Verhalen

7 januari 2014 15:29

Feyenoord in Cuba

Bij toeval hoorden wij, dat er een clinic van Feyenoord gegeven zou worden,
onder andere door Ulrich van Gobbel (Uli!!! Gobbeluuuhhh) en Robin Nelissen,
die na zijn actieve voetbal carrière weer bij Feyenoord is teruggekeerd. De
clinic was gepland in het Stadium Pedro Marrero, een voetbal stadium met een
volledig maar wat verlopen atletiek accommodatie er omheen.
We kwamen binnen en er zaten ongeveer 50 jonge voetballers, begeleid door
wat moeders en trainers, opgewonden te wachten op de dingen die zouden
komen. De Nederlandse vlag hing naast de Cubaanse om het internationale
karakter te onderstrepen en er hingen ook een aantal spandoeken van een
aantal sponsoren, die dit evenement mogelijk hadden gemaakt. Het was
heerlijk om de nationale driekleur weer een keer te zien wapperen zonder dat
de letters ‘OPEN’ in de witte baan waren gedrukt.
De jonge spelers kregen allemaal een eenvoudig rood shirt met het Feyenoord
logo erop en een officiële club pet uitgereikt en alleen daardoor kon hun
middag al niet meer kapot. Feyenoord had nog drie andere Nederlanders mee
afgevaardigd, die door fanatiekere Feyenoord supporters ongetwijfeld herkend
zouden worden. De spelertjes werden verdeeld in een aantal groepen over het
hele veld en het was al snel duidelijk, dat het zorgvuldig geselecteerde
mannetjes waren, want er kon heel serieus mee gewerkt worden. Ontzettend
leuk om te zien. Ik hoop toch een dezer dagen een keer een gelegenheid te
hebben om wat foto’s te plaatsen, want die enthousiaste gezichten zijn de
moeite waard.
Deze clinic viel samen met een handelsmissie van de Nederlandse ambassade,
die het hele circus ook kwamen bekijken. Ook leuk en leerzaam om met een
aantal van hen te kunnen praten over hun visie op Cuba. Een beetje een
confrontatie van onze romantische kijk op Cuba en de zakelijke realiteit.

naschrift webmaster: andere spelers waren in ieder geval ook Dane Brard en Gido Vader. Handelsmissie stond onder leiding van minister van buitenlandse zaken Frans Timmermans.

Feyenoord, my favourite soccer team, in Cuba

We were lucky to hear that Feyenoord would be hosting a clinic for young soccer talent in Cuba. Soccer is an important sport in Cuba, probably only surpassed in popularity by baseball. Feyenoord had dispatched a team to run the clinic that included at least one of the greats of the team Ulrich van Gobbel and another guy who only played for Feyenoord for one year and was successful with other teams before returning to his roots in Rotterdam and work with the youth program there. The clinic was held in a real life size football stadium, the Stadium Pedro Marrero, that also has a full, but slightly run down, athletics accommodation around the field.
As we entered there were already about 50 young hopefuls, the youngest probably about 8 years old, the oldest maybe already 15 or 16, accompanied by a few ambitious mothers, but mainly by their trainers. They were extremely excited and eagerly waiting for the things that were about to happen.The Dutch flag was raised next to the Cuban flag and it was nice to see it flying freely in the wind without the letters ‘OPEN’ printed in the white stripe. There were also banners of the sponsors of this obviously serious event.
The young players all received a simple red shirt with a Feyenoord logo and an official club cap and that by itself already made this into un unforgettable event for them. The total Feyenoord training staff consisted of five people and the players were divided between them all over the field. It was immediately obvious that all of them were selected on merit for this special event, because they immediately got into some very serious and involved training activity. It was really exciting to watch the total commitment both from kids and training staff. I do hope, that we will be able to put some photos on the blog one of these days, because the radiant faces spoke for themselves.
The clinic took place in the same period as a Dutch trade mission visiting Cuba. they also managed to fit the clinic into their program. It was both nice and educational to be able to talk to some of the participants about their views of Cuba. A bit of a confrontation between our romantic views of the Cuban society and todays perspective from a business reality.

20 januari 2014 17:41

Nothing like fresh fish

We are quietly continuing our journey to the south coast of Cuba. We’re day
sailing and covering about 40-50 Nautical Miles per day. That brought us to
Cayo Leviso last night, where the entrance was as tricky as we expected it
to be. The entrance is shoaling probably constantly, because neither ‘A
Cruising Guide to Cuba (Agirre and Virgintino; 2013), nor the Navionics
charts on the iPad, nor the maps in Nigel Calder’s: Cuba, A Cruising Guide
proved to be accurate and we did actually run a ground shortly, whilst slowly
trying to find our way. Calder’s guide has great maps, but having been
revised last in 1999 and reprinted in 2010 has to be considered way out off
date for the information it contains with regard to Cuban life. We still
find it very helpful, but discretion is advised. The jury is still out on
the value of the Virgintino book. Yesterday’s experience makes us cautious.
We took sometime to determine what would be a safe anchoring spot and
decided on one that was still pretty far from the shore and the dock, but we
wanted to make sure we kept enough water under the keel at all times, even
when swinging full circle around our anchor, whilst enjoying optimum shelter
from – although unexpected – any squalls that might hit us. Steve kindly put
his dinghy in the water, so that we wouldn’t have to inflate ours and
ferried all of us to the dock, where the dockmaster told us we were not
allowed on shore and should return to our boats where the Guarda Frontera
would come to see us shortly. That was a shame, because that would take us
past nightfall and we wouldn’t be able to go back on shore to inspect the
island. Apparently there is something like a hotel there and judging by the
flags on the shore they either had or expected guests from Germany, England,
France and Italy.
Once back on board the Guarda showed up indeed in a large Powerboat that
doubled as a commercial dive vessel. We were all on board of Emma Louise,
where Sheryl had started to prepare the lovely fish they had caught that
day. It was some type of mackerel with at least a good 3 pounds of lovely
filets on it. The Guarda official first cleared Emma Louise and then Steve
ferried him and myself to Nelly Rose for her inspection. He took some pain
to explain to us, that he could only clear us to the next official port, Los
Morros about 150 miles away, and not to any of the intermediate anchorages
we requested. We may be refused on one of our planned overnight stops and
then again, we may not even see someone there. We’ll just have to wait and
see. The Guarda promised to return at 8 o’clock the following morning to
allow us plenty time to reach our next destination, Punta Alonso de Rojas.
Another difficult entry with bombies strewn along our course. We hope that
they will all have been marked on our charts, but we will have to maintain
visual vigilance.
We enjoyed our delicious meal on board of Emma Louise and learned about
variations for cooking rice. Steve took us back to Nelly Rose where we spent
a very quiet night, to wake up again at seven in time for our 8 o’clock
appointment with the Guarda, who arrived shortly before nine.
We are on our way now on engine as the Gulf of Mexico is totally devoid of
wind and waves. Good for the batteries. The batteries did enjoy being on
shore power in Marina Hemingway and seem to have a much better performance
than before. Not giving them a full 24 hour charge for a long time is not
really the best idea. Electricity and living on batteries is one of the
favourite topics amongst cruisers, and not without good reason. I just
wonder whether the investment in tow-generators, wind-power and more solar
cells is warranted by a much longer battery life. Replacing the batteries
after 3 years is still a lot cheaper than buying all that kit. A discussion
to be continued. Currently I would favour the addition of a good tow
generator, because that would give us 24 hour power when sailing overnight.
We now have to run the engine about two hours a day, which according to the
specialists is not a bad idea anyway. To be continued.

Er gaat niets boven verse vis.

Rustig vervolgen we onze reis op weg naar de zuidkust van Cuba. We zeilen
alleen overdag en leggen dan etappes van 40-50 mijl af. Gisteren eindigde de
etappe in Cayo Leviso, waar de ingang net zo lastig bleek te zijn als we al
dachten. De ingang verzilt en verzand kennelijk voortdurend, want noch de ‘A
Cruising Guide to Cuba (Agirre en Virgintino; 2013) noch de Navionics kaart
op de iPad, noch de kaarten in het boek van Nigel Calder ´Cuba, A Cruising
Guide´ bleken accuraat en we liepen zelfs even aan de grond, terwijl we
langzaam naar de doorgang zochten. De gids van Calder heeft veel
fantastische kaarten, maar aangezien ook de herdruk van 2010 voor het laatst
herzien is in 1999, is de gids behoorlijk verouderd als het gaat om het leven
in Cuba. we vinden de gids nog steeds erg nuttig, maar je kunt er niet
blind op varen. We zijn nog lang niet overtuigd van de kwaliteit van het
boek van Virgintino. De ervaring van gisteren noopt ons er voorzichtig mee
om te gaan.
We namen rustig de tijd om een veilige ankerplek te vinden en besloten
uiteindelijk het anker op een behoorlijke afstand van de kust en de steiger
te laten zakken. We wilden zeker weten, dat we voldoende water onder de kiel
zouden houden, als we helemaal rondom ons anker zouden cirkelen en
tegelijkertijd wilden we voldoende beschutting hebben, als we – onverwacht, toch – getroffen zouden worden door een squall. Steve legde heel vriendelijk zijn dinghy in het water, zodat we die van ons niet op zouden
hoeven te blazen, en vervoerde ons allen naar de kant, waar de dockmaster
ons vertelde, dat we niet aan land mochten komen en dat we terug moesten gaan
naar onze boten. Daar zou de Guarda Frontera ieder ogenblik komen om ons in
te klaren. Dat was jammer, want dat zou zeker gaan duren tot na
zonsondergang en we zouden geen kans meer hebben om het eiland te bekijken.
Er schijnt iets van een hotel te zijn en aan de wapperende vlaggen te zien,
zijn er of worden er gasten verwacht uit Italië, Duitsland, Frankrijk en
Engeland.
Eenmaal terug aan boord duurde het inderdaad niet lang tot de man van de
Guarda langszij kwam in een grote motorboot, die kennelijk ook commercieel
gebruikt wordt als schip voor duikers. Wij zaten met zijn allen aan boord
van de Emma Louise, waar Sheryl was begonnen met het bereiden van de
verrukkelijke vis, die zij die dag hadden gevangen. Het was een of andere
makreel, waar Steve op zijn minst anderhalve kilo filets van af had gesneden.
De Guarda inspecteerde eerst de Emma Louise en daarna bracht Steve de man en
mij in de dinghy naar de Nelly Rose voor die inspectie. Hij slaagde erin ons
uit te leggen, dat hij ons alleen maar clearance kon geven tot de volgende
officiële port of entry, Port Morros ongeveer 150 mijl verderop, en niet
naar de verschillende etappeplaatsen die wij hadden aangevraagd en waar wij
tussendoor nog willen ankeren. Het kan zijn, dat we op een van die plaatsen
geweigerd zullen worden, maar het kan ook zijn, dat we daar niemand te zien
zullen krijgen. We moeten het maar afwachten.
De Guarda beloofde ons dat hij vanochtend om 8 uur zou terug komen om ons
uit te klaren, zodat we voldoende tijd zouden hebben om Punta Alonso de
Rojas, onze volgende bestemming bij daglicht te bereiken. Dat wordt weer een
lastige ingang, met bombies (koraal rotsen, die als grote paddenstoelen uit
de verder vlakke bodem oprijzen) die hopelijk allemaal op onze kaarten
staan. We zullen echter visuele navigatie nodig hebben om dit scherp in de
gaten te houden.
We genoten vervolgens van een voortreffelijk maal aan boord van de Emma
Louise en leerden bovendien wat over verschillende variaties voor het koken
van rijst. Steve bracht ons uiteindelijk terug naar de Nelly Rose, waar we
een rustige nacht hadden, zodat we uitgerust om zeven uur op konden staan,
en we konden zwemmen en ontbijten vóór onze afspraak om acht uur met de man
van de Guarda, die kort voor negenen arriveerde.
We vertrokken snel daarna en varen nu op de motor over de Golf van Mexico,
die er bij ligt als een spiegel. Goed voor de accu’s. De accu’s hebben
duidelijk genoten van de walstroom in de marina Hemingway en lijken nu weer
een veel betere prestatie te leveren dan daarvoor. Het is niet echt goed
voor de accu’s, als ze niet af en toe goed worden doorgeladen gedurende meer
dan 24 uur. Elektriciteit en het leven op batterijen is een van de favoriete
gespreksonderwerpen voor cruisers en dat is niet voor niets. Ik blijf me
afvragen of de investering in sleep generatoren, windgeneratoren en extra
zonnecellen wordt gerechtvaardigd door een langere levensduur van de accu’s.
Het vervangen van accu’s na drie jaar is een stuk goedkoper dan het
aanschaffen van al die spullen (met hun eigen levensduur, onderhoud en
problemen). Ik ben er echter zeker nog niet uit. Momenteel zou ik graag een
goede sleep generator willen hebben, omdat die ons 24 uur stroom geeft
tijdens een oversteek. Nu moeten we dan ieder dag twee uur de motor laten
draaien, iets wat volgens de motormensen overigens sowieso een goed idee is.
Wordt vervolgd.

19 januari 2014 18:09

Cold in Cuba

We’ve left La Havana and the Marina Hemingway and are sailing together with Steve and Sheryl on their Emma Louise on our way to the South Coast of Cuba. We had to say goodbye to Greg and Bev and Michel as well as to all the other familiar faces in the marina. I took my last Spanish lesson from Lazarra, whose picture – I now realise -I forgot to take. I was too busy learning the language and I think it was time well spent. It is fun to see the faces of the people once they realise that you’re prepared to make an effort and to speak their language rather than forcing them to speak a language that is not their mother tongue and with which they only have limited experience. Of course shortly after that, initial joy makes place for a bit of frustration when we all realise how limited the conversation is going to be, just as it would be in English. You can’t have it all.
We had received our Permiso de Salida the previous evening from the dock master of the Marina and slipped our lines shortly after eight and made way to the office of the Guarda Frontera where we moored again only to find their office closed. In many countries you might decide that this was their bad and set off, but that didn’t seem like a good idea. The guys finally showed at nine and first took our passports inside to study them. After that they first went on board of the Emma Louise to discuss the route planning and to inspect the ship. The same then happened to us. All this took a good hour and a half, but the positive side of it was, that they allowed us to spend the night in Baia Honda, 45 miles away and about the only place where we could reasonably expect to arrive before nightfall. Sometimes Baia Honda is off limits and the next stop would be Cayo Leviza, 25 miles further. That place has an approach that I would not even want to attempt after nightfall in my wildest dreams. We are on our way there as I write this, expecting to arrive there mid afternoon, having spent a lovely quiet night on anchor, after a great day’s sailing, in the Enseñada Teresa in Baia Honda.
The reason Baia Honda is off limits much off the time is probably that the station of the Guarda Frontera is not always manned. You are not allowed to go on shore there, but that is a bit irrelevant, because there is nothing apart from the station of the Guarda and a surprising number of ship wrecks. It is however a very nicely sheltered place to spend the night. The holding was good and not long after we had dropped the anchor and I had lit my cigar the man from the Guarda and his assistant, probably some fisherman he had drafted in for the occasion, came rowing out to us and entered our arrival in our Permisa Especial de Navegacion para Embarcaciones de Recreo Extranjeras, a document that we will call a ‘despacho’ from now on. He established that we would like to leave the following morning at eight and promised he would be back on time to clear us for departure.
We slept like a log, although it was bloody cold. Yesterday I actually put on my fleece around mid afternoon and long pants not much later, and that is saying some. Today it is probably going to be a bit better. The wind is lighter and there are no more clouds. Before long we will be moaning about the heat again.
La Havana was a great experience, but this country has much more to offer. It is unlike so many others. There are no houses on the shore except for a few lighthouses. No mansions for the rich. We saw only a few very small fishing boats in the river, coming out off Baia Honda, but we are – together with Emma Louise – alone at sea. There are no lobster pots to look out for, so it is all very relaxed. The gulfstream makes itself really felt strongly though. The depth really increases dramatically close to shore and once it gets deep, you experience a current of up to 2 knots against us on our westward course. If we would go really close in shore, where we could actually benefit from the counter current, but I’m not too keen on that. We are in no hurry anyway and the sun is shining.

Het is koud in Cuba

We hebben Havana en de marina Hemingway verlaten en zijn samen met Steve en Sheryl op hun Emma Louise op weg gegaan naar de zuidkust van Cuba. We moesten afscheid nemen van Bev en Greg, van Michel en van nog een heleboel andere bekende gezichten in de Marina. I had mijn laatste Spaanse les van Lazarra, van wie ik – zo realiseer ik me nu pas – helaas geen foto heb genomen. Ik ben daar niet toe gekomen, omdat we te druk bezig waren met het Spaans en die tijd was goed besteed zo. Het is leuk om de gezichten van mensen te zien op het moment dat zij zich realiseren, dat je bereid bent een inspanning te leveren om hun taal te spreken, in plaats van dat je hen – als gast in hun land – dwingt zich te uiten in een taal, die niet hun eigen taal is en waarmee ze maar heel weinig ervaring hebben. Het duurt natuurlijk nooit lang totdat deze spontane blijdschap verandert in frustratie, omdat we ons allen dan realiseren hoe beperkt de conversatie zal blijven, net zoals dat in het Engels het geval zou zijn. Je kunt niet alles hebben.
We hadden onze Permiso de Salida de voorgaande avond al ontvangen van de havenmeester van de marina, zodat we kort na acht de trossen los konden gooien. We voeren een paar honderd meter naar het kantoor van de Guarda Frontera en legden daar weer aan. Het kantoor was helaas nog gesloten. In veel landen zou je dan overwegen om te zeggen ‘pech gehad’ en er gewoon van door gaan, maar dat leek ons hier geen goed idee. We moeten in iedere haven inklaren en uitklaren en een gemist stempel zou ongetwijfeld tot grote consternatie leiden.
De heren maakten uiteindelijk om negen uur hun opwachting en namen eerst onze paspoorten mee naar binnen om ze te bestuderen. Daarna gingen ze aan boord bij de Emma Louise om de route planning te bestuderen en het schip te inspecteren. Vervolgens waren wij aan de beurt. In totaal kostte dit ruim anderhalf uur, maar het goede nieuws was, dat we in Bahía Honda mochten overnachten. Bahía Honda is 45 mijl varen en de enige plek waar we nu nog redelijkerwijs voor zonsondergang zouden kunnen komen. Bahía Honda is vaak verboden gebied en de volgende stop zou dan Cayo Leviza zijn, zo’n 25 mijl verderop. De route naar de baai daar is echter dusdanig lastig, dat ik er in mijn stoutste dromen niet aan zou denken, om daar na zonsondergang naar binnen te varen. We zijn nu – terwijl ik dit een dag na vertrek uit La Havana zit te schrijven – wel daarnaartoe op weg en verwachten halverwege de middag te arriveren. We zijn weer op weg, nadat we een heerlijke rustige nacht voor anker hebben gelegen in de Enseñada Teresa van Baia Honda, waar we na een prachtige zeildag rond een uur of vijf aankwamen.
Waarschijnlijk is het zo vaak verboden om Baia Honda aan te doen, omdat er geen permanente bemanning is van het kantoor van de Guarda Frontera. Je mag er niet aan land gaan, maar dat is irrelevant, want er is niets. Er liggen een verbazingwekkend groot aantal scheepswrakken en er staat een kantoortje van de Guarda, maar dat is het dan ook. Het is echter wel een hele mooie en goed beschutte plek om een nacht door te brengen.
Het anker hield goed en ik zat net te genieten van mijn sigaar bij aankomst, toen de man van de Guarda met zijn assistent, vermoedelijk een lokale visserman die voor de gelegenheid was ingeschakeld, naar ons toe kwam roeien en onze aankomst optekende in onze Permisa Especial de Navigacion para Embarcaciones de Recreo Extranjeras, een document dat wij voortaan onze ‘despacho’ zullen noemen. Hij stelde vast, dat wij de volgende morgen om 8 uur weer wilden vertrekken en beloofde, dat hij op tijd terug zou zijn om ons weer uit te klaren.
We sliepen voortreffelijk, hoewel het verdomd koud was. Ik had gisteren halverwege de middag al een fleece aangetrokken en niet al te veel later zelfs een lange broek, en dat is echt bij hoge uitzondering. Vandaag word het waarschijnlijk weer beter. Er is minder wind en die is ook oostelijker en de wolken zijn verdwenen. Het zal niet lang duren, voordat we het weer te warm vinden.
La Havana was een geweldige ervaring, maar dit land heeft nog veel meer te bieden. Het is zo anders dan elders. Er staan geen huizen langs de kust op een enkele vuurtoren na. Er staan geen protserige paleizen voor de rijken. We zagen alleen maar een paar hele kleine vissersbootjes in de riviermond van de Baia Honda, maar verder zijn we na een paar uur zeilen, met Emma Louise op de horizon, alleen op zee. Er zijn ook geen kreeftenfuiken, waar we omheen moeten laveren. Het is allemaal erg ontspannen. De golfstroom is wel duidelijk aanwezig. De diepte neemt dicht bij de kust al heel snel toe en als het eenmaal diep is, dan kan de stroom, zelfs redelijk dicht bij de kust tot twee knoop tegen staan, terwijl wij westwaarts varen. Als we echt heel dicht onder de kust zouden kruipen, met minder dan 10 meter diepte, dan zouden we zelfs kunnen profiteren van de tegenstroom. Dat doe je graag als je aan het ijspegelen bent voor Scheveningen, maar hier ben ik er niet dol op. We hebben geen haast en de zon schijnt.

17 januari 2014 21:20

Horse riding though the Viñales valley.

I didn’t sleep all that well. The prospect of riding a horse does that to me. Probably a mix of excitement and healthy fear. We enjoyed a splendid breakfast with more goodies for the one meal than the average Cuban will get to see in a week. There must be a special shop where the people running the Casas Particulares can do their shopping. They are a bit of a show case for the Cuban economy and have to show an abundance that is really not representative for real life here, like we experience it when we depend on our own shopping whilst living on board of Nelly Rose. We enjoyed it to the fullest.
Pupi came for us a few minutes before eight and walked us to the horses. They had already been saddled. There were two smaller horses standing nicely together, but the taller example that was intended for me was kept at a distance. Pupi assisted me in mounting the horse and explained the controls to me. You ride these horses like the American quarter horse where you keep the reigns in one hand and pull them to the right or to the left to indicate which way you want to go, but Pupi assured me that the horse new the way anyway. The reigns were not made of leather but rope. The saddle was of the American variety with a big bronze knob that can be useful if you have to tie off the lasso. It was a comfortable saddle, at least that is what I thought as we set off. It turned out that my horse wasn’t the best of friends with Hanneke’s horse and I had to keep it going to avoid that it would start grazing from the sugarcane or other nice bits on the side of the road. If I failed in doing so Hanneke’s horse would come up along side of me and then the horses started biting each other. Very disquieting and therefore best to be avoided. I paid attention.
The horses walked over the red soil of the path in the direction of the Mogotes, that were still covered by morning cloud. A Mogote is a square hill, because all the soil of its slopes has been washed away over thousands of years. This soil has collected in the valleys and is so fertile, that if you spit on a seed, it will grow. All around us was dense vegetation. We were of course early and that is really the right time to go. Nature was waking up and we had the world to ourselves. That would change in the course of the morning as we could judge from the bar that was opening up in the middle of nowhere. We passed a pig that lay down in the wild feeding its 10-11 tiny piglets and not much further we saw a cow with a calf behind it that couldn’t have been older than a week or so. Here and there we saw a farmer or a farmhand, all with a huge machete on their side, walking a cow or doing something else, but it was basically very quiet and the vistas were unbelievable. I tried to take my camera out of my backpack, to make a photograph of a particularly spectacular baobab tree, but my horse wasn’t having any of that, so I gave up the attempt. Hanneke did manage to make a number of pictures that will be uploaded some time in the future.
We passed a number of barns, that were constructed of palm tree timbers for the frame and covered with palm leaves. Some for the sides as well as for the pointed roofs, but most of the roofs were corrugated iron. The palm leaves kept out the light, but allowed plenty of ventilation, making the barns ideal for the drying of tobacco leaves.
After about an hour, I still believed the saddle to be very comfortable, we reached Leonardo’s tobacco plantation. We got off the horses and received a warm welcome from Leonardo and Dyaned. Just as we arrived Leonardo’s brother set off with a couple of oxen to go and plough the rows between the tobacco plants to keep it free of weeds. Leonardo then walked us to the same field to instruct us – in Spanish – about tobacco plants. We walked between some free standing oxen (one being ‘peligroso’ and we had to keep our distance) and a number of pigs standing in a pond that we had to cross. A tobacco plant grows to reach four layers of leaves when it reaches its maximum height. It will then have a flower at its top, but that flower will be cut out, to make sure that all the energy goes into the development of the leaves. The top leaves are the top quality, and the further down you get the less the quality of the leaves. The farm has to supply 90% of its crop to the government and is allowed to keep the remaining 10% for his own production of cigars, called Tabacos in Cuba, to distinguish them from smaller things like cigarillos and cigarettes. as we were absorbing all this knowledge the plough drawn by the oxen approached us and we could see how the single bladed plough indeed cleared the central row, while the oxen followed the row on either side, their distance from each other secured by a beam tied to their huge horns with ropes. They are controlled by a rope through their nose ring. They walked very peaceful whilst ploughing, but turning the beast around at the end was much more of an adventure.
Leonardo also planted some sugar cane, manioc, a replacement for potato, pineapple, grapefruit and he beheaded one of his coconuts for us so that we could drink from it.
He then took us into the barn, where he was drying tobacco leaves and told us all about the process of making cigars, a process that takes one year from the seedling to the finished product. The dried leaves are sprinkled with an infusion of juices and left to ferment wrapped in a palm leave. A bundle is formed of a number of leaves (the central vein is carefully removed from all leaves used in the process, as it contains 70% of the nicotine) and will become the inner part of the cigar. That is cut to size and wrapped and rolled on a glass plate in a leaf. That now has the form of a cigar and is rolled in the cover, a large leaf, parallel to the nerves or veins of that leaf. There are a few different ways to finish the cigar, but this covers the basic process.
I bought a stack of cigars wrapped in a palm leaf, apparently just as good as any humidor. Leonardo lit the cigar he had just manufactured for me and I was ready to mount my horse, Luzarro, again. I felt like the planter riding through the fields to supervise the people working there. That’s what being a tourist does to you. Everyone around you conspires to place you in a position at the top of the pyramid and not at the harsh reality of the actual people doing all the work. It is the short term dream from where you return to the every day reality. A reality that isn’t too shabby for us, come to think of it.
On the way back, Pupi was a bit in a hurry. He left us to enjoy our stay on the plantation without any pressure, but we had to make up for it on the way back. He motivated the horses to start trotting, something I got used to after a while. I thought he was motivating the horses with his voice, that was certainly part of it, but it turned out, that he was using his long whip to hit Hanneke’s horse on the behind and that shoved Hanneke’s horse up the behind of Luzarro, who was having none of it and trotted off.
It was now approaching 10 o’clock and we encountered a lot of other tourists on their way out into the valley, both on horseback as well as hiking. Suffice to say that we made it back in time, but I now had serious doubts about the level of comfort from the saddle and I nearly sank to the ground when we arrived safely and I got off the horse again. I knew the real agony would probably only come in a day or two, but that would really be a small price to pay for the very best way to see such a beautiful valley.

Te paard door de vallei van Viñales.

Ik had niet echt lekker geslapen en dat lag niet aan het bed. Het vooruitzicht van paardrijden had daar meer mee te maken; een combinatie van opwinding en gezonde angst. We genoten van een uitgebreid ontbijt, met meer lekkere dingen op tafel dan de gemiddelde Cubaan in een week te zien krijgt. Er moet ergens een speciale winkel zijn, waar de mensen van de Casas Particulares hun inkopen kunnen doen. Die Casas zijn natuurlijk een beetje een etalage voor de Cubaanse economie en ze moeten dan ook een overvloed laten zien, die niet echt een afspiegeling is van het echte leven hier, dat wij ervaren als wij afhankelijk zijn van onze eigen inkopen wanneer we aan boord van de Nelly Rose zijn. We lieten het ons uitgebreid smaken.
Pupi kwam ons een paar minuten voor acht ophalen en nam ons mee naar de paarden, die al gezadeld klaar stonden. Twee wat kleinere paarden stonden gezellig samen, maar het grotere exemplaar dat voor mij besteld was stond er een stukje vandaan. Pupi hielp mij bij het bestijgen van het paard en legde mij de bediening uit. Je rijdt op deze paarden als op een Amerikaans quarterhorse. Je neemt de teugel in één hand en trekt ze naar links of naar rechts om aan te geven welke kant je op zou willen gaan, maar Pupi verzekerde me, dat het paard zelf de weg ook zou weten. De teugels waren niet van leer, maar het was een ruw touw. Het zadel was ook zoals ze die in Amerika gebruiken, met een grote bronzen knop erop, die nuttig kan zijn als je een lasso moet beleggen of zo. Het was een comfortabel zadel, dat dacht ik althans op dat moment nog. Het bleek al snel, dat mijn paard en dat van Hanneke niet de beste maatjes waren en ik moest zorgen dat we in beweging bleven om te voorkomen dat mijn paard begon te knabbelen aan het suikerriet en andere lekkernijen waar we langs reden. Als me dat even niet lukte kwam het paard van Hanneke meteen naast me en begonnen de beesten elkaar te bijten. Erg onrustig en daarom beter om te trachten dat te vermijden. Het vergde de nodige concentratie.
De paarden liepen over het pad van rode aarde in de richting van de Mogotes, die nog omhuld waren met flarden van de ochtendmist. Een Mogote is een vierkante rots, omdat alle aarde van de glooiende hellingen in de afgelopen duizenden jaren zijn weggespoeld. Die aarde heeft zich verzameld op de bodem van de vallei en is zo vruchtbaar, dat een plant kan ontkiemen en wortelen als je een keer op een zaadje spuugt. De natuur ontwaakte en we hadden de wereld bijna helemaal voor onszelf. Dat zou in de loop van de ochtend wel gaan veranderen gezien de bar die nu al aan het openen was in het midden van niks. We reden voorbij een varken dat een stuk of tien tot elf piepkleine biggetjes lag te zogen en niet veel verder passeerden we een koe met een kalf dat hooguit een week oud kon zijn. We zagen ook nog een enkele boer of boerenknecht, allemaal met een joekel van een machete aan hun zij, die een koe aan het verweiden waren of iets dergelijks. Het was vooral erg rustig en de vergezichten waren volstrekt adembenemend. Ik heb nog geprobeerd om mijn camera uit mijn rugzak te pakken om een foto te maken van een prachtige baobab boom, maar daar wilde mijn paard niets van weten, dus dat heb ik opgegeven. Hanneke heeft wel een aantal foto’s kunnen maken, die we op enig moment in de toekomst wel op het blog zullen plaatsen.
We kwamen ook voorbij een aantal schuren. Gemaakt van een frame van palmstammen bedekt met palmbladeren. Sommigen hadden bladeren voor zowel de zijkanten als de puntdaken, maar de meeste daken waren van golfplaat. De palmbladeren houden het licht buiten, maar laten voldoende lucht door voor een perfecte ventilatie, zodat de schuren ideaal zijn voor het drogen van de tabaksbladeren.
Na ongeveer een uur, ik vond het zadel nog steeds comfortabel, kwamen we bij Leonardo’s tabaks plantage. We stegen af en werden enthousiast welkom geheten door Leonardo en Dyaned. Net toen we aankwamen vertrok de broer van Leonardo met een span ossen, waarmee hij de gangen tussen de rijen tabaksplanten ging ploegen om ze vrij te houden van onkruid. Leonardo liep met ons naar hetzelfde veld om ons – in het Spaans – tabaksplanten les te geven. We liepen langs een paar loslopende ossen (een daarvan werd beschreven als ‘peligroso’ en we moesten dus afstand houden) en een aantal scharrelende varkens, die aan het baden waren in een vijvertje dat we over moesten steken.
Een tabaksplant groeit tot hij vier lagen bladeren heeft tegen de tijd dat hij zijn maximale hoogte bereikt. Dan krijgt hij een bloem in de top, die er uit wordt gesneden, zodat alle energie in de groei van het blad gaat. Het blad van de bovenste laag bladeren is de beste kwaliteit en die kwaliteit neemt af naarmate je lager komt. De plantage moet 90% van de oogst aan de staat leveren en mag 10% van de oogst zelf houden voor de eigen productie. Sigaren worden in Cuba ‘tabacos’ genoemd, om ze te onderscheiden van cigarillo’s en sigaretten. Terwijl wij al deze kennis probeerden te absorberen kwam het stel ossen met de ploeg erachter naar ons toe. We zagen hoe de ploeg door de middelste gang ging, terwijl de ossen door de gangen aan weerszijden liepen. De afstand tussen de ossen werd bepaald door een balk, die met een touw was vastgezet aan hun reusachtige hoorns. De ossen worden bestuurd met een touw dat vastzit aan een neusring. Ze lopen heel dociel te sjokken tijdens het ploegen, maar het omkeren van het hele span was veel avontuurlijker.
Leonardo verbouwde ook wat suikerriet, maniok (een vervanger voor aardappelen), ananas, grapefruit en hij onthoofde een van zijn kokosnoten voor ons, zodat wij ons daar aan konden laven.
Leonardo nam ons vervolgens mee in zijn schuur, waar tabaksbladeren te drogen hingen. Hier vertelde hij ons van alles over de productie van sigaren, een proces dat alles bij elkaar van zaadje tot sigaar een jaar in beslag neemt. De gedroogde bladeren worden besprenkeld met een mengsel van verschillende sappen en dan ingerold in een palmblad om te fermenteren. Dan wordt er een bundeltje gemaakt van wat bladeren (nadat de centrale nerf er is uitgehaald, omdat daar 70% van de nicotine in zit). Dat bundeltje wordt de kern van de sigaar. Het wordt op maat geknipt en gewikkeld en op een glazen plaat in een blad gerold. Dan heb je al de vorm van een sigaar en dat wordt nu in het dekblad gerold, een groot blad, parallel aan de nerf van het halve blad. Er zijn verschillende manieren om de sigaar af te werken, maar dit zijn de vaste stappen in het proces.
Ik kocht een stapel sigaren, gewikkeld in een palmblad, kennelijk even effectief als om het even welke humidor. Leonardo stak de sigaar, die hij zojuist had gemaakt, voor mij aan en ik was klaar om mijn paard, Luzarro, weer te bestijgen. Ik voelde me als een herenboer, die door het veld reed om toezicht te houden op zijn plantage en de mensen die er werkten. Dat is wat er met je gebeurd als je ergens toerist bent. Iedereen om je heen spant dan samen om je het gevoel te geven dat je thuishoort aan de top van de piramide en niet bij de harde realiteit van de mensen die al het werk doen. Het is de korte droom vanwaar je weer terugkeert in de werkelijkheid van alle dag. Een werkelijkheid die voor ons overigens nog zo slecht niet is, als ik er even bij stil sta.
Op de terugweg had Pupi een beetje haast. Hij had geen enkele druk uitgeoefend terwijl we ons vermaalten op de plantage, maar we moesten de tijd inhalen op de terugweg. Hij motiveerde de paarden om te gaan draven, iets waar ik na een tijdje aan begon te wennen. Ik dacht, dat hij de paarden aanspoorde met zijn stem, en dat hoorde er zeker ook bij, maar het bleek, dat hij ook zijn lange zweep gebruikte om het paard van Hanneke op zijn achterste te slaan, zodat dat paard zijn neus tussen de billen van Luzarro wilde drukken, die daar helemaal niet van moest hebben en er schielijk de sokken inzette. Het liep nu tegen tien uur en we kwamen allerlei andere toeristen tegen op weg de vallei in, te paard of te voet. Het volstaat verder om te zeggen dat we op tijd terug waren, maar ik had inmiddels wel vraagtekens bij het comfortniveau van het zadel en ik ging bijna door mijn hoeven toen ik – eenmaal terug bij het punt van vertrek – weer afsteeg. Ik weet uit ervaring dat de echte pijn pas over een dag of twee komt, maar dat zal hoe dan ook een geringe prijs zijn voor de allerbeste manier om zo’n prachtige vallei te bekijken.

We kunnen nog even een paar foto’s plaatsen, maar hierna zal het wel weer weken duren. De verhalen gaan gewoon door. Zo komt er nog een verhaal over onze rit te paard

Er is niet veel te koop in deze winkel.

Wel verse groenten.

Normaal gesproken is het hier op zondag wasdag. Dan hangt echt overal de lijn vol.

Hier gaan we naar binnen en 3 trappen op om illegale sigaren te kopen.

Tja en dan kom je er niet meer onderuit.

Wel een goeie prijs natuurlijk.

Kameraltaar

We lopen op ons gemakje door Oud Havanna te struinen en zien de mooiste dingen.

Klein parkje

Pink, maar geen wielen.

Het is hier wel warm.

Na een paar keer heen en weer steken, komt ie toch zonder schade de bocht om.

We hebben een hotel gevonden waar goede wifi is. We gaan er met de lokale bus, de guagua, naartoe, zodat we eindelijk weer eens wat foto’s kunnen opladen.

Dit was onze aankomst bij de Marina Hemingway op 24 december.

Hier is het douanekantoor.

De eerste mooie auto. Er zullen er nog heel veel volgen.

Ook van binnen mooi, dat zien we later veelvuldig anders.

Cafeetje bij het zwembad. Dit is gewoon een stuk van de marina dat is afgezet om als zwembad te dienen.

Het buitenzwembad is aardig, maar de volgende dag stikte het van de kwallen, dus is Hanneke er na een rondje rodeo ertussendoor er maar uit gegaan en verder in het zwembad van het hotel haar baantjes gaan trekken.


De golven beuken tegen de kade van de marina aan. In het eerste kanaal lig je nog vrij onbeschut. Wij liggen in het tweede kanaal.

Deze ligt heeft kort geleden bij een forse noordenwind toch geprobeerd naar binnen te varen. Dat is echt gevaarlijk. Uitvaren zou verboden worden door de marina, maar binnenvaren kunnen ze niet tegenhouden. Het is niet goed gegaan.

We gaan met de gratis bus van het hotel naar Oud Havanna.

14-1-2014 18:18

Viñales

In the dark the bus finally arrived in Viñales. It was immediately obvious
that we had arrived in a town where tourism was a major industry. The houses
were all brightly lit and clearly very well painted in a great variety of
colours. They all had lovely porches with swinging chairs and virtually each
and every house we could see had the sign that they were a Casa Particular,
signifying that they have rooms to let. The bus finally stopped at what
turned out to be the village square, but it was nigh on impossible to get
off the bus for the horde of people blocking the exit in an attempt to lure
the few passengers that did not have a reservation for the night in one of
the Casas Particulares. It is a cut throat business to be in. I elbowed my
way through the very pushy lot mumbling that I already had a reservation and
Hanneke followed right on my heels. This reservation was made by Rubens from
La Havana and he had made it with a lady called Dary, whom we had kept
appraised both of our delay and of our expected time of arrival. So we were
not a little surprised as a guy pushed his way towards us with a piece of
paper with ‘Hanneke and Pim’ written on it. He made himself known as
Roberto. Roberto was not very tall, probably about 5 feet, but had a very
lively presence. He started talking to us in very rapid Spanish, and that is
saying some in Cuba. I wondered whether ‘despacio’ was no longer the word
for ‘slow’ as it seemed to have no effect on him at all. Our reservation
with Dary was for an address on the Avenida Principal, but Roberto took us
of the main street onto a rather less well paved road past some unlit
houses, so for a bit we were slightly worried whether this was going to be
alright. But, as so often has happened in Cuba, when you allow yourself to
be guided by the locals things seem to turn out alright. We arrived at a
brightly lit house carrying the name ‘Roberto “El Macho”‘, in clear humour
of his diminutive appearance but nonetheless clear presence. He showed us
our very clean room with a nice double bed and our private bathroom with hot
and cold running (well…. trickling) water. We had already agreed with him
that he was going to cook for us and as we sat down on the porch with a nice
cold beer he set about cooking what turned out to be a fine meal for us.
As we sat there reflecting on the events of the day, a girl walked by with a
guitar strapped to her back. We asked where she would be performing that
evening and she told us to turn right at the end of the street and then to
walk down about half a block ( un media quadra; a word that I had just
learned the previous day). This turned out to be a very fortuitous chance
meeting, because if we had not met the girl we most certainly would have
turned left going into town after dinner. Now I don’t like to judge what
could have happened if I had followed a different direction, but we couldn’t
imagine afterwards how it possibly could have turned out any better than the
evening we were about to experience.
During dinner Roberto, still with great contempt for the word ‘despacio’ and
therefore having to repeat each and every phrase at least two times – which
he did with great enthusiasm and at unabated speed – had been telling us
what we should do the following day and then we told him what we wanted to
do. We wanted to go riding; like on the back of a horse. Something that
comes fairly natural to Hanneke but always remains a great challenge to me.
Riding is however absolutely the best way to see the valley, much better
than hiking, because you can see over things. It gives you a constant
horizon rather than the limited vision the hollow roads and the foliage
allow you when going on foot. So riding it was to be; this to the great
enthusiasm of Roberto, who immediately volunteered to call someone who would
take us riding. Of course we had prepared ourselves and we came armed with
our own addresses, but we decided to follow Roberto’s lead and he called and
not much later introduced us to Pupi (pronounced Poopy). Pupi spoke
excellent English and we agreed upon a two hour riding tour the following
morning at 8 o’clock in an attempt to beat the heat. We finished dinner and
got ready to hit the town.
We did turn right and found the cafe after about half a block, but there was
no live music at that moment. Instead there was a couple dancing on pre
recorded music, and I mean they were dancing. The place was crammed so we
squeezed in to watch it all with our backs against the wall, but a nice
couple on a table invited us to draw up chairs from outside to their table.
We ordered the somewhat obligatory Mojito and sat in awe of the dancing
couple that was dancing a Rumba as the couple at our table told us. They
followed that by a Salsa in great flowing and exciting style. It resembled a
great mating ritual with extroverted wide dancing moves by the Sammy Davis
Jr. look alike, Borsalino hat and all, and the far more subtle but very
erotic moves of the attractive lady. We would love to learn to salsa.
The couple left the dance floor and the band took its place on stage and it
turned out that the girl that had got us here was the leader of a fine band
that played traditional Cuban music. They were good musicians with lovely
vocals that brought three couples to the dance floor, that continued where
the professionals had left off. They were obviously locals, out on their
Saturday night off to go dancing, and they had been doing this for years and
were good. There was no way Hanneke and I were going to hit the floor
ourselves that night. Not because we would be disgracing the floor with our
clumsy moves, but because we enjoyed spectating far too much.
I was getting a bit restless in the meantime, because the guys at the table
next to us were smoking cigars and I didn’t have any, nor did they have any
at the bar. We had introduced ourselves to Leonardo and Dyaned at our table
and I asked where I could get a cigar. His eyes lit up and he told me to
wait. He came back with a very fine cigar without any brand or
identification on it. It turned out that Leonardo was a planter and in
charge or the owner of a tobacco plantation. He invited us to come and see
him the following day. At precisely that point who entered the bar but Pupi.
He waved to us and came to embrace Leonardo and Dyanet. It was quickly
agreed, that we would ride to Leonardo’s plantation the following morning.
From then on Pupi had very little time for us as he was totally occupied in
fine style on the dance floor with a very attractive French lady, who
obviously had taken a lot of salsa lessons in France before coming here on
holiday.
Around midnight all the locals left and as we had finished our second mojito
and because we had an early start the following morning we took Pupi’s
advise and also called it a night, an excellent night.

Viñales

Het was donker, toen de bus eindelijk aankwam in Viñales. Het was meteen
duidelijk, dat we waren aangekomen in de Cubaanse versie van Valkenburg, met
toerisme als heel belangrijke bron van inkomsten. De huizen waren allemaal
fel verlicht en zaten strak in de verf met een grote variëteit kleuren. Alle
huizen hadden een veranda met schommelstoelen en op vrijwel ieder huis
konden we het teken zien dat het een ‘Casa Particular’ was, het Cubaanse
equivalent van ‘Zimmer Frei’ in Zandvoort. De bus kwam eindelijk tot
stilstand op het dorpsplein, maar het was vrijwel onmogelijk om uit te
stappen vanwege de hordes huiseigenaren, die de uitgang blokkeerden in een
poging de laatste passagiers te snaaien, die voor die nacht nog geen
reservering hadden in een van de Casas Particulares. Het is een keiharde
business. Ik baande met behulp van mijn ellebogen een weg door de
opdringerige massa, mompelend dat ik al een reservering had, met Hanneke op mijn hielen.
De reservering was geregeld door Rubens vanuit La Havana. Hij had
gereserveerd bij een dame die Dary heette, en die wij gedurende de reis over
onze vertraging en uiteindelijk over onze verwachte aankomsttijd op de
hoogte hadden gehouden. We waren dan ook enigszins verbaasd toen een klein
mannetje zich een weg naar ons toe baande met een bord waarop ‘Hanneke y
Pim” geschreven stond. Hij introduceerde zichzelf als Roberto. Roberto was
niet erg groot, waarschijnlijk nog geen een meter vijftig, maar compenseerde
dat door een zeer levendige aanwezigheid. Hij begon in hoog tempo in het
Spaans tegen ons te praten en dat wil nogal wat zeggen in Cuba. Ik vroeg me
af of ‘despacio’ in deze streek niet de betekenis ‘langzaam’ had, want het
woord leek geen enkel effect op Roberto te hebben.
Onze reservering bij Dary was op een adres aan de Avenida Principal, maar
Roberto nam ons mee in zijstraat in, die duidelijk minder deugdelijk was
geasfalteerd. Hij voerde ons langs een aantal onverlichte huizen, zodat we
ons toch nog even afvroegen of dit allemaal wel goed zou komen. Maar, zoals
wel vaker in Cuba, als je bereid bent om de lokale bevolking te volgen komt
het toch allemaal prima voor elkaar. We kwamen aan bij een helder verlicht
huis met op een bord de naam ‘Villa Roberto “El Macho”‘, met duidelijke
zelfspot ten aanzien van zijn gestalte en desalniettemin duidelijke
aanwezigheid. Hij liet ons vol trots een schone kamer zien met een lekker
dubbel bed en onze eigen badkamer met warm en koud stromend (nou ja…
druipend) water. We hadden al met Roberto afgesproken dat hij voor ons zou
gaan koken en hij ging dan ook aan het werk, nadat hij ons met een lekker
koud biertje op de veranda had geïnstalleerd.
Terwijl we de gebeurtenissen van de dag nog even de revue lieten passeren,
kwam er een meisje voorbij met een gitaar op haar rug. We vroegen haar waar
ze die avond zou optreden; waarop ze antwoordde dat we aan het einde van de
straat rechtsaf moesten slaan en dan nog een half blok door moesten lopen
(un media quadra; een woord dat ik net de dag ervoor had geleerd). Dit bleek
een uitermate fortuinlijk toeval, want als we dat meisje niet hadden
aangesproken, dan zouden we na het eten zeker links af, terug de stad in,
zijn gegaan. ik houd er niet van om de dingen, die we niet hebben gedaan van
een oordeel te voorzien, maar we konden ons achteraf niet voorstellen hoe
het op enige manier nog leuker had kunnen verlopen dan de avond die we
zouden gaan beleven.
Terwijl we zaten te genieten van zijn voortreffelijke maal vertelde
Roberto – nog steeds met de grootste minachting voor het woord ‘despacio’
waardoor hij iedere zin minstens twee keer moest herhalen, wat hij deed met
groot enthousiasme en zonder ook maar iets van zijn snelheid terug te
nemen – wat wij de volgende dag zouden moeten gaan doen en daarna vertelden
wij hem wat wij wilden gaan doen. We wilden gaan paardrijden. Dat is iets
redelijk vanzelfsprekends voor Hanneke, maar het blijft voor mij altijd een
uitdaging, die ik alleen aan durf te gaan in het volste vertrouwen dat men
voor mij een lief en vooral ook aardig paard weet te vinden. Het verkennen
van dat terrein gaat echt het beste te paard, omdat je dan over allerlei
dingen heen kunt kijken. Het zorgt, dat je voortdurend de horizon kunt zien,
omdat je zicht niet wordt beperkt door de holle wegen, die door het oude
landschap lopen en het vele blad van de rijke begroeiing, zoals het geval is
wanneer je te voet zou gaan.
Het zou dus paardrijden worden, dit tot groot enthousiasme van Roberto, die
meteen voorstelde om een kennis te bellen, die met ons zou kunnen gaan
rijden. Nou hadden we ons goed voorbereid en we kwamen eigenlijk al gewapend
met onze eigen adresjes, maar we besloten toch om Roberto’s voorstellen te
volgen. Hij telefoneerde en niet veel later stelde hij ons voor aan Pupi
(zeg ‘Poepie’). Pupi sprak uitstekend Engels en we spraken met hem af, dat
we de volgende ochtend om acht uur, om de warmte voor te blijven, zouden
gaan rijden. We sloten het diner af met een smakelijk toetje en maakten ons
klaar om de stad in te gaan.
We gingen inderdaad rechtsaf aan het einde van de straat en kwamen na een
half blok bij een café, waar op dat ogenblik geen live muziek speelde, maar
waar een paar aan het dansen was op opgenomen muziek. En dan bedoel ik
dansen. Het café was stampvol, dus wij wurmden ons naar binnen, zodat wij het
allemaal goed konden zien, terwijl we met onze rug tegen de muur leunden. Een
aardig stel nodigde ons uit om een paar stoelen van buiten naar binnen te
slepen en bij hen aan tafel te komen zitten. We bestelden een wat obligate
Mojito en vergaapten ons aan het dansende paar, dat een Rumba aan het dansen
was, zoals het paar bij ons aan tafel ons vertelde. Die dans werd gevolgd
door een Salsa in een hele vloeiende en opwindende stijl. Het leek op een
totale paringsdans met grote extroverte danspassen door the Sammy Davis Jr.
kloon, compleet met borsalino en puntschoenen rondom de veel subtielere maar
daardoor niet minder erotische van de aantrekkelijke vrouw. We zouden het
prachtig vinden om de salsa te leren dansen.
Het danspaar verliet de vloer en de band nam zijn plaats op het podium in.
Het orkestje werd aangevoerd door het meisje, dat ons de weg hier naartoe had
gewezen. Ze speelden goede traditionele Cubaanse muziek. Het waren goede
muzikanten met voortreffelijke stemmen en zij lokten daarmee al snel drie
dansparen op de dansvloer, die doorgingen waar de professionals waren
opgehouden. Het waren duidelijk lokale mensen die op hun vrije zaterdag
avond graag gingen dansen en dat al jaren deden. Ze waren zonder
uitzondering goed. Er was geen sprake van, dat Hanneke en ik die avond ons
op de dansvloer zouden gaan vertonen. Niet zozeer niet omdat we ons
belachelijk zouden maken met ons gestuntel, maar omdat we genoten van het
schouwspel. Ik werd wel een beetje onrustig ondertussen, want aan de tafel
naast ons zaten wat mannen sigaren te roken en ik had er geen meer. Ook aan
de bar hadden ze alleen maar sigaretten. We hadden inmiddels kennis gemaakt
met Leonardo en Dyaned aan onze tafel en ik vroeg hen, waar ik een sigaar zou
kunnen kopen. Leonardo begon te glunderen en vroeg me om even te wachten.
Hij verdween en kwam even later terug met een voortreffelijke sigaar zonder
enig merk of andere identificatie. Het bleek dat Leonardo een tabaksboer
was, de eigenaar of de manager van een tabaksplantage. Hij nodigde ons uit
om hem daar de volgende dag te komen bezoeken. Voordat we ons konden
afvragen, hoe we bij hem zouden kunnen komen, kwam ineens Pupi de kroeg in.
Hij zwaaide naar ons en kwam Leonardo en Dyaned omhelzen. Het werd snel
geregeld, dat we de volgende dag te paard naar Leonardo’s plantage zouden
gaan. Verder had Pupi weinig aandacht meer voor ons, want hij ging totaal op
in het dansen met een hele mooie Franse vrouw, die duidelijk veel Salsa
lessen had genomen in Frankrijk, alvorens hier in haar vakantie naartoe te
komen.
Tegen middernacht vertrok de lokale bevolking en omdat wij onze tweede
Mojito ook net op hadden en we de volgende dag vroeg in het zadel moesten
volgden we het advies van Pupi op en maakten een einde aan deze avond, een
waarlijk prachtige avond.

13-1-2014 18:38

Like regular tourists

I write this guided by the pictures we took of our great weekend. We dearly
wanted to see some more of Cuba than just La Havana and the marina and it
proved justly so. We took a trip to Viñales, to the west and pretty much
landlocked, so that we could never get there by boat when eventually we
start sailing around Cuba. My Spanish lessons seem to be paying off and they
did help us a lot to find our way, although I’m still a long way from
striking up any form of discussion with a Spanish speaking native. It helps
however, that I can ask them to repeat themselves and to please slow down.
These Cubans do speak a mile a minute.
We were guided to the bus by Hanneke’s new found friend Rubens, an art
history professor, who is in the process of setting up his own tourist
business with his sister, on our way from La Havana Vieja to the bus station
which is conveniently (not) located in the newer parts of Havana. We really
hope, we will shortly be able to upload some of our photos, because even a
relatively short and purposeful trip takes you past great sights. The sense
of decay remains very overpowering and it is weird to realise, that we
admire the remains of a city that was built over the backs of slaves,
hundreds of thousands of them. The foundations of Cuba for its place in
western history may have been its place on the trade route of the stolen
goods from America Latina, the forts still stand witness to this, but the
city as it stands today owes more to plantations of tobacco for fine but not
very healthy cigars, sugar cane for sugar and rum and its rather depraved
version of tourism in the first half of the nineteenth century. You build
something on slavery then it will fall apart when slavery disappears. Cuba
was the last by more than 30 years to abolish slavery in 1886 and never
quite managed to recover from there. The chasm between the rich and the poor
was unhealthy and unsustainable and lead to the Revolution that culminated
in the formation of the current socialist, Marxist or communist – take your
pick – state in 1959. That state in itself has gone through formidable ups
and downs as things in the country and on the global stage changed, but that
inequality has disappeared. Everybody is basically poor – but not hungry,
they are well dressed and have a roof over their heads – and with a sense of
solidarity in the community that allows people to have a good time. We are
not sure we will find the same later on in our travels in Jamaica and the
Dominican Republic and we will bypass Haiti as it is deemed too dangerous to
go to. All these islands come from a different background and have developed
depending on exports of goods that are no longer needed by our western
world.
All things considered, from what we have seen, La Havana has coped
admirably, but that’s the city, the capital. What would things look like in
the country? Don’t get up your expectations. We went to Viñales, which
probably doesn’t even begin to resemble the real Cuba in a socio-economic
sense, but it owes that to its beautiful nature. However we did have some
adventures before we got there.

Rubens took us through the narrow streets of Habana Vieja, past the
Capitolio where the finest examples of restored American Ford Fairlane 500’s
and a Thunderbird, Chevy Impala’s and many more cars from the fifties are
waiting to drive tourists around. If you pay $2 you are allowed to sit in
them and have your picture taken. The real ride costs a lot more. From there
we entered Central Havana where we took a taxi collectivo, that took us
close to the Zoo (don’t get me started on that one, but it is a nice garden)
from where we had to walk about a mile to get to the bus station.
Fortunately we were travelling light, with only a small backpack. At the bus
station we joined the confusion to see if we could get on the bus. Basically
you have to make reservations a couple of days ahead, but since this idea
came up only a couple of days ago, we had to try our luck and with success.
The bus departed right on time and we settled back for the three hour
journey to Viñales, but not for long. We had barely joined the highway
(three lanes in each direction) when an old American car in front of us had
to brake, to avoid a power cable that was lying over the road and our bus
thumped into the back of him. It was not really a heavy thump, but having
accidents in Cuba is not a good idea. First you have to wait for the police.
They showed after about 15 minutes on two Yamaha Viragos for the underlings
and a bigger engined Moto Guzzi for the lead investigator. In the meantime
the Chinese built bus showed more damage than it should have had from the
light collision and started leaking water from its air-conditioning system
from both front corners. It was obvious we would have to change busses. The
driver kept the engine and the a/c running as it slowly ran out of water. It
was starting to make frightening sounds by the time the replacement bus
finally showed after two and a half hours.
The accident probably came out worst for the blameless driver of the
American classic that really had looked pristine from the outside before the
incident, but now obviously had been bent considerably as the right rear
door had been forced open by the collision. As an old car it is not
illegible for any insurance money and – as the driver managed to explain to
me while he showed me the Russian Volga four cylinder engine that was
mounted in place of the original straight 6 or V-8 engine of the Dodge – it
would cost him about 500-600 Pesos National to get it all fixed again. That
is about $25; an unbelievable amount for such a repair, but nonetheless a
month’ wages for him.
To cut a long story short for today, we arrived in Viñales almost 3 hours
late. That was unfortunately after dark so we did miss the scenery of the
last part of the trip, but that would be corrected on the way home. I will
continue this account tomorrow.

Als echte toeristen

Ik schrijf dit verhaal aan de hand van de foto’s, die we van dit heerlijke
weekend hebben gemaakt. We wilden erg graag iets meer van Cuba zien dan
alleen maar La Havana Vieja en de marina en dat bleek een uitstekend idee.
We hebben een trip gemaakt naar Viñales. Dat ligt ten westen van de marina
en midden in het land, zodat we er vanaf de boot nooit zouden komen als we
rondom Cuba gaan zeilen. Mijn lessen Spaans beginnen vruchten af te werpen
en bleken heel nuttig om te komen waar we wilden zijn, hoewel het nog
behoorlijk wat inspanning zal kosten, voordat ik een beetje een normaal
gesprek in het Spaans zal kunnen voeren. Het helpt al een heleboel, dat ik
de Cubanen kan vragen of ze iets willen herhalen en of ze langzamer kunnen
spreken. Donders, wat spreken die Cubanen snel.
We werden op weg naar de bus door La Havana geleid door Ruben, een nieuwe
vriend die Hanneke ergens heeft opgeduikeld. Hij is een leraar
kunsthistorie, die samen met zijn zus bezig is om een eigen bedrijf voor het
begeleiden van toeristen op te zetten. Het bus station is heel handig ver
buiten het centrum in een van de nieuwere delen van La Havana, zodat het
voor toeristen niet al te makkelijk is om er te komen zonder gebruik te
maken van een van de dure taxi’s voor buitenlanders. Met Rubens erbij was
dat niet nodig en ik hoop echt, dat we een dezer dagen een mogelijkheid hebben om
foto’s op de site te zetten, want zelfs deze korte en rechtstreekse trip
voert langs allerlei mooie plaatjes. Het gevoel van verval blijft
overweldigend aanwezig en het is eigenlijk bizar als je er over nadenkt, dat
we de resten van een stad bewonderen die is gebouwd over de rug van slaven,
honderdduizenden slaven. De grondvesten van de plaats van Cuba in de
westerse geschiedenis was natuurlijk de rol die het speelde in de
handelsroute van gestolen goederen uit Latijns Amerika, de forten die
daarvan getuigen staan er nog steeds, maar de stad zoals we die vandaag zien
is veel meer het resultaat van de tabaksplantages en de productie van
heerlijke maar niet erg gezonde sigaren, van het suikerriet voor de
productie van suiker en rum en de decadente en perverse versie van het
toerisme in de eerste helft van de negentiende eeuw. Als je iets bouwt over
de rug van slavernij, dan stort dat in elkaar als de slavernij verdwijnt.
Cuba was het laatste land, dat – dertig jaar na de andere landen – de
slavernij afschafte en dat nooit helemaal daarvan herstelde. De kloof tussen
arm en rijk was ongezond en niet duurzaam en leidde tot de Revolutie die
uitmondde in het uitroepen van de huidige socialistische, marxistische of
communistische – kies zelf maar uit – staat in 1959. Die staat zelf heeft
een wilde rit in de achtbaan achter de rug als gevolg van interne
veranderingen en gebeurtenissen elders in de wereld, maar de grote
ongelijkheid is verdwenen. Iedereen is in principe behoorlijk arm – men
leidt geen honger, mensen gaan goed gekleed en zij hebben een dak boven het
hoofd – en ze leven met een gevoel voor solidariteit in een gemeenschap
waarin mensen het goed naar hun zin hebben. We weten niet wat we hetzelfde
later op onze reis zullen tegenkomen in Jamaica en de Dominicaanse
Republiek. Haïti zullen we zelfs links laten liggen. Dat is echt te
gevaarlijk om te bezoeken. Al deze eilanden hebben een gemeenschappelijke
achtergrond, waarbij ze afhankelijk waren van de export van producten die
niet langer gewenst worden door onze westerse wereld.
Als je dat allemaal in aanmerking neemt, dan heeft La Havana zich
opmerkelijk staande weten te houden, maar dat is de stad; de hoofdstad. Hoe
ziet het er uit in de rest van het land. Ik zeg het maar meteen. Wij zijn
naar Viñales gegaan. Viñales is een beetje als Valkenburg; niet te
vergelijken met het sociaal-economische landleven in Cuba. Het dankt die
positie aan de prachtige natuur. We hadden echter een avontuurlijke reis
voordat we daar aankwamen.

Rubens voerde ons door de smalle straten van La Havana Vieja, langs het
Capitolio. Voor dat gebouw staan prachtige goed gerestaureerde exemplaren
van Amerikaanse Ford Fairlanes, een Thunderbird, Chevy Impalas en meer van
dat fraais geparkeerd, wachtend op toeristen die er in rond gereden willen
worden. Als je $2 betaald mag je er even in zitten om je te laten
fotograferen. Een rit in zo’n auto kost behoorlijk veel meer.
Daarvandaan liepen we naar Central Havana, waar we een taxi collectivo namen
tot vlak bij de dierentuin (daar ga ik het gewoon niet over hebben, maar de
tuin is mooi). We gingen te voet verder en kwamen na een anderhalve
kilometer bij het busstation. Gelukkig hadden we alleen een kleine rugzak
als bagage. Bij het busstation werden we een onderdeel van de totale daar
heersende verwarring te midden van allerlei andere mensen die een plaatsje
in de bus naar een of andere bestemming wilden hebben. Eigenlijk moet je een
paar dagen van te voren reserveren, maar omdat dit idee pas een paar dagen
geleden bij ons was opgekomen vertrouwden we gewoon op een beetje mazzel en
met goed gevolg. De bus vertrok exact op tijd en we installeerden ons
comfortabel voor de drie uur durende reis naar Viñales. Dat viel tegen. We
zaten nog maar net op de grote weg (drie banen in beide richtingen) toen een
Amerikaanse classic, een Dodge, voor ons moest remmen voor een
hoogspanningskabel die over de weg lag. De bus botste tegen hem aan. Het was
geen harde klap, maar het is geen goed idee om in Cuba ongelukken te hebben.
Het begint met wachten op de politie. Die kwam na 15 minuten. Twee
ondergeschikten op hun Yamaha Viragos en de man met de strepen op een ruim
zwaardere Moto Guzzi. ondertussen bleek, dat de Chinese bus meer had geleden
van de klap dan je zou verwachten, maar hij begon voor op beide hoeken water
te lekken uit het airconditioning systeem. Het was duidelijk dat er een
vervangende bus zou moeten komen. De chauffeur liet volkomen onbegrijpelijk,
maar prettig voor de passagiers, de motor draaien, zodat de a/c bleef
koelen, terwijl daar langzaam alle vloeistof uit stroomde. Hij begon
angstaanjagende geluiden te maken toen de vervangende bus na twee en een
half uur eindelijk verscheen.
Het ongeluk zal waarschijnlijk het slechtste aflopen voor de totaal
onschuldige chauffeur van de Dodge. Van buiten een perfect gerestaureerde
auto, maar nu duidelijk niet meer helemaal recht. Het portier rechts achter
was open gewrongen door de klap. Oude auto’s in Cuba krijgen geen geld van
de verzekering bij aanrijdingen – zo wist de chauffeur mij uit te leggen,
terwijl hij mij liet zien hoe de Russische Volga vier cilinder was
geïnstalleerd om de oorspronkelijke 6 cilinder lijnmotor of V-8 te
vervangen – en hij verwachtte dat de reparatie ongeveer 500-600 Pesos
Nacional zou gaan kosten. Dat is ongeveer €20; een ongeloofwaardig bedrag
voor zo’n reparatie, maar toch het inkomen van een maand voor de man.
Om dit verhaal voor vandaag af te sluiten; we arriveerden drie uur te laat
in Viñales. Dat was helaas in het donker, waardoor we het vermoedelijk
spectaculaire uitzicht van het laatste deel van onze rit misten, maar dat
komt op de terugweg wel weer goed. Ik verhaal morgen wel weer verder.

11 januari 2014 17.00

We’ll be off the grid this weekend as we will be travelling to Viñales. Full report on Monday.

Wij zijn even uit de lucht, omdat we dit weekend naar Viñales gaan. Maandag rapporteren we hierover.

8 januari 2014 17:00

Stereotypical

Even to my American friends it won’t come as a surprise, that the stereotype
of the American abroad is not necessarily one they would want – and for that
matter need – to identify with. In fact almost all of the Americans I know
or have met on this last trip don’t really begin to resemble this stereotype
of loud, ignorant and rude behaviour. Exceptions may be some (!) of the
uniformed government personnel as we found in Key West within the CBP and
the guy who was sailing alongside us on our way to Oriental and wanted to
bear away and loudly berated us on the VHF that we were idiots for not
giving him the right of way, while we were hard to windward just laying the
next mark. He went as far as to suggest that the American have different
rules when it comes to a windward sailing vessel staying clear of the
leeward boat. At moments like that even we would exclaim – unjustly so –
‘typical American, often wrong, but never in doubt’. Most people we met were
hospitable, friendly and very welcoming to us as passers-by. Like basically
in any country, there are always some jerks, but by and large we met very
nice individual people; far removed from any stereotype.
It is nice however, when Americans tell stories that seem to substantiate
the stereotype image of the American. As we were sitting together with some
American cruisers and an also cruising English couple we were exchanging
stories and they very often revolve around a well defined set of issues.
Problems with heads (blocked toilets) are a regularly recurring theme,
fridges or other systems going on the blink and of course near misses are
also popular topics. Another item that always gets a lot of attention is
anchoring. This may be about particularly beautiful spots, difficult
currents and the need for more anchors, the type of anchor, being on rode or
chain; plenty of stuff to tell or argue about. Anchoring is part of the
individual sailor’s religion and he or she swears by the choice for a
particular setup, a choice usually made a long time ago, only to follow up
the story about the best possible choice by the one story where it almost
all went wrong. This story by the American lady however topped them all.
She was in a West Marine shop (also a favourite theme of derision when
cruising in the States) during the high season in Marathon, when the totally
agitated manager of the local boat charter company came rushing in and
turned to his friend who ran the West Marine store and said in a loud voice:
‘I need four frigging anchors. Can you believe it I need FOUR frigging
anchors!’ Said friend responded with a questioning look on his face: ‘What
on earth would you need four anchors for? You’ve never bought four anchors
at once. What happened?’ ‘I’ll tell you exactly what happened’ said the guy
from the charter company. ‘You won’t believe it, but I will tell you
regardless. This morning I get a phone call from the idiot who chartered my
43′ Catamaran and he asks me where I store the anchors on board. Now that
question in itself surprised me a bit because they are basically in full
view on each bow and on the stern. So I told him where the anchors should
be. Then he tells me, that he has seen those, but wants to know where the
other anchors are. When I tell him that there are no other anchors on board
he gets really angry. He shouts that he has rented the boat for seven days,
so he needs more anchors. The bloody fool has used, dropped, left FOUR
anchors at sea in his first four nights sailing and now wants another three
for the rest of the trip.’ And then he sighed: ‘Man, the idiots I have to
put up with in this business.’

Stereotypisch

Zelfs mijn Amerikaanse vrienden zullen niet verbaasd zijn over het
stereotype, waarmee de Amerikaan in het buitenland wordt afgeschilderd. Zij
zullen – en hoeven – zich daarmee niet te vergelijken. Eigenlijk past dat
stereotype niet bij mijn Amerikaanse vrienden en bekenden of bij de
Amerikanen die we op onze reis zijn tegengekomen. Ze lijken niet op dat
stereotype met het luidruchtige, onwetende en botte gedrag. Er zijn
misschien enkele (!) uitzonderingen, zoals het geüniformeerde personeel van
de Customs and Boarder Patrol in Key West en de hufter die naast ons zeilde
op weg naar Oriental en die af wilde vallen en ons op de marifoon luid ter
verantwoording riep, omdat we niet voor hem opzij gingen, terwijl wij aan de
wind voeren en het volgende baken maar net konden bezeilen. Hij ging zover,
dat hij zelfs beweerde, dat in de Amerikaanse wateren andere regels gelden
voor ten aanzien van het vrij blijven door een schip dat aan loef van het
lijwaartse schip vaart. Op dat soort momenten verzuchten ook wij wel eens
tegen elkaar: “Typisch een Amerikaan. Hij zit er vaak naast, maar twijfelt
nooit”. De meeste mensen die we hebben ontmoet waren warm, vriendelijk en
gastvrij ten opzichte van ons als passanten. Eigenlijk net zoals in ieder
land. Sommige mensen zijn hufters, maar meestal heb je te maken met
vriendelijke individuele mensen, die helemaal niet passen bij een of ander
stereotype. Het blijft echter wel leuk, als Amerikanen verhalen vertellen
over hun landgenoten, die dat stereotype geheel lijken te bevestigen.
Zelfspot geeft de humor extra charme.
We zaten met wat Amerikaanse en Engelse cruisers bij elkaar om verhalen uit
te
wisselen. Dat soort bijeenkomsten hebben een aantal vaste thema’s die
doorgenomen moeten worden. Problemen met gasten en verstopte WC’s worden
regelmatig uitgediept. IJskasten of andere systemen die de geest geven en
dingen die bijna helemaal verkeerd gingen, zijn ook populaire
gespreksonderwerpen. Een ander thema, dat vrijwel altijd veel aandacht
krijgt,
is ankeren. Dat kan gaan over prachtige plekjes waar je kunt ankeren, maar
ook over plaatsen met veel stroom, waar je een extra anker moet zetten. Het
gaat over het soort anker en of je met ketting of lijn werkt (Amerikanen
hebben vaak een korte voorloop met ketting en zetten dan tot wel 100 meter
lijn) en zo is er voldoende om over te vertellen of over te discussiëren.
Het soort anker dat je gebruikt is onderdeel van de religie van de
individuele zeiler en hij of zij zweert zonder uitzondering bij de ooit
gemaakte keuze, om meteen daarna een verhaal te vertellen over die ene keer
dat het bijna helemaal mis ging, omdat het anker toch begon te krabben. Dit
verhaal van deze Amerikaanse mevrouw sloeg echter alle verhalen.
Zij was midden in het hoogseizoen in een West Marine filiaal (ook een
favoriet thema om over te klagen onder zeilers in de States) in Marathon Fl.
toen een totaal opgewonden manager van het lokale bootverhuurbedrijf binnen
kwam stormen en recht op zijn vriend de filiaalmanager afstapte. Vanaf een
afstand zei hij al met luide stem: “Ik heb vier fucking ankers nodig! Hoor
je me? Kun je het geloven? Ik heb VIER fucking ankers nodig!” Met totale
verbazing op zijn gezicht antwoordde de filiaalmanager: “Waar heb je in
hemelsnaam vier ankers voor nodig? Je hebt nog nooit vier ankers in een keer
gekocht. Wat is er gebeurd?” “Ik zal je precies vertellen wat er gebeurd is”
zei de man van het verhuurbedrijf. “Je zult me niet willen geloven, maar ik
vertel het toch. Ik kreeg vanochtend een telefoontje van de idioot die mijn
43 voet Catamaran gehuurd heeft en die vraagt me waar de ankers aan boord
opgeborgen zijn. Nou verbaasde die vraag mij behoorlijk, want die zitten
eigenlijk direct in het zicht op de boegen van de boot en op de reling
achter. Ik vertelde hem dus waar die ankers horen te zitten. Zegt die gast
mij, dat hij die wel heeft gezien, maar dat hij nu wil weten waar de andere
ankers zijn. Ik vertel hem dat er helemaal geen andere ankers zijn en de man
wordt razend. Hij schreeuwt in de telefoon, dat hij de boot heeft gecharterd
voor een week, een week heeft zeven dagen en dus wil hij meer ankers hebben!
De dwaas heeft vier ankers VERBRUIKT, laten vallen en laten liggen tijdens
zijn eerste vier nachten onderweg en nu wil hij nog drie ankers voor de rest
van zijn trip.”
Daarna verzuchtte hij moedeloos: “Man, je hebt geen idee met wat voor dwazen
ik allemaal te maken krijg in dit vak.”