Verhalen

Verrassingen kunnen toch wel heel leuk zijn. We waren onderweg naar het dinghy dock van de Journey’s End Marina, toen Hanneke zei, dat het handiger zou zijn om bij de Rockland Yacht Club te gaan liggen. We vroegen aan een man, die met de sloep van de RYC rondvoer of dat mocht en waar we moesten zijn. Gastvrij wees hij ons de weg. Aangekomen in de haven proefden we meteen een opgewonden sfeer. Er moest iets aan de hand zijn.

Het blijkt de jaarlijkse bijeenkomst van de ‘Friendship Sloop Society’ te zijn. Ze staan op het punt uit te varen. We komen de klasse meter tegen, die gaat over de handicaps, waardoor deze boten met hun hele verschillende afmetingen en zeilvoering, toch tegen elkaar kunnen racen. Hij vertelt wat over de achtergrond van de klasse en zorgt dat we het jaarverslag 2013 van de klasse in handen krijgen. (www.fss.org )

Het ontwerp stamt oorspronkelijk uit het einde van de 19e eeuw. Het scheepje werd toen natuurlijk van hout gebouwd, maar er worden nu ook polyester schepen gebouwd. De oudste die wij zagen liggen, was 110 jaar oud en er was er ook nog een, die dit jaar haar eeuwfeest vierde; te water gelaten in 1913.

Hanneke maakte wat foto’s, terwijl de scheepjes klaar werden gemaakt om uit te varen. Vervolgens wilden wij het stadje in lopen, maar we werden tegengehouden door een enthousiaste mevrouw, die vertelde dat er een ‘parade’ voor de steiger langs gehouden zou worden. Er is niet heel erg veel publiek, een man of tien misschien, dus is onze aanwezigheid belangrijk.

We lopen dus weer terug en Pim helpt een van de Friendships bij het wegvaren.

We pakken een paar stoelen en terwijl we wachten tot ‘het’ gaat gebeuren, lezen we in het jaarboek. Zoals zo vaak is het te danken aan het enthousiasme van één man, dat het ontwerp van de grondlegger Wilbur Morse ook in de 21e eeuw nog enthousiaste mensen bij elkaar brengt. Wij zaten net in het jaarboek over deze Jarvis Newman te lezen – het is dit jaar aan hem opgedragen – toen iemand over onze schouder zei: “I wouldn’t believe everything they write in there!” Het was de baas van Newman Marine zelf, die dit jaar voor het eerst zelf niet meezeilde, maar die samen met zijn dochter toch was komen kijken. Lichamelijk zou hij dat met zijn 78 jaar nog makkelijk aan kunnen, maar zijn dochter vertelde ons even later, dat hij in de eerste fase van Alzheimer’ disease verkeert. Ze zei ook, dat we rustig met hem moesten blijven praten, maar dat het wel nuttig was als we begrepen, waarom hij af en toe de plank behoorlijk missloeg. Hij had kennelijk een goede dag, want we merkten er niet veel anders van, dan dat hij af en toe ineens heel erg afwezig was en zijn best moest doen om ‘terug’ te komen. We kregen mooi commentaar over de verschillende schepen en hun bemanningen.

Zo staat deze mijnheer kennelijk altijd graag vóór de mast.

De een na de ander komen de Friendships langs de steiger gezeild. Gelukkig staat de wind zo, dat het deze piraten niet lukt om dicht langs ons te varen. Ze zijn bewapend met grote hoeveelheden met water gevulde ballonnen.

Deze man geniet van zijn uitzicht op de eerste rang! Hij zit in zijn eveneens klassieke Maine Lobster
Boat. Ook een ontwerp, dat al meer dan 100 jaar de beste oplossing blijkt voor deze wateren en het soort werk wat ze er mee doen.

De condities zijn ideaal voor de parade en deze Friendship heeft dan ook het gaffeltopzeil bijgezet.

Dit schip heeft alles bij staan wat er beschikbaar is. We weten niet zeker of het voorste zeil de buitenkluiver of een vlieger genoemd wordt. Het ziet er in ieder geval gaaf uit.

Dit is de Salatia, de eerste polyester romp die haar intrede in de klasse in 1969 maakte. Dat leidde natuurlijk tot veel discussie. Iemand sprak met grote wijsheid: “if God had wanted fiberglass boats, He would have made fiberglass trees”. Gelukkig was er een nog wijzere mijnheer, die er in slaagde de mensen ervan te overtuigen, dat Wilbur Morse, een vooruitdenkend ontwerper, de boot nu ongetwijfeld in polyester zou hebben ontworpen. De polyester schepen varen natuurlijk wel in een eigen klasse: Class D. Deze Salatia, de eerste Friendship die door Jarvis Newman te water werd gelaten, kreeg nummer 90.

Dit is waarschijnlijk een redelijk licht scheepje met weinig ballast, want de bemanning heeft de voorkluiver niet gehesen en bovendien een rif in het grootzeil. Dat is allemaal mogelijk, want de regelvoering van de klasse is nogal eenvoudig. Het is belangrijk, dat de boten op elkaar lijken. Om dat te bereiken zijn de verhoudingen gegeven: de breedte van de boot is ongeveer (sic) 1/3 van de lengte over dek. De mast staat op ongeveer 1/5 van de lengte vanaf de boeg. De giek is ruwweg de lengte van de waterlijn en de gaffel is lang genoeg om de roerstand te bereiken vanaf de mast. Het roer hangt aan de kiel en mag door een helmstok of een stuurwiel bediend worden. De boegspriet is 1/3 van de lengte van de boot over het dek. De boot heeft een zware kiel en een elliptische achtersteven. De steven heeft een klippervorm en wordt aan beide kanten versierd met houtsnijwerk van een wijnrank of iets vergelijkbaars en soms met de naam van de bouwer. Het leidt inderdaad tot een klasse, waarin de boten echt allemaal duidelijk herkenbaar zijn als leden van de Friendship familie, maar ik zou niet de meter willen zijn, die verantwoordelijk is voor het bepalen van de handicaps van de verschillende boten. Kennelijk is dat allemaal niet zo belangrijk, want de sfeer was voortreffelijk.

Na de emoties van het gadeslaan van de Friendship Sloop Society moeten we even een verfrissende versnapering tot ons nemen. Dit gebouw op palen lijkt ons daarvoor de ideale gelegenheid.

‘The Pearl’ is nog volledig leeg. Het is pas 12 uur, maar gezien de hoeveelheid personeel die er rond loopt, wordt verwacht, dat het storm zal gaan lopen. Het is immers hoogseizoen. The Pearl zal weer teleurgesteld worden. Het is hier overal rustig en tegenvallende bezoekersaantallen horen erbij. Het wordt geweten aan de crisis. Het blijft verrassend, dat Wallstreet een record boekt, maar de bevolking zich geen vakantie meer kan of durft te veroorloven.

Het is nog geen laag water. Op dit moment hebben we hier al 3 meter tijverschil, maar over een dag of twee, bij springtij, wordt dat 4.30 meter.

Rockland heeft een echt vuurtoren-museum en dat mogen we niet missen. Op weg daar naartoe komen we weer langs het tonnen magazijn. Onze fotografe heeft daar wat mee.

Deze verroeste kreeft doet ons uiteindelijk definitief besluiten, dat het nu hoog tijd is geworden om – na het bezoek aan het vuurtoren museum – ons eindelijk tegoed te gaan doen aan de resultaten van de vangst, die ons zo in de weg zit. Wees reëel; je vaart voortdurend om de kreeftenkooien heen, dan wil je er ook een keer van genieten.

Veel vuurtorens in Maine, en waar ook ter wereld, staan op behoorlijk afgelegen en moeilijk bereikbare plekken. Soms is er niet meer ruimte dan voor een toren, maar op een aantal andere plaatsen zijn het werkelijk hele aantrekkelijke woonstedes geworden.

Als er geen vuurtoren geplaatst kon worden bracht een lichtschip soms uitkomst? Daarover zijn heel veel verhalen te vertellen. Die werden ook in weer en wind bewoond. Daar waar het jammer is, dat het beroep van vuurtorenwachter goeddeels is weggeautomatiseerd, denk ik, dat er weinig mensen rauwig over zijn, dat dit voorbij is. Het Nantucket lightvessel heeft een roemruchte historie.

Vuurtorens hebben alles te maken met lampen en lenzen. De belangrijkste verantwoordelijkheid van de vuurtorenwachter was ervoor te zorgen, dat het licht bleef branden.

Dat heeft een hele evolutie doorgemaakt. De veiligheid van de scheepvaart was van groot belang voor de ontwikkeling van de economie van de VS. Zo belangrijk, dat het vuurtorenwezen viel onder de verantwoordelijkheid van de minister van financiën van de VS. Er werd veel geïnvesteerd in bouw en onderhoud, maar ook in de technologie. De eerste vuurtorens hadden een aantal olielampen en gekromde spiegels die ronddraaiden. Dat was een hele toer om dat aan de praat te houden. Toen bedacht mijnheer Fresnel uit de bekende zeevarende natie – en ook met een lange kustlijn – Frankrijk, een lens met allemaal prisma’s, die hij zeer bescheiden naar zichzelf de Fresnel lens noemde. Daardoor werd het mogelijk om meer licht, betrouwbaar over lange afstand te laten schijnen. De lenzen waren duur en het duurde een paar jaar, maar uiteindelijk werden ze overal ingevoerd. Wij weten nu best veel over Fresnellenzen.
In den beginnen stonden er in die lenzen nog olielampen. Het oliegarnituur was dan ook van groot belang voor de wachter. De lamp brandde erop, maar er was ook olie nodig om het mechaniek te smeren.

Als de vuurtorenwachter overleed, waren het hun echtgenotes, die het werk voortzetten. Daarover bestaan ook veel heroïeke verhalen. Vrouwen zoals Ida Lewis, die met een roeiboot schipbreukelingen in een zware storm ging redden, een andere vrouw, die tweemaal daags naar de vaste wal roeide zodat de kinderen naar school konden gaan. Er is een boek over de vuurtorenwachter, die met zijn laatste ademtocht tot zijn vrouw zei: “Keep the light burning”.

We zien een film met uitleg over de Fresnell-lamp. Dit is een categorie 2 lamp, de op een na grootste die ooit werd gebouwd. Deze is bijna 3 meter hoog. Een categorie 1 is niet veel hoger maar heeft wel een ruim grotere diameter.

In deze context misschien minder relevant, maar het blijft een mooi plaatje zo’n scheepstelegraaf.

Wel relevant is de relatie van het werk van de vuurtorenwachter met het reddingswerk op zee. Zij waren het immers, die veelal als eersten zagen, dat een schip in nood was geraakt en zij speelden vaak ook een belangrijke rol bij het redden der drenkelingen. Daarbij werd gebruik gemaakt van een kanon, waarmee een lange dunne lijn over het wrak werd geschoten. Met die dunne lijn kon dan een sterke kabel aan boord worden getrokken. Aan die kabel werden dan de schipbreukelingen aan land gehesen.
Als je een lijn met een kanon afschiet, mag hij natuurlijk nooit in de knoop lopen. De lijn werd daarom in een kist bewaard, opgeschoten over houten pinnen, zoals de foto hier in een glazen kist laat zien. Op de plaats des onheils aangekomen, werd deze kist dan op zijn kop gezet, zodat de lijn van de houten pinnen afgleed, en op een hoop kwam te liggen, waarvan hij geheel zonder knopen kon afwikkelen.
Ook de Kustwacht heeft hier een afdeling met videoshow van filmpjes, gemaakt door Thomas A. Edison in het jaar 1922, van de redding van schipbreukelingen van het Britse schip ‘Thistlemore’, dat hier voor de kust is vergaan.

Er staan hier veel modellen en er hangen afbeeldingen van allerlei soorten vuurtorens, zoals dit lange exemplaar, maar nu wordt het tijd voor alweer een hoogtepunt op deze dag: de lunch.

De Clam Chowder in het toepasselijk genaamde Chowder House is een voortreffelijke starter. Hij wordt hier, en dat hadden we nog nooit eerder gezien, met een paar cake-achtige muffins geserveerd.

En even later weten we weer waarom we naar Maine zijn gekomen!

We krijgen er gelukkig een uitleg bij, maar slagen er toch weer in om een zwijnenkeet van de tafel te maken. We gaan er van uit, dat we de komende weken nog wel wat extra oefening zullen krijgen. Het kost hier niet of nauwelijks meer dan bijvoorbeeld een chicken fettucini, en waarom zouden we die hier eten.
Daarna lopen we door de hoofdstraat en bezoeken het Puffin-Centre. We krijgen uitleg over de populatie en hoe die vrijwel uitgestorven was in het begin van de twintigste eeuw, omdat de veertjes het zo leuk deden in de hoeden van de dames (en omdat ze kennelijk erg lekker zijn). Op een paar eilanden waren ze zelfs helemaal verdwenen, maar ze hebben het voor elkaar gekregen om op een zestal eilanden weer levensvatbare kolonies te hebben. Puffins leggen maar een ei per jaar, zodat het lang duurt voor een kolonie om te groeien. De beestjes kunnen wel tot 30 jaar oud worden. Op de Far Oer eilanden schijnen ze nog steeds als delicatesse geserveerd te worden.

Dit is een Puffin. Ze komen alleen voor de voortplanting aan land. Zelfs de bevruchting doen ze zwemmend.

Pim verbreekt alle persoonlijke records en we bezoeken nog een museum. Hier wordt veel aandacht besteed aan de kunstenaarsfamilie Wyeth. Wij hadden daar nog nooit van gehoord, cultuurbarbaren die wij zijn, maar het werk van Andrew Wyeth is echt de moeite waard. In het begin heel knap, maar neurotisch realistisch en later met een mooie kijk op de dingen. Zijn vader was N.C. Wyeth en hoewel die naam misschien niet iedereen alles zegt, zullen leeftijdgenoten van ons in hun jonge jaren misschien boeken hebben gelezen zoals Treasure Island van Robert Louis Stevenson of The Mysterious Island van Jules Verne. De omslagen van die boeken waren van N.C. Wyeth, die ook veel illustraties maakte in die boeken. Die illustraties waren klein, maar de schilderijen waar ze van waren afgeleid waren grote doeken.

Nu houden we het voor gezien en gaan lekker aan boord een boterhammetje eten. Het was weer een dag vol verrassingen. Het begon met de Friendship Society en verder hebben we veel gezien. Zo gingen we ook naar het vroeg 20e eeuwse theater ‘the Strand’ kijken en konden daar nog net kaartjes scoren voor het optreden van John Hiatt op 13 augustus, de dag voor we naar Nederland vliegen. We hebben dus ook nog vele schone zaken in het verschiet.

Alle vissers zijn nu thuis. Het is 18.00 uur
Kijk ook eens naar het hoofdje ‘Positie’. Pieter doet dat heel goed!

Vroeger kennelijk een garage, nu opslag.

We nemen een kijkje bij het ‘Opera House’. We kopen kaartjes voor het concert van Adrien Reju. Dat zal niet in de opera zijn, maar in een kerk, die als cultuurpodium dient, twee mijl verderop. De kaartjes worden verkocht door Linda, die ook het podium management, de techniek en het transport voor ons naar de kerk verzorgt. Een gedreven en vriendelijke vrouw die een enthousiaste groep mensen om zich heen verzameld heeft. Gezamenlijk verzorgen ze de podiumkunsten op Deer Island.

Het Opera House is een monument, niet zozeer vanwege de bouwkundige kwaliteiten, maar als herinnering aan de historische functie en het culturele leven in Maine. Vanavond is er de laatste opvoering van een moderne uitvoering van een Shakespeare drama met onder andere een rap er in.

Binnen staan nog van die mooie oude stoeltjes. Niet iedereen is tot het einde van de Shakespeare uitvoering blijven zitten vertelde men ons, terwijl Pim hielp met het afbreken van de decors. Waarschijnlijk hecht men hier meer aan de traditionele opvoering.

Er staat ook nog een hele oude popcornmachine.

Wat een schitterende omgeving. Op de achtergrond staan de vrachtwagens de laatste vangsten voor het weekend in te laden.

Alle bijbootjes wachten tot ze maandag weer naar de mooring gaan.

In de diner waar ook de lokale mensen eten, eten wij ons twin lobster dinner. De locals eten overigens zelden kreeft, maar als, dan in grote schranspartijen: ‘lobster so viel sie wollen’. Om een beetje mee te doen, moet je dan meer dan tien stuks verorberen!

Pim, die totaal opgaat in zijn boek over de kreeft en de kreeftenvangst, legt uit dat dit allebei mannetjes zijn. Eigenlijk krijg je in restaurants – als het goed is – maar zelden eierdragende vrouwtjes. Die worden gemarkeerd (er wordt een v-vormig stuk uit de staart geknipt) en teruggezet. Ze hebben dan een levenslange vrijbrief. Eerst uitsluitend vanwege die V-knip in hun staart, maar vervolgens omdat ze groter worden dan de maximale vangst maat.

Kreeft eten blijft een beetje een zooitje, hoewel we het al veel beter kunnen. Om de rommel op te ruimen krijg je er een kreeftenprullebak bij.

Ze zijn hier ook goed in toetjes. Die zijn vooral op basis van de blueberries, een ander belangrijk lokaal product. Het seizoen daarvan is hier in Maine net begonnen.

We beginnen te wennen aan dit beeld: Maine in de morgen mist. Dat vermindert de druk op het vroege opstaan. We blijven sowieso nog een dag liggen, want vanavond gaan we naar het concert.

We genieten van de stilte in onze kleine wereld. De opgaande zon probeert de mist te doen optrekken, maar verliest de strijd nog even. We lezen lekker in onze boeken over de streek, Hanneke leest over een vrouw die is opgegroeid als dochter van een vuurtorenwachter, en verheugen ons op de avond.

Wij hebben het nog lang niet gehad met de kreeft, maar het Harbor Cafe is nog tot 6 uur gesloten. We gaan naar de Fisherman’s Friend waar de kreeft ook voortreffelijk smaakt. De eigenaar komt er even bij zitten. Als buitenlanders, die met de eigen boot zijn gekomen, vallen we toch wel een beetje op, waardoor we dat soort leuke ontmoetingen hebben. Hij was vroeger professioneel lobsterman en heeft nog steeds een stuk of 200 kooien, maar 10 jaar geleden is hij de Fisherman’s Friend begonnen, die vrolijk is versierd met vissersboeitjes van zijn ex-collegae.

Op de hoek van de straat wachten we op onze lift naar het kerkje een paar mijl verderop.

Nelly Rose zien we nog net liggen achter alle lobsterboten.

Hier is vanavond het optreden.

Dauwdruppeltjes op het spinnenweb op het kerkhof.

Tja… Het is niet een van de meest voorkomende namen hier. Dat zijn Mills, Gott, Simpton en Barbour. Het oudste graf dateert uit 1870.

Geen Everest.

Het kerkje zit vol en er moeten stoelen bijgezet worden. Adrien Reju speelt en zingt 2 uur lang en we zitten volop te genieten van haar ingetogen optreden. Adrien woont in Woodstock en doet het goed in de ‘music scene’ rond Philadelphia, maar heeft een belangrijk deel van de zomers in haar jeugd doorgebracht op Deer Island. Hanneke zit naast haar tante en oom en haar moeder doet de verkoop van de CD’s in de pauze. Iedereen kent elkaar en het is gezellig.
Ze is bovendien ook goed. Ze speelt goed gitaar en zingt vooral eigengemaakt werk onder andere een mooi nummer over een neefje dat overleden is aan een overdosis (In Too Deep). Dat had ik best willen downloaden van iTunes waar haar oeuvre te koop is. Helaas is de commerciële versie met een begeleidingsgroep niet zo mooi als met haar eigen gitaarspel.

We zijn beland in Stonington. Stonington vindt zichzelf de kreeftenvanghoofdstad van Maine en dus van de wereld. We zijn hier naartoe gegaan op aanraden van Steve, die we op Isle au Haut hadden ontmoet. De overgrootvader was al een kreeftenvisser in de 19e eeuw. Hij zeilde toen met een Friendship Sloop van kreeftenkooi naar kooi. Hij had in die tijd 50 kooien.
Tegenwoordig zijn er 5.900 kreeftenvissers met een vergunning. Die mogen maximaal 800 kooien uitzetten. In 2012 brachten ze 126 miljoen pond kreeft aan land met een omzet voor de vissers van $338 miljoen (bron: Maine Lobster Council). Dat is een explosieve toename en zelfs een verdubbeling ten opzichte van 2007, toen 62 miljoen pond aan land werd gebracht. In het verleden lag de vangst decennia lang op een niveau van 20 miljoen pond. Deze gigantische toename kan natuurlijk niet zonder gevolgen blijven. In 2007 leverde een pond gemiddeld over het seizoen nog $4,39 op. Momenteel ligt de prijs per pond dik onder de twee dollar.
De stijgende vangsten houden de geleerden al jaren bezig. De oorsprong van de groei van het aanbod is het gevolg van het wegvangen van de enige echte natuurlijke vijand van de kreeft: de kabeljauw. Ooit was Maine een rijke visgrond voor kabeljauw, maar de commerciële visvangst heeft zichzelf hier volledig om zeep geholpen. De kabeljauw komt alleen nog voor op rotsige bodem, waar de sleepnetten niet ingezet konden worden. Een beetje kabeljauw slikt een kreeft van een pond in een keer weg. De ondergang van de kabeljauwvisserij leek een feestje te worden voor de kreeftenvangst, maar ja, minder dan twee dollar per pond lijkt er op te duiden, dat de markt een beetje verzadigd is. Twee keer zoveel werk voor het zelfde geld is niet ideaal.
De angst is natuurlijk, dat dit soort oogsten tot een vernietiging van de kreeftenstand zal leiden. Daar ziet het voorlopig nog niet naar uit, maar ik moet nog 75 bladzijden in het boek. Wij blijven ze voorlopig nog zonder gewetensnood eten. Het is hier in de buurt goedkoper dan een hamburger.

Terwijl wij ons klaarmaken om naar Stonington te vertrekken, komt de Miss Lizzie daar net vandaan. Ze maakt die tocht twee keer in de ochtend en twee keer in de middag. Voor toeristen kost een enkeltje $19, voor bewoners van het eiland de helft. Om bouwmaterialen of bijvoorbeeld een auto naar het eiland te brengen moet je speciaal transport regelen. Dat kost voor een auto $350. Dat verklaart waarom ze met die prachtige old timers blijven rijden.

Dit soort eilandjes met een dennenbos erop kom je overal tegen. Maine heeft een belangrijke hout- en papierindustrie, maar dit soort kleine eilandjes zijn waarschijnlijk commercieel niet interessant.

Lobsterboot aan het werk.

We moeten weer slalommen om alle kreeftenboeien. Dat brengt ons heel dicht bij de betonning.

Het is maar een uurtje varen naar Stonington.

We helpen deze visserman, die door een collega is binnengesleept bij het aanleggen. Hij heeft iets in zijn schroef. Met enig leedvermaak stellen we vast, dat ook de mannen zelf niet immuun zijn voor de kreeftenkooi.

Oorspronkelijk was de kreeftenvangst in Stonington maar bijzaak. Rond 1900 was vooral de granietgroeve de reden dat mensen zich hier vestigden. Dit beeld herinnert aan die tijd. Het was hard werk in de steengroeve en de mannen verdienden daarvoor een dollar per dag. Daarvan waren ze meteen al een dubbeltje kwijt aan de veerpont die hen op en neer bracht naar het eiland, waar de groeve nog steeds bestaat. Het volgende dubbeltje ging ongetwijfeld op aan een pint bier bij de kroeg naast de veerstoep.
De lijst van bouwwerken in de States waar graniet uit Stonington in is verwerkt is indrukwekkend.

Het Granite Museum met een werkend model laat zien hoe het er vroeger aan toe ging in de granietgroeve.

De toonbank van het winkeltje heeft zo’n granieten vlak. We scoren hier eindelijk de werkhandschoenen, waar we al meer dan een jaar naar op zoek zijn. Ze kosten $5 per paar en dat steekt gunstig af bij de prijzen die de watersportwinkel voor dat soort dingen vraagt. Als het goed genoeg is voor de kreeftenvisser, dan denken wij, dat ze bij ons ook wel een tijdje mee zullen kunnen.

Stonington is nog gewoon een werkende stad, waar de toerist welkom is in plaats van andersom. Het heeft een levendige eigen gemeenschap, die trots is op hun woonomgeving en daar graag over vertellen.

Leuk zo tussen al dat groen.

Vroeger het postkantoor.

Zomergevoel ondanks dat het hier s’avonds flink koud kan zijn. Het water is hier echt koud (15 graden) en dat merken we ‘s avonds op de boot.

Gevel met bloemen van dure tent met foute arrogantie, zodat het bandje een uur later nog voor een leeg terras zit te spelen.

De houtbouw heeft iets bijzonders, iets warms. De bouwstijl, die ze ook hier nog steeds Victoriaans noemen, straalt iets goed uit.

We drinken een kopje koffie in ‘Inn on the Harbor’ en hebben eindelijk weer internet.

De kraaien van de zee zijn hier net zo brutaal en luidruchtige als overal elders.

We gaan aan het raam zitten. Er is voor het eerst sinds lange tijd geen airco.

Dit mooie oude gebouw is natuurlijk nu wel een giftshop geworden.

Ze verkopen van kreeftenkooien gemaakte schommelstoelen.

We gaan de boodschapjes aan boord brengen en komen staks weer terug.

Allereerst een correctie. Gisteren schreven we, dat er maar 144 lobsterboten zouden varen in Maine. Dat getal is veel te laag. We zoeken verder naar het juiste aantal. Pim leest momenteel een boek over kreeften en de vangst. Dat neemt in ieder geval voorlopig de angst weg, dat er niet over de gevolgen van de vangst wordt nagedacht. Er is strijd tussen de politiek/overheid en de vissers en een verdeelde opinie bij de wetenschappers, maar er wordt serieus naar gekeken. Wordt vervolgd.

Er zijn op Isle au Haut ongeveer 5 lobsterboten. Die boten worden bemand door een kapitein en een ‘sternman’.

Het kerkje

Nog een A-Ford, die serieus gebruikt wordt. Deze is van de B&B in het oude huis van de vuurtorenwachter. De vuurtoren is nu geautomatiseerd.

Het benzinestation bij de winkel. Het jonge stel dat dit runt heeft twee kinderen op de school.

Overal kleine stroompjes.

Mini postkantoortje is genoeg.

De mevrouw van de souvenir winkel, dat is een wat overdreven benaming voor de keet waar zij werkt en verkoopt, houdt een gastenboek bij. Voor iedere gast die in dat boek schrijft plakt zij een rode stip op de kaart die buiten hangt. Wij worden de eerste stip in Nederland.

Walviswervels.

De winkel van Sinkel. De winkel heeft een redelijke sortering en wordt dagelijks bevoorraad.

Poging tot tuin. We zagen dit te laat om te vragen waarom de tuin zo beschermd moet worden.

De school voor de 4 kinderen.

Terug op de boardwalk maar beneden.

Oh, wat liggen we hier mooi!

Uitzicht.

Chipmunk.

Steve en Rosie poseren nog even. Ze drukken ons op het hart om vooral toch ook naar Stonington te gaan. We hebben gelukkig naar hun advies geluisterd.

Toen we hier aankwamen lagen hier nog 4 andere schepen, maar die zijn in de vroege ochtend allemaal vertrokken. We liggen nu helemaal alleen op deze mooie lokatie. De ferry van en naar Deer Island, de Miss Lizzy, komt ‘s morgens en ‘s middags twee keer langs. Verder een enkele lobster boot, maar dat is het dan ook.

Het is maar een klein stukje naar de steiger en dus roeien we naar de kant. Aan de achterkant van de steiger voor de ferry is een dinghy dock.
De Dodge Dart is van Rosie, de vrouw van Steve. De Chevrolet pick up is van een arts, die hier een huis heeft, dat al sinds de vijftiger jaren familie bezit is. Ze hebben in die tijd ook een A-Ford naar het eiland gebracht. Die komen we later nog tegen. De arts is inmiddels 100 jaar oud.

Dit huis met 11 slaapkamers was vroeger een club, vergelijkbaar met de Fishing Club op Block Island, maar is nu al weer jaren in privé handen. Het wordt ook verhuurd. Het ligt op het mooiste plekje van Point Look Out, de ‘summer community’ op het eiland.

We lopen over de boardwalk naar boven.

Het ruikt hier heerlijk naar de naaldbomen.

Hier is waarschijnlijk blikseminslag geweest.

Streetart.

De Plymouth van Steve, de man van Rosie. Samen zijn zij de care takers van de association, waarin de eigenaren van de huizen van Point Look Out zijn verenigd.

Dit is de eerder genoemde A-Ford van de Dokter. De auto is hier in de vijftiger jaren naartoe gebracht en er nooit meer van af geweest. Hij wordt iedere zomer intensief gebruikt.

Mechanisch zorgt Steve voor de auto. Hij is een liefhebber en heeft zelf op Deer Island, waar hij in de winter woont, een tiental oldtimers.

De familie zorgt zelf voor de carrosserie. Alles zit met Duct-tape en kippengaas aan elkaar.

Hier woont een van de 144 lobstermannen, die in Maine actief zijn. Ze mogen allemaal maximaal 800 kreeftenkooien uitzetten. Dat betekent dat er minstens 100.000 kooien in het water liggen, die allemaal eens in de 4-5 dagen worden opgehaald. Momenteel klagen ze steen en been, omdat de kreeft maar $1,50-$2,00 per pond opbrengt.

Auto in het struweel. We probeerden bij de winkel het verhaal achter deze parkeerplaats te achterhalen, maar ze wilden dat liever aan onze verbeelding overlaten.

Allemaal propellers als kunst bij de krachtcentrale van het eiland.

Wat een mooi huis!

Jammer dat je er niets meer aan hebt als je er eenmaal ligt, maar het is een goede locatie voor een begraafplaats.

Wat een plaatje!

Het was weer een les in oorzaak en gevolg. Een paar dagen geleden verzaakte de buitenboordmoter, omdat de carburateur vervuild was. Dat heeft een oorzaak, maar daar hebben we niets aan gedaan. Ergo, een paar dagen later was het weer zover.

De motor hangt in de waterbak. Dit keer heeft Pim er met zijn neus bovenop gestaan, voor het geval we het zelf ook een keer zouden moeten doen. Het is een dusdanig gefriemel, dat hij hoopt, dat dit nooit nodig zal zijn.

Dit keer maken we (zie de handen in de zakken) het hele brandstof systeem schoon. We vinden inderdaad zwarte puntjes in de tank. We gooien de gehele inhoud weg en tanken opnieuw. Verder monteren we een voorfilter in de brandstof slang. Dat is een standaard onderdeel, dat in de winkel in hoeveelheden in het rek hangt. We zijn niet de eersten en niet de enigen, die van dit euvel last hebben gehad.

Nelly Rose is een voortreffelijk gebouwd schip, maar hier heeft de werf een steekje laten vallen. Hanneke is door de vloer gezakt. Pim had al lang gemerkt, dat het luik in de vloer op het drukste punt van de boot, bij de deur van de douche en de doorgang naar de slaapkamer, weer een beetje begon mee te veren. Weer, want hij had het al een keer moeten repareren. Hij had zich er toen al aan geërgerd, dat de latjes, waar het luik op rust, verlijmd waren tegen de gelakte onderkant van de vlonders. In plaats van even de vernis te verwijderen door een schuurpapier over het te verlijmen oppervlak te halen, was de houtlijm op de lak aangebracht. Dat werkt niet. Ook niet als je het probeert te repareren.
Pim stapte al weken over het probleem heen, in de wetenschap dat hij er toch iets aan zou moeten gaan doen, zodat uiteindelijk Hanneke door de vloer is gezakt. Dit keer repareert Pim het zo vakkundig mogelijk, maar hij heeft geen lijmklemmen bij zich. Hij hoopt, dat de druk, door de extra schroefjes waarmee de latjes worden vastgezet, voldoende zal blijken.

Het vloerdeel waar het luik in zit is verwijderd.

We glijden langzaam langs de vuurtoren van Rockland de mist in.

Er komt ook een schoener naar buiten achter de vuurtoren. Deze klassiekers hebben geen motoren en zeilen dus ook bij deze 3-4 knoop wind.

Het is een hoog springtij en dat verklaard, waarom er overal heel veel rotzooi in het water drijft. De vloedlijn langs de eindeloos lange kuststrook van Maine is helemaal schoon gespoeld. Het is dan ook oppassen geblazen, er liggen hele bomen in het water.

Deze houten Schoener is in de mist op de radar slecht zichtbaar en heeft geen AIS.

Als we bij Crabtree Point komen, het begin van de doorgang tussen Vinalhaven Island en New Haven Island, trekt de mist gelukkig op, zodat we niet verstoken blijven van het prachtige zicht op New Haven.

Hier wonen en werken mensen. Voor hen is dit uitzicht en deze rust dagelijkse kost. Het leven van de Lobstermen is zwaar, maar het is de kern van een hele lokale economie, aangevuld met wat toerisme. We hadden ook hier wel weer willen stoppen, maar we houden hardnekkig vast aan ons reeds een keer bijgestelde doel. We gaan door naar Isle la Haut.

Er worden in Maine prachtige schepen gebouwd, met mooie lijnen. De lobster boot werd oorspronkelijk van hout gemaakt, maar sinds de 70’er jaren worden de meesten in polyester gebouwd. De lijnen worden gerespecteerd. De schepen glijden goed door het water, kunnen veel zeegang hebben en bieden een groot en stabiel werk oppervlak, met voldoende ruimte om kreeftenkooien op te slaan. Er staan grote sterke motoren in, maar daar moeten we nog meer over te weten komen.

Ook dit soort houten scheepjes wordt hier nog nieuw gebouwd en goed onderhouden. Het vaarseizoen is hier maar heel kort. Niet voor de lobster vissers, die varen van mei tot november, maar voor de liefhebbers. Veel boten gaan pas eind juni het water in en worden er eind september al weer uitgehaald. Dan heb je 9 maanden over om er aan te klussen. Vandaar dat je hier nog veel van dit soort scheepjes ziet zeilen.

De lobsterboten hebben een mooie romp, maar allemaal een te zware motor, zodat ze harder varen dan de eigenlijke rompsnelheid. Ze trekken dan hele grote golven, maar gaan daar heel beschaafd mee om. Als wij in de dinghy zitten, nemen ze duidelijk en ruim gas terug, zodat we geen last van hun golven hebben. Ook hier bij de moorings is een ‘no wake’ zone en gaan ze allemaal zachter varen.

Deze Kayak vaart dicht bij de vuurtoren op een mistige dag. Dat is niet zonder risico, want als de mist weer dicht trekt, verlies je iedere zin van oriëntatie. Gisteren was er paniek. De kustwacht deed een ‘pan pan’ noodoproep, omdat er twee jongens van 13 en 15 vermist waren in de mist. Ze werden gelukkig binnen een uur gevonden en gered van een hachelijke ervaring.

Mooi huis met boothuisje.

Meeuwen, keurig in het gelid.

De kaarten in dit gebied zijn redelijk betrouwbaar. Je mag er van uitgaan dat dit soort rotsen, die bij laag water boven water uitsteken, er op staan. Zolang je in de normale vaarroutes blijft, zullen ook de rotsen,die bedekt blijven, er wel op staan. Daarbuiten is het echt oppassen geblazen.

Na de eilanden keert de mist weer terug.

We ruiken Isle au Haut, voordat we het kunnen zien. Eenmaal in de baai blijven er alleen wat flarden mist over.

Het is hoog water. Op het hoogste punt hebben we 9 meter water onder kiel en kunnen we een verval van 4.30 meter verwachten. Dan blijft er voor ons voldoende over om te vermijden, dat we – zoals wij dat noemen – een pjottertje zouden doen. Deze opmerking is voor de intimi.
A propos onze lezers. We kregen een gezellige reactie van Sonja, die op ons gastenboek schreef, dat ze na de verhalen van de Elena nu gezellig met ons meereist. Er zijn best veel mensen die ons blog volgen; veel meer dan alleen vrienden, familie en bekenden. Het is best leuk om zoiets te horen. dank dus Sonja!

Zonsondergang op een prachtplek.

Even een update zonder foto’s. We hebben het laatste blog uit Rockland nog
niet kunnen uploaden, maar zijn daar inmiddels wel vertrokken. We hebben een
tussenstop gemaakt op Isle au Haut. Je wilt niet weten hoe de Amerikanen dat
uitspreken, maar het klinkt als Ajlaho. Dat zou ook leuk geweest zijn, maar
het duurt nu toch even, voordat je het op de kaart teruggevonden hebt. Het
was niet het oorspronkelijke plan, maar we vinden het er niet minder mooi
om. Wat een verstilde schoonheid. Al op een paar mijl voor de kust kun je de
geur van de pijnbomen ruiken. Je weet dan, dat er iets moois komt, ook al
kun je dat op dat moment nog niet zien vanwege de mist. En het was gisteren
mistig.
We waren om 7 uur begonnen om ons klaar te maken voor de tocht naar Mount
Desert Island. De hoezen van de zeilen, de motor aan de reling en de dinghy
aan dek en een generale check of alles er nog is wat er moet zijn, vast zit
wat vast moet zitten en meer van dat soort zaken. Dan nog een ontbijt en we
gaan toch niet weg. Het zit ineens potdicht met mist. We kunnen de
Nederlandse Albatros en de Belgische Like Dolphins, die op minder dan
honderd meter van ons liggen, nog maar net ontwaren. We zouden vandaag 40 of
50 mijl moeten varen. Vijftig mijl als we ‘buitenom’, over zee, zouden gaan
en veertig als we kruip door sluip door tussen de eilandjes door zouden
gaan. Dat laatste zien we helemaal niet zitten met dit zicht, maar we vinden
het jammer om al het moois te missen. We besluiten om het aan te kijken en
uiterlijk om 10 uur een beslissing te nemen. Het is iets beter, maar nog
steeds niet best om 10 uur, maar dan komt de Albatros langszij en zegt, dat
zij gaan tanken. Als het zo blijft als het op dat moment is, gaan zij
verder, maar slechts tot halverwege, tot Isle au Haut. Daar hadden wij nog
niet aan gedacht, maar dat is natuurlijk een goed alternatief. We besluiten
hun voorbeeld te volgen.
We gaan anker op en varen de haven van Rockland uit. Daar komen nog een paar
mooie foto’s van, met een visserman die omzwermd door meeuwen langs de
vuurtoren vaart en een schoener die naar buiten zeilt. Dat was dan ook al
snel het laatste wat wij nog zagen, want het klapte volledig dicht. De radar
moest aan, Hanneke speelde op de scheepstoeter en hield een waakzaam oog op
de krankzinnige hoeveelheden vissersboeitjes. Pim slalomde op haar
aanwijzingen daar doorheen terwijl hij wijs probeerde te worden uit de
stipjes op de radar. Een vissersbootje geeft nauwelijks een echo en zo’n
grote houten schoener al evenmin. Er is nauwelijks wind, maar toch zeilen
die schoeners door de mist. Ook daar komen foto’s van. Zo dicht kwamen we
bij elkaar.
Net voordat we tussen Vinal Haven Island en North Haven Island doorvaren
breekt het volledig open en gelukkig maar. Niet vanwege de scheepvaart, dat
ging eigenlijk allemaal redelijk goed zo. Het verbaast ons wel, dat
bijvoorbeeld die schoeners geen AIS hebben, maar dat terzijde. Met de
moderne techniek van de GPS en de radar als aanvulling op de sinds jaar en
dag beproefde hulpmiddelen zoals een waakzaam oog en oor samen met de
scheepstoeter kwamen we goed vooruit. Het was wel inspannend, maar we waren
vooral blij, dat het openbrak, omdat we het zicht op die passage nooit
hadden willen missen. Zoals het plaatsje North Haven daar aan die doorgang
ligt is meer dan een plaatje waard. Die plaatjes komen dan ook nog.
Het bleef een tijdje helder, maar uiteindelijk kwam de mist toch weer terug,
zodat we Isle au Haut eerder roken dan zagen. Een aparte gewaarwording. We
vinden het hier zo mooi, dat we hier een dagje blijven liggen. We hebben nog
steeds geen haast. We hoeven pas op 10 augustus weer terug te zijn in
Rockland.

Nog even nagenieten van onze dag in het Owl’s Head Transporation Museum (www.ohtm.org).

Alleen als je er zo voor staat, kun je zien, dat er geen ster- of rotatie motor meer in zit, maar een 4 cilinder boxer motor. Als hij langs komt vliegen hoor je het verschil wel heel duidelijk.

Dit is de passagiers ‘accommodatie’ in de oude Fokker.

Up close and personal met dit mooie stuk historie. Ook hier viel de belangstelling zwaar tegen. Andere jaren zouden zich hier honderden, zo niet duizenden, mensen zich om de vliegtuigen verdrongen hebben.

De fameuze driedekker waarmee baron von Richthofen in de eerste Wereldoorlog furore maakte. Er bestaan geen originele exemplaren meer, maar dit is, op de motor na, wel een getrouwe kopie. De Fokker had net als de Sopwith oorspronkelijk een rotatie motor, maar deze heeft een stermotor. Alleen de echte purist kan daar wat op aan te merken hebben. De piloot van de Sopwith was er wel jaloers op, want de stermotor is veel betrouwbaarder.

De goggles van de piloot op de vleugel van de Sopwith Camel. Op de achtergrond een postvliegtuig uit het interbellum. Zo’n vliegtuig was al behoorlijk snel.

Deze mevrouw personifieerde Blanche Scott, de eerste vrouw die in 1910 per ongeluk een stuk solo vloog, tijdens het taxiën met de Curtiss flyer waarin ze lessen kreeg. De eerste officiële vlucht door een vrouw kwam 14 dagen later door Bessica Raiche in een Curtiss Flyer, die ze samen met haar man had gebouwd.

Een soort van Herbie, maar dan net even anders, op weg naar de tandarts.

Een grootvader prepareerde dit apparaat, zodat zijn kleinzoon er een paar rondjes mee kon rijden. Er stond een serieuze 4 cylinder Offenhauser in, die de juiste hoeveelheid lawaai maakte.

De oudste snowmobiel op basis van een Ford A.

Deze Ford werd gebruikt voor de inspectie van spoorrails.

De Bleriot XI waarmee de eerste vlucht over het Kanaal werd gemaakt. Eigenlijk een van de eerste betrouwbare vliegmachines waarmee je een afstand kon overbruggen.

Een BMW met een heus paardenzadel.

Deze merkwaardige hybride auto/motor was onderdeel van de zoektocht naar de definitieve uitvoering van de automobiel. Let vooral op de toch wel heel bijzondere koeling. Het was echt een tweewieler, maar als je langzaam ging, dan kwamen de stabilisatie wieltjes naar buiten. Er is ruimte voor twee passagiers, gescheiden door een opklapbare armsteun. De eerste keer dat zoiets werd toegepast.

Bus met opstapje

De versieringen van deze brandweerauto zijn ongelooflijk gedetailleerd en mooi gemaakt. Echt nog het resultaat van een hele andere visie op de produktie.

Uitvinding en ontwikkeling van het WIEL

Een kopie van de eerste Wright Flyer. In het museum is de lengte van die eerste vlucht gemarkeerd. Dat daar uiteindelijk zoveel waarde aan gehecht werd is ongeloofelijk.

Lange 2 CV station. Sweet memories….

Het museum beschikt over een mooie collectie MG’s, zowel de sportwagens als de saloons.

Kreeftrood!

Oude stess.

Ook gisterenavond lag er weer een windjammer naast ons. De zon kwam nog net op tijd even tussen de buien door om deze foto te maken.

Vandaag was een beetje een mannen uitje, hoewel Hanneke er zeker ook van heeft genoten. We zijn naar het Owls Head Transportation Museum geweest (www.ohtm.org). Op zich al een bezoek waard, maar dit weekend werd daar de Trucks, Tractors & Antique Aeroplane Show gehouden. Het museum laat vooral werkende machinerieën zien en de show is een bijeenkomst van en voor enthousiaste petrol heads.

We dachten dat de elektrische auto iets heel nieuws was, maar kennelijk was de elektrische aandrijving in de eerste dagen van de automobiel populairder dan de benzine motor. Die werd snel betrouwbaarder en een auto met benzine motor was veel goedkoper dan een auto met accu’s, zodat vanaf de periode waaruit deze auto stamde (1913) de elektrisch aangedreven auto snel uit het straatbeeld verdween.

De meeste vliegtuigen uit de eerste dagen van de luchtvaart zijn verdwenen en wat men ziet zijn slechts replica. Meestal zijn ze gecrasht. Deze ornithopter van mijnheer Clark heeft echter nooit gevlogen? Het werkte gewoon niet.

Er zijn op de Show pick ups in alle soorten en maten van voor de eerste wereldoorlog, van het interbellum en naoorlogse modellen. We vinden ze prachtig en zo oer Amerikaans.

Deze A-Ford was totaal en perfect gerestaureerd. In Maine zijn nogal wat bootbouwers, die dit soort klussen met hout relatief eenvoudig vinden.

Met deze pick-up verzorgde gitaarbouwer en handelaar Bourgeois zijn transporten.

De trucks zijn lastig te fotograferen, zeker ook, omdat ze dicht op elkaar staan. Er waren vele tientallen Mack Trucks en ook andere merken waar de echte liefhebbers likkebaardend omheen stonden. Op de show worden ook trucks verhandeld. Een mijnheer kocht er een en reed er ook meteen mee weg. Het was een truck van voor de stuurbekrachtiging. Het leek alsof hij het stuur wel tien keer rond moest draaien om de wielen van links naar rechts te krijgen en dat gaat dan alleen als de truck echt vooruit of achteruit beweegt. Het kostte de man nogal wat tijd en manoeuvreren om zijn nieuwe aanwinst uit het rijtje te krijgen.

En dan komt er toch plotseling iemand die nog muziek in zo’n project ziet. Ze vragen er maar een paar honderd dollar voor en….

…. Om de hoek kun je meteen terecht voor een nieuwe voorkant en stapels oude onderdelen. Hier werd vroeger heel veel gesnuffeld, maar volgens de verkoper/baas gaat zijn handel inmiddels vrijwel geheel via het internet en staat hij hier vooral om koperen toeters en andere sieraden te verkopen.

Hiermee werden hele bomen uit de bossen gezeuld. Nu is een of andere liefhebber bereid om dit apparaat hier naartoe te zeulen om het te laten zien.

“and a hot-rod has to be loud” staat er op de ramen. Het ding ziet er gelikt uit en pa en ma zitten ervoor om te kijken hoe iedereen naar hun kostbaarste bezit kijkt.

Deze mensen sjouwen met deze road train al dit soort evenementen in de States af, zoals wij met Nelly Rose onderweg zijn. De handel speelt slechts een beperkte rol, maar geeft hen kennelijk het idee er echt bij te horen.

It runs like a Deere. Pim had gehoopt wat meer oude tractoren te zien, maar deze John Deere was wel een toppertje. Onmogelijk om met zo’n ding te sturen. Ik kan me voorstellen dat mensen net in die tijd een paard nog makkelijker vonden; makkelijker, maar niet productiever.

Dit is het interieur van een Chevrolet Corvair (niet te verwarren met een Corvette), een poging om een redelijk goedkope compact car te maken in de vijftiger jaren. Er stond, net als bij de VW kever, een motor achter de achteras. De vader van Pim heeft ooit zo’n auto gehad, maar heeft die na luttele maanden weer bij de dealer ingeleverd. Er viel niet mee te rijden. Het was een levensgevaarlijke machine. De eigenaar van deze auto herkende dat verhaal, maar legde uit, dat dit de tweede versie van die mislukking was. Veel veiliger dan de eerste poging, omdat de hele ophanging was aangepast. Het werkte nu veel beter, maar alleen omdat de auto zo lomp hard geveerd was, dat er van comfort niet echt meer sprake was. Deze man herkende het verhaal van Pim’s vader en zei dat hij nooit in een serie 1 Corvair zou willen rijden, maar hij had zich gespecialiseerd in dit buitenbeentje van de Amerikaanse automobiel industrie.

Een Waco waarmee rondvluchten worden uitgevoerd. Er kunnen twee passagiers in de cockpit voor de piloot zitten.

De meeste vliegtuigen uit de eerste jaren van de luchtvaart zijn replica’s, maar deze Fokker is nog oorspronkelijk. De bekleding is er in een grasbrand wel een keer helemaal af gefikt, maar toen zat de motor, een Rolls Royce 12 cylinder, er gelukkig niet in, zodat het toestel gerestaureerd kon worden. De passagiersaccomodatie is een beetje op wensdromen gebaseerd. Het werd vooral voor postvluchten gebruikt.

Alle vliegtuigen die we hier hebben gezien, kwamen op enig moment ook langsvliegen.

Deze was er net op uit geweest.

De oude brandweerauto staat vlakbij de vliegmachines, maar we hebben meer vertrouwen in de kleine poederblussers, die er ook naast staan.

Schieten was een probleem als de propeller voor de piloot zat. Dan moest hij door de propeller schieten en dat leek lang onmogelijk. Het plaatsen van het geschut op of in de vleugels behoorde toen ook nog niet tot de mogelijkheden. Het leek een oplossing om de motor met de propeller achter de piloot te plaatsen om het vliegtuig te duwen in plaats van te trekken. Het werkte, maar het vliegtuig schijnt lastig te vliegen te zijn en de effectiviteit van de propeller, in de vuile wind van alles wat er voor zit, is matig. De oplossing bleek uiteindelijk de gesynchroniseerde mitrailleur te zijn, die wel door de propeller kon schieten zonder de bladen er af te knallen.

Wat je met dit klapperpistool uit kon richten was ook nog dubieus. Vooral ook omdat het vliegtuig zo moeilijk te vliegen was, dat je eigenlijk beide handen nodig had om het in de lucht te houden.

Deze mijnheer in zijn correcte kleding uit de periode, rijbroek en laarzen, inclusief de zijden shawl, kwam net uit de Sopwith Camel gestapt. Hij vertelde Pim van alles over de verschillende vliegtuigen. Het blijkt, dat een aantal vliegtuigen moderne motoren hebben. Niet echter zijn Sopwith! Daar stond noch een originele roterende motor in. Hij draaide voor ons de propeller rond, zodat je kon zien, dat de krukas stil staat en de hele bende cylinders met alle bewegende delen daaromheen met propeller meedraait. Dat concept heeft het niet lang volgehouden. De stermotor (radial engine) die daar wel op lijkt, maar waarbij de cilinders stilstaan en de krukas draait is veel langer gebruikt. Uiteindelijk heeft de lijnmotor de stermotor verdrongen, omdat die betrouwbaarder was, beter te koelen en een kleiner frontaal oppervlak had. In sommige klassiekers die we daar hebben zien staan, staat in plaats van de stermotor of rotatie motor een moderne 4 of 6 cylinder boxermotor. De motoren uit de oorspronkelijke periode zijn echt iets te avontuurlijk in combinatie met de toch al lastig te besturen vliegtuigen.