. We hebben uiteindelijk opgeschreven, dat we naar de Dominicaanse Republiek zouden varen en die leugen met een handtekening bezegeld. De man slaakte een zucht van verlichting en ging weer achter de gesloten deur, waarschijnlijk om zijn baas te vertellen dat hij ons toch had kunnen overtuigen. Na nog een kwartier mochten we betalen en daarna kregen we onze paspoorten terug. Oeffff.
Ik beschrijf dit zo uitvoerig, omdat we nu van het vrije Amerika naar de bureaucratie Cuba zijn gegaan. Het welkom hier was hartelijk. We moesten ons via de marifoon melden bij het binnenvaren van de 12 mijls zone, maar het duurde tot ongeveer 6-7 mijl uit de kust voordat de havenmeester van de Marina Hemingway reageerde. Hij wenste ons heel hartelijk welkom in Cuba en gaf ons instructies voor het binnenvaren en afmeren bij het gebouw van de maritieme politie. Er kwam iemand met een bruin uniform aan boord, die achtereenvolgens een arts en daarna twee mannen van de Cubaanse maritieme politie aan boord bracht. Vervolgens kregen wij onze ligplaats aangewezen, waar de havenmeester en nog twee mannen van de agrarische en veterinaire dienst aan boord kwamen. Dat kostte wat tijd en zo, maar iedereen was vriendelijk en blij dat we naar Cuba kwamen. Allen wensten on ‘Feliz Navidad’.

De overtocht was op zich niets bijzonders. We hadden een dag met licht weer uitgekozen, zodat we de motor veel zouden kunnen laten draaien. De accu’s hadden echt wel weer een keer iets extra’s nodig. Onze informatie over de stroomvoorziening in de Marina Hemingway was bovendien niet erg positief. Dat bleek overigens geheel onterecht. Toen de formaliteiten waren afgewikkeld kwam er een elektricien, die ons in no-time aan de 220 volt had liggen. Dat hebben onze accu’s in het 110 V Amerika lang moeten ontberen. Dat motoren hadden we ons kunnen besparen, maar het blijft handig om een rustige dag uit te kiezen. De golfstroom loopt tijdens de overtocht van west naar oost en de heersende wind is oost. De koers is bijna zuid (209 graden) en dan kan het samenspel redelijk oncomfortabel worden.

We zullen vanaf nu overigens in twee talen gaan communiceren. Een aantal mensen uit Amerika en andere Engelstalige vrienden volgen onze wederwaardigheden en dat gaat goed aan de hand van de foto’s, maar foto’s plaatsen wordt vanaf nu uiterst moeilijk. Er is wel internet, maar dan op vaste computers. We zien wel wat we kunnen doen. Eventueel plaatsen we via broer Pieter, onze trouwe Webmaster, af en toe wat foto’s. Anders worden het woorden, veel woorden. Want er valt veel te vertellen.
We hebben ondanks die laatste avonturen met de autoriteiten genoten van Amerika en we zijn benieuwd hoe de andere kant van het menselijke spectrum ons gaat bevallen.