We gaan eens een kijkje nemen op het eiland achter ons: Tiadup genaamd. We worden door kleine meisjes verwelkomd, als we met de dinghy aan komen varen.

De dametjes nemen ons ons mee voor een wandeling over hun eiland. “Before they pass away” Dit is een van die bijzondere culturen, die geen lang leven meer beschoren zullen zijn helaas. Oma kan niet meer goed zien, maar op het gevoel kan ze nog wel kralen rijgen, die de vrouwen om hun kuiten dragen.
De traditionele keuken is keurig opgeruimd. Ze hangen gewoon alles aan touwtjes op. Er is een bron met zoet water, waar het zout is uitgefilterd door de aarde en het koraal. Je kunt het wel gebruiken om, zoals hier je kleren mee te wassen of jezelf, maar je kunt het niet drinken.
Deze stapel kokosnoten ( vroeger betaalmiddel) ligt klaar voor de Colombiaanse opkopers. ($ 0,45 per stuk) Ze wonen misschien primitief in onze ogen, maar helemaal bestand tegen het klimaat hier met zijn, zo nu en dan felle regenbuien.
Eén van de meisjes is een albino. Het is een gevolg van het feit, dat Kuna indianen niet met andere mensen mogen trouwen en tja, dan krijg je inteelt… Tania heeft dus een zonnebril op en een hoofdbandje om, ter bescherming tegen de zon. Gelukkig is er veel schaduw van de palmbomen.
Ze wil wel graag op de foto en gaat dan ook echt meteen in de houding staan. Waar halen die meisjes dat toch vandaan? Geen slechte plek om te wonen toch?
Lekker groen allemaal.
We kopen nog wat sinasappels van de vrouwen,(De mannen zijn aan het vissen)en gaan dan weer naar Klontje, die we zolang aan een omgevallen palmboom hadden vastgebonden. Wij hebben geen harde bodem onder onze dinghy en moeten dus heel voorzichtig zijn. We kunnen hem niet zomaar de kant optrekken, want dan zou de onderkant beschadigen en tja, het is natuurlijk wel onze “auto”.
We hebben ze geprobeerd, maar ze zien er uit als mandarijnen, smaken als citroenen en stikken van de pitten. Wel prima om citroenlimonade van te maken. Later komt één van de vissers een visje brengen als ruil voor het vullen van zijn waterjerrycan. Edwino’s vrouw komt haar zelfgemaakte Mola brengen, waar we heel blij mee zijn. Ze wil niet dat haar baby aan de zon wordt blootgesteld.

De vrienden van Edwino, die samen met hem en zijn gezin dit onbewoonde eiland gaan cultiveren. Ze willen graag op de foto.
De keuken. Hier kun je goed zien, hoe klein de mensen zijn. Alleen de Pygmeeën zijn kleiner op deze wereld.Edwino wijst op een gereedschapssetje, dat hij even van Pim had geleend om zijn buitenboordmotor te repareren. Voorlopig doen zeilen dienst als dak, later gaan ze een mooi dak van palmbladeren maken. Dat moet allemaal af zijn, voordat het regen en onweerseizoen hier begint. Ze eten hun zelfgebakken vis en hebben al een paar bananenbomen. De vis wordt hier gerookt en is vast wel heel lekker.
Op het strand ligt deze walvis-schedel. Als brandstof om te koken gebruiken ze oude palmbomen, die er vanbinnen oranje uitzien. Er groeien al wat bananen. Hij heeft wel een mooi eiland uitgekozen om te gaan wonen. Er hangen 3 hangmatten en daaronder liggen nog wat zakken waar de kinderen op slapen. De hangmatten dienen tevens als meubilair. Hier is de vrouw onze mola aan het maken onder toezicht van een aantal van haar 5 kinderen. Later gaan we nog even een biertje halen op de boot van Katia en Andreas, die we nog uit Santa Marta kennen. Ze hadden een droom en hebben een boot gekocht en zijn na 2 uur zeilles gewoon vertrokken! Inmiddels zijn ze goed op de hoogte van het reilen en zeilen en gelukkig is hij redelijk technisch, zodat ie problemen kan oplossen. Ze gaan er 3 jaar tussenuit voor ze weer aan het werk moeten. We hebben dezelfde soort dinghies, maar het achterhekwerk van de Saphira hangt wel veel voller met spullen dan bij ons aan boord. Voor ons blijft Nelly Rose de mooiste!

Op 12 febr. krijgen we een allang verwacht telefoontje dat Harm en Floor hun tweede zoon Hugo hebben gekregen.

We zijn natuurlijk over de Moon! Alles is goed verlopen en aangezien wij op dat moment nog in Porto Bello lagen en geen internet, zijn we snel doorgevaren naar Shelter Bay Marina in Colon. Daar hebben we via facetime onze nieuwe vierde kleinzoon kunnen bewonderen!
Op de 17e is Hanneke onverwacht naar Nederland gevlogen om een klein weekje na te kramen in Breda. Pim blijft achter om allerlei zaken te regelen voor onze doorgang door het Kanaal.
We maken van de gelegenheid gebruik om verschillende dingen te bestellen in Nederland, zodat Hanneke dat weer mee terug kan nemen.

Leonie haalt me op op Schiphol en we scheuren naar Breda om Hugo te bewonderen.

Een heel gaaf mooi kereltje, waar zijn grote broer Michiel ook heel blij mee is. Pim gaat ondertussen in Panama mee met een andere boot als linehandler om alvast te kijken hoe het allemaal in zijn werk gaat.

Wat een enorm bijzonder moment! Daarna rijden we door naar Denekamp om de andere kleinzonen nog even te zien. Ze vertrekken vrijdag naar Oostenrijk.
Mees en Pieter met OmaBoot. De volgende dag weer naar de baby om het van de kraamhulp over te kunnen nemen.
Floor en Hugo.
De hele familie samen. Wat heerlijk om hierbij te kunnen zijn! Ik ben een bofkont.

Met dit bootje kwamen ze het geld ophalen voor de Congreso van de San Blas Islands. Voor $ 60 mag je hier een jaar rondtoeren.
Leuk om naar toe te snorkelen, een kleine barracuda en een zwemmende grote rog gezien. Toen we later weer aan boord zaten, kwam er een boomstam voorbij, die een heuse krokodil bleek te zijn. Daarna was de lol van het snorkelen er wel af. We durfden nog net onze ochtendzwemrondjes om de boot te doen, maar verder niet meer. We liggen heerlijk beschermd tegen de wind door dit eiland (Banedup).

Het chroom is weer gepoetst en s’avonds lezen we buiten in de kuip met behulp van een zonnecellamp. Dit mannetje moet de boot vast houden. Terwijl zijn moeder in traditionele Kuna-klederdracht ons Mola’s (borduurwerk)tracht te verkopen. Dit is het voornaamste vervoermiddel in de San Blas: uitgeholde boomstam, Ulu genaamd. De man heeft zijn kokosnoten opgehaald van het eiland waar hij de rechten op heeft. Vroeger dienden ze als betaalmiddel. Nu krijgen ze er 0,45 dollarcent voor van de Colombiaanse opkopers.
Dit is Edwino met zijn zoon. We hebben bij zijn vrouw zo’n Mola besteld en nu wil hij graag zijn telefoon bij ons opladen en of we nog een jerrycan met water voor hem hebben. Dit is hem geworden! Daar gaan we dus een kussensloopje van maken. De coastguard van de San Blas komt de papieren controleren. We trekken de stoute (zwemschoenen) aan voor ons bezoek aan het eiland van Edwino. We gaan op bezoek bij Edwino en zijn familie. Hij is een maand geleden hier aangekomen om een nieuw eiland bewoonbaar te maken. Het zijne was overbevolkt. Keukenkastjes zijn hier niet.

We zijn aangekomen in de jachthaven in Panama vanwaaruit we de voorbereidingen zullen doen om straks door het Kanaal te kunnen gaan. Onderweg naar één baai hiervoor (Porto Bello), bleek één zonnepaneel geen stroom meer te leveren aan de accu en later bleek dat ook de motor, die we aanhadden vanwege veel te weinig wind, ook geen stroom leverde. We hebben alles wat energie vreet uitgezet tot en met de ijskast aan toe. Die was toch aan een grote beurt toe en we hadden niet veel meer erin staan na 4 weken in de San Blas te hebben rondgetoerd.
S’avonds romantisch met de zonnecellampjes van Ikea een boekje gelezen. De ankerlier heeft ook zo zijn kuren en de volgende ochtend heeft Pim met mankracht de haak naar boven gehaald.
Nu liggen we hier gewoon aan een kabel en kan de ijskast weer aan. Inmiddels is er heen en weer gemailed met Nederland en zijn er nieuwe dingen besteld. Nelly Rose is door de meter opgemeten, ze willen precies weten hoe lang, breed enz. ze is voor straks in het kanaal. Hij loopt samen met Pim met een rolmaat op het dek om heel precies te kunnen zijn.
We gaan de stad in om ons te melden bij de Port Captain voor een Cruising Permit en zitten daar ongeveer 4 uur te wachten tot ze het geregeld hebben en de 12 formulieren en hun kopieën van stempels en handtekeningen voorzien. We moeten wel $12 overtime betalen omdat ze eigenlijk om 15.30 al dicht gaan. Wij waren er al om 2 uur, maar dat hielp niks.
In de stad Colon is het niet veilig om zo maar rond te lopen en er werd Hanneke aangeraden om geen sieraden te dragen. Alleen rondrijden met een vertrouwde taxichauffeur tot de ingang van de supermarkt en daarna direct terug in die taxi.
We zijn over de draaibrug aan het begin van het kanaal gegaan bij de sluizen en zagen de files met enorme tankers die daar met treintjes doorheen worden getrokken. Heel spannend dat wij daar over een poosje ook doorheen zullen gaan met van die drijvende flatgebouwen voor en achter je.
Inmiddels hebben we de dinghy helemaal schoongemaakt en in de was gezet. Die ligt alweer bovenop het dek; godzijdank net voor de bui, die vlak daarna losbarstte.
De hele haven ligt vol met boten, die allemaal de Pacific in zullen gaan, allerlei nationaliteiten zijn vertegenwoordigd.
Iedereen is druk met de voorbereidingen. De wasmachines zitten continu propvol en Happy Hour in de bar is een gezellige samenkomst van mensen die nog linehandlers zoeken of zelf willen zijn. Iedere boot moet 4 man extra meenemen om de lange lijnen, die je moet huren, in de sluizen te regelen. Er wordt aangeraden om zelf ook eerst bij iemand anders linehandler te zijn, voordat je het met je eigen boot doet. Dan heb je tenminste alvast wat ervaring opgedaan.

Dit was ons eerste ankerplaats in de San Blas bij Cayo Holandès. Tja, Hollanders kwamen en komen overal.

We hebben met pijn in het hart de Robeson eilanden verlaten en liggen nu
voor de Punta San Blas bij een eilandengroepje waarvan Porvenir het bekendst
is, omdat daar het vliegveld is, maar daar is verder niets loos. Je kunt er
wel inklaren. Dat wilden wij graag doen, omdat het er vriendelijke mensen
zouden zijn. Dat bleek ook zo, vandaar dat we er niet echt in de problemen
kwamen. Volgens de Cruising Guide van Eric Bauhaus, een overigens
voortreffelijk boekwerk, zouden we voor $69 een cruising permit voor 90
dagen kunnen kopen. Helaas is dat verouderde informatie. Je kunt alleen nog
maar een cruising permit voor een jaar kopen en die kost $180,- en daar
komen dan nog wat kosten bij, zodat het geheel op $196 uitkomt. Bovendien
moet je een visum kopen voor $100 per persoon. We hadden dus met een kleine
$400 hier moeten staan. Die hadden we allang niet meer. We zijn niet meer
gewend met zoveel cash te reizen. Er zijn immers overal bankautomaten waar
je geld uit de muur kunt trekken? Nou, niet hier en dat schijnt ook elders
in Panama niet zo vanzelfsprekend te zijn.
De mensen baalden wel, maar gaven ons uiteindelijk een 72 uur visum met de
duidelijke opdracht voor vrijdag in Colon de rest van de papierboel in orde
te brengen. Dat past wel bij onze reisplannen. We waren toch al van plan om
morgen naar Portobello te gaan. Donderdag of vrijdag gaan we daarvandaan dan
met de bus naar Colon, zodat we de papierwinkel op orde hebben voordat het
carnaval hier losbarst. Dan gebeurt er kennelijk tot en met woensdag, als
iedereen moet herstellen, helemaal niets meer.
Zoals gezegd vertrokken we met pijn in het hart uit Tupsuit Dummat. We
begonnen er een paar mensen te herkennen en iedereen herkende ons
natuurlijk. We steken immers een hoofd boven de bevolking uit en we waren de
enige boot die nog voor de kant lag. De rest was weer op zoek gegaan naar de
eilanden met stranden. Het is waarschijnlijk een zegen voor de Robeson
Eilanden dat er geen stranden zijn en dat ze diep in de Golfo de San Blas
liggen. Door de ligging is het weer er duidelijk zwaarder bewolkt en
regenachtiger dan de eilanden die verder van de kust en meer naar het oosten
liggen, zoals Coco Banderas en de Holandes Cays. Bij de Robesons wordt nog
veel gepeddeld en gezeild, terwijl bij de andere eilanden de
buitenboordmotor duidelijk aan de winnende hand is. Daarmee groeit ook de
behoefte aan dollars en die zijn bij de toeristen makkelijk te halen.
Als ik de verhalen van Adam en Leonie in ‘Vijftig Tinten Blauw’ er op na
sla, was het in 2010 nog een stuk rustiger dan het nu is. Er is veel aan het
veranderen. Alle eilanden met wat meer mensen hebben inmiddels zon energie,
en het aantal TV’s groeit gestaag. Verder is er een weg gekomen, die Panama
verbindt met de Carti Eilanden, die daardoor een centrale logistieke functie
in de San Blas zijn gaan bekleden. Alle toeristen en goederen worden via die
weg aangevoerd en vele Panamezen die tot voor een paar jaar nog maar
nauwelijks van het bestaan van de eilanden hadden gehoord komen er nu graag
voor een weekend of een vakantie naartoe. De reis over de weg is twee en een
half uur vanaf Panama en gemotoriseerde sloepen brengen de mensen overal
naartoe waar ze maar willen. Dat kunnen tentenkampen zijn met permanente
tenten zoals op Salardup of redelijk serieuze hotels zoals bij Gunboat
Island. Ik weet niet wat meer schade doet aan de cultuur van de Kuna’s, de
zonnecellen of de weg naar het vasteland bij de Carti eilanden. De
ondernemende Kuna zal sneller aan dollars komen dan de traditionele Kuna en
de tweedeling in de maatschappij zal snel groeien. We schreven al over het
contrast tussen Narganá en de Robesons. We schreven dat Narganá er armoedig
uitziet in vergelijking met de eilanden die rijk zijn met hun eigen cultuur.
In Narganá wordt de individuele armoede zichtbaar ten opzichte van de
gemeenschappelijke harmonie op de Robesons. Dat wil niet zeggen, dat wij
daar zouden kunnen en willen leven. Sommige mensen zouden dat wel kunnen,
maar hoewel Hanneke en ik de schoonheid ervan wel degelijk zien, zijn wij
teveel gewend aan onze persoonlijke vrijheid en ons comfort om hier nog te
kunnen passen. Zo moet ook de sociale controle van een ongekende hardheid
zijn. Dat is nauwelijks anders mogelijk op een eiland met 350 inwoners.Toch
hebben ze er wel twee kerken: een katholieke en een Baptisten kerk. En niet
iedereen doet mee aan het Christendom, zodat er op dat vlak wel
individualiteit mogelijk is.
We zijn bij een bijeenkomst van de Congreso geweest, maar dat was meer een
geschiedenisles.
De bijeenkomst was vooral ook erg lang. De ‘Chief’ hield een verhaal
over de geschiedenis van een paar Kuna’s in Colombia die zich daar kennelijk
heldhaftig hebben gedragen, maar die dat met de dood hebben moeten bekopen.
Dat verhaal van de Chief was een monoloog van een minuut of 20-25 dat
vervolgens werd ‘vertaald’ door de tolk. Die deed het nog eens dunnetjes
over en zeker niet korter.
Het was eigenlijk geen echte dorpsraad. Ik denk, dat de ouderen proberen de
trots over de rijke
Kuna historie te stimuleren en daarmee de toekomst veilig te stellen. We
hadden liever een werkende vergadering gezien, maar dit was zeker ook leuk.
Iedereen op zijn paasbest gekleed. Hanneke kreeg zelfs van een lokale
mevrouw op haar donder, omdat ze blote schouders had. Ik had gelukkig wel
mijn lange broek aangedaan. Die heb ik moeten opgraven onder uit een of
andere kast.
Het schoolse karakter werd onderstreept door de presentie lijst die werd
bijgehouden. Wij woonden een bijeenkomst bij voor de vrouwen. Later op de
avond waren de mannen pas aan de beurt. De grote dorps ulu werd gebruikt om
de mensen van en naar de twee andere eilandjes die bij deze gemeenschap
horen te brengen. Een stads omroeper liep met een stok door de gemeenschap
te zwaaien terwijl hij riep dat de mensen naar het dorpshuis moesten komen.
Wij berekenden grofweg, dat een derde deel van de vrouwelijke bevolking aan
deze oproep gehoor had gegeven.
We zijn ook nog uitgenodigd om bij onze gids Justino thuis te komen eten. Ze
hadden voor ons en onze Amerikaanse vrienden Marc en Kathy van de Sweet
Chariot de tafel gedekt en typisch Kuna gekookt. OK, dat was een hele ervaring. De Kuna keuken heeft
nog een lange weg te gaan, maar we hebben geen krimp gegeven en onze bordjes
bijna helemaal opgegeten.

Bij ons is er weer eens wat kapot. Het is nooit de vraag of er iets kapot
gaat, maar wanneer….
Dit keer was het een hele spannende. Bij het laten zakken van het anker
bleef de motor lopen en luisterde niet meer naar de commando’s van
bedieningsapparaat. Het is schrikbarend om te zien met welke snelheid de
ketting dan blijft aflopen en op weg gaat naar het einde. Daar zit de
ketting wel geborgd, maar of die borging bestand zou zijn tegen het geweld
van de motor zullen we gelukkig nooit weten. Ik kon de ketting met de hendel
voor de handbediening van de ankerlier van het ketting wiel afkrijgen, terwijl Hanneke naar
beneden dook om de hoofdzekering van de lier te onderbreken. De
hoofdschakelaar van alle andere apparatuur had even weinig invloed als de
schakelaar op het schakelpaneel. Het geweld ging overal buitenom. Het moest de zekering van de lier zelf zijn.
Vervolgens op zoek naar de oorzaak van dit euvel. De motor bleek in orde. De
koolborstels zagen er allemaal prima uit. De voetschakelaars, die we nooit
hadden moeten monteren, waren ook onschuldig. Het bedieningskastje zag er
ook goed uit. Pas toen we de bedrading bij de control box losmaakten liep de
motor niet meer. Dat leek ook wel logisch. We draaiden toen de draden een
keer om, zodat we konden zien of de motor dan andersom zou gaan lopen. Toen
deed hij echter niets meer, maar dat kwam omdat de schakelaar op het paneel
uit stond. Kennelijk was door het losmaken van de draden het euvel
verholpen. We draaiden alles weer vast en het hele spul werkte weer naar
behoren. Dat gaat natuurlijk nooit lang goed en het is een kwestie van tijd
tot het weer een keer vast slaat. Dat wordt zenuwachtig anker op gaan. Het
anker elektrisch laten zakken doen we voorlopig maar niet meer. Eigenlijk
hoeft dat nooit en begrijp ik niet goed waarom ik dat doe. Het lazert ook
uit zichzelf goed naar beneden, zij het iets minder gecontroleerd.
Eind goed al goed, maar we hebben wel een nieuwe control box besteld.

We zijn nu bij Tupsuit Dummat, een van de Robeson eilanden. Deze eilanden liggen helemaal de Golfo San Blas en zijn bewoond door de meest traditioneel levende Kuna’s. Het verschil met Narganá is ongelooflijk. Hanneke verwoordde het treffend door vast te stellen, dat het zogenaamd meer ontwikkelde Narganá er armoedig uitziet in vergelijking met de eilanden die rijk zijn met hun eigen cultuur. De kinderen hebben momenteel vakantie en spelen de hele dag eerst met de Ulu’s (de uitgeholde boomstammen) op het water. Alle leeftijden in een kano met heel veel pret. Later speelden ze op een grasveldje tot de zon onder ging.
Het dorp heeft de voorkeur gegeven om zo traditioneel mogelijk te blijven leven, maar heeft de zonnecellen als gift van de Panamese overheid wel geaccepteerd. Dat betekent toch, dat de eerste televisies hun intrede hebben gedaan. Ik ben bang, dat dit toch een gesubsidieerde glijbaan naar een grotere verwestering zal blijken te zijn.
We hebben net een uitgebreide rondleiding gehad over de drie eilandjes hier. Ik kan niet wachten tot we het internet hebben dat het mogelijk maakt daar foto’s van op het blog te zetten. Het is prachtig. ‘s Morgens zijn alleen de vrouwen en de kinderen en de oudere mannen op het eiland, omdat de jongere mannen hun land op het vaste land aan het bewerken zijn. Rond een uur of één komen ze terug. Op tijd voor wat ontspanning en ruim op tijd voor de bijeenkomst van de Congreso om een uur of vier. Op de eilanden zelf groeit nauwelijks iets. Dat komt ten eerste door de grond, die waarschijnlijk erg zout is en waar alleen mangrove echt op gedijd, maar vooral ook, omdat de eilanden helemaal volgebouwd zijn met hutten.
Sommige van die hutten zijn herkenbaar als winkeltjes, maar als je brood wil hebben, is het wel handig als je weet waar je moet zijn. Het is langs de school, door een hut naar een andere hut. In de hut waar we doorheen moesten, was een kamer van palmbladeren gebouwd. Daar werd een initiatie rite uitgevoerd door een aantal vrouwen bij een meisje van 12 jaar – en waarschijnlijk voor het eerst ongesteld – was geworden. Het is nu nog slechts een kwestie van tijd voordat dit meisje zelf een kind zal krijgen. Pas daarna gaat ze op zoek naar een man, die bij haar zal komen te wonen. Het is allemaal nogal wat anders dan wij het gewend zijn, maar het ziet er heel gezellig uit.
Vanmiddag gaan we naar de bijeenkomst van de Congreso. We zullen er niets van begrijpen, maar het is mooi om het bezig te zien. Wordt dus vervolgd.

Narganá is een bijzonder dorp. Het gaat ons westers getrainde
bevattingsvermogen een beetje te boven. Toch vinden we het kennelijk wel
heel boeiend. Zo boeiend, dat een Frans stel, eerst vanaf hun catamaran en
vervolgens vanaf het vaste land, meenden het geheel in beeld te moeten
brengen met behulp van een camera in een drone. Ik vraag me af wat deze
mensen bezield. Wij lopen hier als toeristen rond en dat is al indringend
genoeg. De tijd, dat de San Blas een redelijk onontgonnen gebied voor
cruisers was, is voorbij. Het dreigt een vakantie bestemming te worden van
een bier drinkende feestende massa. Zonder voldoende respect voor de lokale
cultuur, komen we hier om de uitwassen van onze cultuur te laten zien.
Hoewel, nu overdrijf ik. Zo erg is het nog niet. Maar ik werd wel erg boos
van die Fransozen met hun drone. Het is toch wel heel iets anders of ik op
straatniveau door het publieke deel van een samenleving loop of dat ik met
een drone in hun achtertuintjes kijk en hun dakloze ‘outhouses’, de wc’s
boven het water, laat zien.
Narganá is een bijzonder dorp, omdat ze de traditionele leefwijze van de
Kuna’s vaarwel hebben gezegd. Ze vormen in die zin een brug tussen de
Panamese en Colombiaanse maatschappij. Er lopen hier net zoveel mensen in
klederdracht als in westerse kleren. De mensen drinken hier wel een biertje
en ze beoefenen westerse sport. Zowel Narganá Yandup als Corazon de Jezus
(Akuanusatupu) hebben een basketbal veld, waar de jeugd uitermate trefzeker
de basket weet te vinden. Hoe is het in hemelsnaam mogelijk, dat het op één
na kleinste volk ter wereld, de Kuna’s, basketbal als sport hebben
uitverkoren. Ik zou graag een keer een foto zien van Lebron James op het
veld omringd door een stel Kuna’s. Hij zou twee keer zo groot lijken.
Op Narganá hebben ze ook televisie. En dat was gisteren voor de cruisers
community van groot belang. Een groot aantal Amerikaanse boten had de weg
gevonden naar Narganá, waar in het lokale biljart café een televisie stond
opgesteld met de Spaanse ESPN. Het was de dag van de Super Bowl, het
equivalent van de Champion’s League van American Football. De meeste lezers
van dit blog zullen thuis waarschijnlijk een iets groter scherm hebben, maar
het was wel een flat screen. en we konden er met 30-40 mannen en vrouwen
goed naar kijken. Bier kostte een dollar en een maaltijd met kip, sla en
gebakken banaan (Plantain) kostte $4. We zijn er maar eens goed voor gaan
zitten.
De wedstrijd ging tussen de New England Patriots en de Seattle Seahawks en
werd gespeeld in Phoenix in Arizona. De Amerikanen waren vooral voor de
Seahawks, zodat ik mij solidair verklaarde met de minderheid, die de Patriots
aanhingen. Ik ken New England redelijk goed en ben eigenlijk nooit in
Seattle geweest, dus het was wel goed zo.
Het was een uitermate spannende wedstrijd, die maar eens te meer weer heel
duidelijk liet zien hoe sport een afspiegeling kan zijn van de maatschappij.
De Patriots waren zeer gedisciplineerd, zorgvuldig en werkten onder
aanvoering van hun Quarter Back Tom Brady zeer zorgvuldig aan hun aanval.
Als een goed geregisseerde tank rolden zij het hele veld over en namen de
leiding. De Seahawks werden in het begin een beetje overspeeld, maar al snel
bleek, dat hun QB een voortreffelijke pass kan gooien en dat er ook wat
mannen behoorlijk goed konden vangen. Het werd gelijk.
Nog in de eerste helft met nog twee en een halve minuut op de klok kwam de
tank van de Patriots weer op gang en denderde in twee minuten over het hele
veld heen en wist weer te scoren. In ons voetbal is dat niet zo bijzonder,
maar in het Amerikaanse voetbal hadden ze daar wel 8-10 ‘plays’ voor nodig,
die met dodelijk efficiency werden uitgevoerd. Het werd 14-7 en we dachten
dat het daarmee voor de rust wel gedaan zou zijn. Niet zo dus. Een geniale
pass van de QB van de Seahawks bracht het spel weer in de buurt van de End
Zone van de Patriots. De klok werd iedere keer gestopt door de bal over de
zijlijn te lopen of een time out aan te vragen, zodat het maximale uit de
dertig seconden kon worden geperst. Niet alleen door de lucht waren de
Seahawks uiterst effectief, maar ook over de grond was er een zekere Lynch,
die heel moeilijk af te stoppen was. Het was allemaal wat geëxalteerder dan
de ambachtelijke aanpak van de Patriots, maar binnen de reguliere speeltijd
van de eerste helft werd de stand toch weer gelijk 14-14.
Aangeslagen zochten de Patriots de kleedkamers op en zo kwamen ze ook in de
tweede helft uit de startblokken. Het duurde niet lang voordat de Seahawks
weer een touchdown scoorden voor 14-21. De Patriots maakten een fieldgoal
zodat de spanning zinderend bleef met een score van 17-21. Het gebeurde
allemaal in het vierde kwart. De Patriots maakten een touchdown en de klok
was op weg naar het einde met een stand van 24-21. De Seahawks hadden de bal
echter weer in het bezit en waren weer als een sneltrein op weg naar een
touchdown. De QB van de Seahawks gooide een snoeiharde pass vanaf de 15 yard
lijn recht in de richting van de handen van een van zijn receivers, maar als
een duveltje uit een doosje had één van de verdedigers van de Patriots een
geniaal moment – misschien wel het enige werkelijk geniale moment voor de
Patriots tegenover een heleboel geniale acties van de Seahawks – en kwam
onder de handen van de receiver van de Seahawks vandaan gedoken en graaide
de bal zomaar voor zijn neus weg: intercepted. De Patriots speelden de
laatste 20 seconden in balbezit en op safe. Zege voor de Patriots.
Het blijft een raar spel en ik vind ons voetbal zeker zo aardig, maar het
maakte er de spanning niet minder om. Het was bovendien een hele bizarre
avond met al die zeilers, waarvan sommigen al meer dan vijf jaar uitsluitend
hier in de San Blas en in Panama rondvaren, tussen de Indianen.

Het is alweer vijf dagen geleden dat we wat van ons hebben laten horen. We
hebben het druk gehad. Nou ja, druk, alles is relatief, maar we hadden
natuurlijk op de 26e de grote Aussie day. We werden allemaal benoemd tot
‘Aussie for a Day’, by order of the head Sheila from Pommyland, concurred by
her bloke in Oz and on the suggestion of some guy in the San Blas. De partij
begon om drie uur en werd bezocht door de bemanningen van 50-60 schepen.
Verschillende mensen hadden diverse hapjes meegenomen en de lokale bar
deed voortreffelijke zaken, hoewel een geroutineerde bar keeper
waarschijnlijk de dubbele omzet uit het feestje had kunnen halen. We stonden
regelmatig in de rij voor een biertje. We ontmoetten een aantal hele
gezellige nieuwe mensen uit Ramsgate en Wales. Ramsgate kennen we goed. Daar
hebben we voor het eerst de Nelly Rose aan de grond gezet in de super smalle
doorgang de haven in bij laag water. Maar even en een beetje hoor, maar het
stel kende, net als iedere zeiler uit Ramsgate, de plek waar we het over
hadden. Het stel uit Wales kwam uit de Why-Valley – ik hoop, dat ik het goed
schrijf – waar ik ooit met dochter Leonie ben geweest bij onze Round Britain
op de motor. Het was een van de meest pittoreske plekjes van die tocht en
dankzij de schapen, die ons wakker blaatten om een uur of vijf ‘s morgens,
zagen we daar, hoe de vallei wakker werd bij de eerste zonnestralen. Kortom
we kenden elkaar meteen al goed en de volgende avond kwamen ze bij ons aan
boord borrelen. We hebben gekneusde ribben van het lachen er aan over
gehouden. Het is jammer, dat we de volgende dag al allemaal verschillende
kanten op zouden gaan, anders waren er vast nog meer gedenkwaardige sessies
gevolgd.
Voorafgaand aan die borrel was er eerst nog een rommel markt, waar iedereen
overbodige spullen kwam verkopen, zodat die op een andere boot overbodig
zouden kunnen zijn. Hoewel, wij hebben er een paraplu ankertje voor de
dinghy gekocht. We hadden net na de feestavond tegen elkaar gezegd (echt
waar), dat we nog zo’n ankertje nodig zouden hebben, omdat die effectiever
zou zijn dan de geitenpen die we aan boord hebben. Zo’n geitenpen doet niets
in mul strandzand en dat paraplu ankertje best wel.
Verder was ik tussen de bedrijven door geabsorbeerd door het boek “A tale
for the Time Being” van Ruth Ozeki. The Time Being is het moment, het nu.
Het is enerzijds een ingewikkeld boek met meerdere lagen tot in de quantum
fysica aan toe, maar het heeft ook een boeiend verhaal over de schrijfster
op een eiland in Canada (Ruth zelf) en haar man, die het dagboek van een
Japans meisje vindt, waarin ze verhaalt over haar eigen leven en dat van
haar familie tijdens de oorlog. Ik kan het van harte aanbevelen. Hanneke had
het voor mij gelezen en had het mij ook aanbevolen.
Ik heb het boek gisteren uitgelezen tijden onze tocht terug naar het oosten
van de San Blas eilanden; naar Nargana. Een redelijk ontspannen tripje, en
een van de eerste keren, dat we echt terug zijn gevaren. Het was altijd de
bedoeling om de San Blas van oost naar west te ontdekken, maar het feestje
van de Aussies kwam er tussen. Het was meer dan de moeite waard en het was
maar vier uurtjes varen om terug te komen, waar we wilden beginnen. Nargana
is een eilanddorp, dat met een overdekte stalen brug is verbonden met het
eilanddorp Corazon de Jezus. De Kuna’s die hier wonen hebben de traditionele
leefwijze eraan gegeven en zijn – zeg maar – verwesterd. Het is voor ons
natuurlijk, zeker omdat we hier maar kort zijn, onmogelijk om de vinger
erachter te krijgen, hoe dit de onderlinge relaties beïnvloedt en in welke
richting de balans verschuift. Het is zeker niet zo, dat Nargana er op de
een of andere manier ‘beter’ uitziet dan de traditionele woonplaatsen zoals
we die tot nu toe hebben gezien. Het is wel grappig om te zien, dat Corazon
de Jezus er schoner uitziet dan Nargana. De brug is echt maar een meter of
honderd lang, maar je gaat duidelijk van het ene naar het andere dorp.
Morgen gaan we met de dinghy op safari de Rio Diablo op.